II SAB/Ol 57/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.U. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 11 sierpnia 2008 r., uzupełnionym w dniu 9 września 2008 r., A.U. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta O. Zarzucił, iż organ ten nie wydał z urzędu decyzji na podstawie art. 6 ust. 7 (skarżący błędnie powołał art. 6 ust. 1 pkt 7) ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. Nr 236, poz. 2008). Powyższe spowodowało, że skarżący nie miał możliwości wywiązania się z obowiązku nałożonego w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy. Wskazał, że Straż Miejska nałożyła na niego z tego tytułu mandat i wniosła do Sądu Grodzkiego o jego ukaranie. Postanowieniem z dnia 16 września 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., działając w trybie art. 37 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej jako K.p.a.), uznało zażalenie za nieuzasadnione. Kolegium ustaliło bowiem, że Prezydent Miasta nie prowadził i nie wszczynał żadnego postępowania dotyczącego nałożenia na A.U. obowiązku uiszczenia opłat za odbieranie odpadów komunalnych wobec czego Prezydent Miasta nie mógł naruszyć terminu określonego w art. 35 K.p.a. Podniosło ponadto, że przedłożone przez skarżącego wezwania Straży Miejskiej dotyczą wykroczenia z art. 10 wskazanej wyżej ustawy i nie stanowią dowodu na okoliczność wszczęcia postępowania w sprawie rozstrzyganej na podstawie art. 6 ust. 7 tej ustawy. W dniu 2 października 2008 r. A.U. ponownie wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta Miasta O. Wywiódł w nim, że złożona przez stronę skarga w sprawie, która nie była i nie jest przedmiotem postępowania administracyjnego, powoduje wszczęcie postępowania. Skarżący złożył skargę na bezczynność Prezydenta Miasta, co z uwagi na treść art. 233 K.p.a. wszczęło postępowanie administracyjne. Organ ten nie wydał decyzji administracyjnej, która ma umożliwić skarżącemu wywiązanie się z ustawowego obowiązku. Kolegium zaś stwierdziło w postanowieniu z dnia 16 września 2008 r., że nie było prowadzonego w tej sprawie postępowania. W piśmie z dnia 24 października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że postanowienie tego organu zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, co powoduje, że brak jest podstaw do ponownego rozstrzygania tej sprawy. W złożonej dnia 6 listopada 2009 r. skardze na bezczynność A.U. podał, że złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławcze zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta Miasta, co wszczęło postępowanie na podstawie art. 233 i art. 61 § 3 K.p.a. W ocenie skarżącego, pismem z dnia 24 października 2008 r., Kolegium uchyliło się od rozstrzygnięcia tej sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do jej rozpatrzenia. Organ podał, że przedmiotowe pismo nie należy do żadnej z kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych, poddanych kognicji tego Sądu jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji tylko w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. bezczynności organu administracji w wydaniu: decyzji administracyjnych, postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wyżej wymienione aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Należy podkreślić, że skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 28). Jeżeli więc nie przysługuje skarga na określony akt administracyjny lub czynność, to w konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu administracji w tym zakresie. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest zaś bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznaniu pisma skarżącego – skargi na niezałatwienie w terminie sprawy przez Prezydenta Miasta O. Powyższe nie mieści się w zamkniętym katalogu aktów i czynności administracyjnych zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Nie jest bowiem zaskarżalne postanowienie wydane w trybie art. 37 § 2 K.p.a., wobec czego na bezczynność w tej sprawie również nie służy skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 141 § 1 K.p.a., zażalenie przysługuje na postanowienie tylko w przypadkach wskazanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym katalog postanowień zaskarżalnych do sądu administracyjnego, wydanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów K.p.a., jest zamknięty. Przepisy regulujące kwestie terminowości załatwiania spraw nie przewidują możliwości zaskarżenia zażaleniem postanowienia wydanego w trybie art. 37 § 2 K.p.a. Rozstrzygnięcie takie ani nie kończy postępowania administracyjnego w danej sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W doktrynie do postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty zalicza się postanowienie organu współdziałającego z organem załatwiającym sprawę, wydawane w oparciu o art. 106 K.p.a., czy też postanowienia zatwierdzające ugodę, o których mowa w art. 119 K.p.a. (op.cit., str. 21). Postanowieniami kończącymi postępowanie administracyjne są zaś: postanowienie o niedopuszczalności odwołania i o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 K.p.a.) oraz postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a.). Postępowanie prowadzone na skutek wniesienia zażalenia na podstawie art. 37 § 1 K.p.a. nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego i postanowienie wydane po jego rozpatrzeniu ma charakter incydentalny. Przepisy art. 37 K.p.a mają na celu jedynie zwalczanie bezczynności organu pierwszej instancji w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej przed tym organem. Wyczerpanie przez stronę trybu zażaleniowego określonego w art. 37 K.p.a. warunkuje wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji. Na marginesie należy zauważyć, że Sąd postanowieniem z dnia 3 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 825/08, odrzucił skargę A.U. wniesioną na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 16 września 2008 r. i rozstrzygnięcie to jest prawomocne. Należy zatem stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.