II SAB/Ol 56/22

Dnia 12 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi F. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie skreślenia biegłego sądowego z listy biegłych oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 2 grudnia 2021 r., do Prezesa Sądu Okręgowego [...] wpłynęło pismo F. S. (dalej jako: "wnioskodawczyni", "strona", "skarżąca") z dnia 11 listopada 2021 r., w którym wniosła ona o skreślenie biegłego sądowego J. K. z listy biegłych, zarzucając mu nierzetelne sporządzenie opinii w sprawie sygn. akt [...], rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy [...], oraz kwestionując zasadność wystawionego przez biegłego rachunku oraz wysokość przyznanego mu przez Sąd wynagrodzenia. Ww. wniosek, Prezes Sądu Okręgowego [...] w dniu 3 grudnia 2021 r., przekazał według właściwości Prezesowi Sądu Rejonowego [...], o czym wnioskodawczyni została pisemnie zawiadomiona. Pismem z dnia 7 lutego 2022 r., skarżąca wniosła do Prezesa Sądu Rejonowego [...] ponaglenie do załatwienia jej wniosku, powołując się na swój interes prawny i konieczność uregulowania sytuacji prawnej. W dniu 10 lutego 2022 r., Prezes Sądu Rejonowego [...] poinformował stronę, że jej pismo z dnia 11 listopada 2021 r., zostało przekazane w dniu 9 grudnia 2021 r. do Wydziału I Cywilnego Sądu Rejonowego [...], do sprawy [...], jako wniosek o wyłączenie biegłego. W dniu 16 lutego 2022 r., skarżąca wniosła do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] (dalej jako: "organ") w załatwieniu jej wniosku w przedmiocie skreślenia biegłego z listy biegłych sądowych. Wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 10 000,00 zł. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ miał obowiązek załatwienia sprawy do dnia 5 stycznia 2022 r., tymczasem skarżąca oczekuje na rozstrzygnięcie już ponad 3 miesiące, a ponaglenie nie przyniosło rezultatów. Wobec tego, zasadne jest zobowiązanie organu do załatwienia sprawy i nałożenie na organ grzywny w wysokości 10 000,00 zł. W odpowiedzi na skargę, organ wyjaśnił, że wniosek strony, przekazany przez Prezesa Sądu Okręgowego [...] przy piśmie z dnia 3 grudnia 2021 r., został potraktowany jako wniosek o wyłączenie biegłego i przekazany do Wydziału I Cywilnego do sprawy [...] celem rozpoznania, o czym skarżąca została pisemnie poinformowana. Ponadto, organ wskazał, że skreślenie z listy biegłych Prezesa Sądu Okręgowego nie należy do kompetencji Prezesa Sądu Rejonowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przechodząc do meritum sprawy wskazać trzeba, że przepisy prawa nie definiują pojęcia bezczynności. W piśmiennictwie przyjmuje się jednak, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.). Podkreślić również należy, że skarga na bezczynność organu uruchamia postępowanie sądowe, w którym sąd ogranicza się do ustalenia, czy organowi można przypisać stan bezczynności (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1764/20, LEX nr 3124460). Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się więc do zbadania, czy organ miał – wynikający z przepisów prawa – obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Skarga na bezczynność organu ma na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego, dla uznania ewentualnej bezczynności organu konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. W rozpoznawanej sprawie skarżąca zarzuciła Prezesowi Sądu Rejonowego [...] bezczynność w załatwieniu jej wniosku w przedmiocie skreślenia biegłego z listy biegłych sądowych. Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy istnieją przepisy prawa dające temu organowi upoważnienie do takiego działania. Kwestie związane z ustanawianiem biegłych sądowych i prowadzeniem list tych biegłych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 15, poz. 133). Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia, biegłych sądowych ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu. Do kompetencji prezesa sądu okręgowego należy również prowadzenie listy biegłych sądowych (§ 8 ust. 1 rozporządzenia) oraz skreślanie z listy biegłych sądowych (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Oznacza to, że prezes sądu rejonowego nie posiada kompetencji do skreślenia biegłego z listy biegłych sądowych. O ile sama czynność skreślenia z listy biegłych sądowych jest czynnością z zakresu administracji publicznej, to nie można się skutecznie domagać jej dokonania przez prezesa sądu rejonowego, który nie jest organem właściwym rzeczowo w takiej sprawie. Oznacza to, że Prezes Sądu Rejonowego [...] nie pozostawał w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącej, ponieważ nie był on zobowiązany do dokonania wnioskowanej przez stronę czynności, co wprost wynika z ww. przepisów rozporządzenia. Organem właściwym do skreślenia z listy biegłych jest bowiem prezes sądu okręgowego. Na marginesie wskazać należy skarżącej, że Prezes Sądu Okręgowego [...] przekazał jej wniosek Prezesowi Sądu Rejonowego [...], celem załatwienia go w trybie procesowym w określonej sprawie cywilnej i jak wynika z akt sprawy, taki bieg został wnioskowi nadany. W tym zakresie jednak sprawa nie podlega kontroli sądu administracyjnego, bowiem skarżąca wyraźnie zaznaczyła, że jej skarga dotyczy bezczynności prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie skreślenia biegłego sądowego z listy biegłych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę. Ponadto, skoro skarga okazała się nieuzasadniona, to brak było podstaw do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej albo wymierzenia organowi grzywny, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.