II SAB/Ol 57/19

Dnia 29 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. W. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego na rzecz skarżącego G. W. kwotę 100 złotych (sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że w dniu 12 lipca 2019 r. G.W. (skarżący) skierował drogą elektroniczną (email) do Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w B. (organ) wniosek o udostępnienie informacji publicznej polegającej na przekazaniu kserokopii aktualnego regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych Zespołu Szkolno-Przedszkolnego oraz kserokopii załączników do regulaminu. W dniu 22 lipca 2019 r. organ przesłał skarżącemu maila, w którym zamieścił jako załączniki regulamin ZFŚS z 10 października 2018 r. i załączniki nr 3, 4, 6, 8, 10. Tego samego dnia skarżący za pomocą poczty elektronicznej, zwrócił się z prośbą o ponowne zapoznanie się z wnioskiem z dnia 12 lipca 2019 r. i udzielenie pełnej odpowiedzi na wniosek. Następnie pismem z dnia 9 sierpnia 2019 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł m.in. o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 12 lipca 2019 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi oraz o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący stwierdził, że jego wniosek nie został rozpatrzony zgodnie z prawem, a on nie otrzymał aktualnej wersji regulaminu Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Skarżący wyjaśnił, że wie, iż w czerwcu 2019 r. były dokonywane zmiany w regulamin ZFŚS. Organ przesłał zaś skarżącemu regulamin z 10 października 2018 r. Ponadto wskazał, że nie otrzymał wszystkich z dziesięciu załączników do regulaminu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i obciążenie skarżącego kosztami postępowania, stwierdzając, że zarzuty skargi są niezasadne. Ponadto podniesiono, że po otrzymaniu skargi organ odpowiedział na wniosek i przesłał do skarżącego wnioskowane informacje w formie kompletnych załączników do przesłanego pisma. Organ wyjaśnił, że wcześniej udzielił odpowiedzi na wniosek, jednak nie przesłał wszystkich załączników do regulaminu. Podkreślono, że wniosek nie został pozostawiony bez rozpoznania. Organ stwierdził, że gdyby mail skarżącego dotarł do niego sposób prawidłowy, to skarżący otrzymałby również pozostałe załączniki. W ocenie organu fakt niezapoznania się z treścią maila wysłanego jako ponowna prośba o zapoznanie się z wnioskiem nie może przesądzać o bezczynności organu. Skarżący otrzymał zaś ostatecznie wnioskowaną informację, przez co dalsze prowadzenie postępowania w sprawie jest bezprzedmiotowe. W piśmie procesowym z dnia 15 września 2019 r., określonym jako wniosek dowodowy, skarżący przytoczył stan sprawy i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w petitum skargi. W uzasadnieniu pisma skarżący wskazał, że organ po zapoznaniu się z jego skargą przesłał mu (załączone) pismo z 12 sierpnia 2019 r. wraz z wnioskowanym aktualnym regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych Zespołu Szkolno-Przedszkolnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli organ odmawia udostępnienia informacji, to obowiązany jest tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z tych form działania, zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Pojęcie natomiast informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ww. ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Dokonując interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do regulacji art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (ust. 1.). Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 2). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 3). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 5). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminach. Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Na gruncie niniejszej sprawy skarżący zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanych we wniosku danych publicznych. Niewątpliwie wniosek strony dotyczył podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej oraz materii dotyczącej informacji publicznej. Ostatecznie, już po wniesieniu skargi, pismem z dnia 12 sierpnia 2019 r. zostały przekazane skarżącemu wnioskowane przez niego informacje. Potwierdził to skarżący w swoim piśmie procesowym z dnia 15 września 2019 r., wskazując, że organ, po zapoznaniu się ze skargą, przesłał skarżącemu pismo z 12 sierpnia 2019 r. wraz z aktualnym regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych Zespołu Szkolno-Przedszkolnego z załącznikami. Niewątpliwie zatem po wniesieniu skargi, ale przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd, skarżącemu zostały udostępnione wszystkie wnioskowane przez niego informacje publiczne. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a w pkt 1 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu. Wyjaśnić należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenia, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W obecnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Załatwienie przez organ wniosku strony w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku zbadania, czy bezczynność, której się dopuścił, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W takiej sytuacji umorzenie postępowania sądowego może dotyczyć jedynie zobowiązania organu do wydania dokonania czynności, ponieważ tylko w tym zakresie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63). Zaistniała bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza o rażącym charakterze bezczynności. W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej podniósł, że początkowo omyłkowo nie udostępnił wszystkich wnioskowanych (aktualnych) dokumentów. Wskazał również, że nie dotarł do niego mail z ponagleniem skarżącego. Ostatecznie zaś organ udzielił wnioskowanych informacji w terminie 1 miesiąca. Takie postępowanie, choć niezasadnie przedłużyło termin do załatwienia sprawy, to nie miało jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 3 na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a