II SAB/Ol 58/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi Z. J. -J. i L. J. - J. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nadbudowy domu jednorodzinnego I. zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zakończenia postępowania wszczętego dnia "[...]" dotyczącego nadbudowy domu jednorodzinnego o dach spadzisty z poddaszem mieszkalnym wraz z modernizacją układu funkcjonalnego budynku przy ulicy "[...]" w "[...]",, - w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 100 zł. (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że dnia 8 listopada 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie nadbudowy domu jednorodzinnego o dach spadzisty z poddaszem mieszkalnym wraz z modernizacją układu funkcjonalnego budynku przy ulicy A w "[...]". W związku ze skargą jaka wpłynęła na działanie organu I instancji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia "[...]" wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy i zakreślił go na dzień 2 marca 2007r. W czerwcu 2009r. Z. J. i L. J. działający przez ustanowionego pełnomocnika wnieśli na podstawie art. 37 k.p.a. zażalenie (zatytułowane jako skarga) na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zażalenie to pierwotnie mylnie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia "[...]" zostało przekazane do organu właściwego, to jest do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Dnia 6 października 2009r Z. J. i L. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący wskazali, że organ pozostaje w zwłoce w wydaniu decyzji o użytkowaniu nadbudowy budynku przy ulicy A. Jako nękanie skarżący określili żądanie przedłożenia przez nich kolejnego, czwartego orzeczenia technicznego wykonanej nadbudowy bez podania przyczyn, dla których poprzednie orzeczenia nie mogą być podstawą do wydania decyzji o użytkowaniu wykonanej nadbudowy. Żadnym dowodem w sprawie nie są wykonane zdjęcia, gdyż nie odnoszą się one do planów budynku i jego faktycznego usytuowania. W ocenie skarżących organ nie wywiązuje się z obowiązku rozpoznania sprawy od lutego 2007r., tym samym pozostaje w zwłoce od tego czasu, dlatego też skarżący wnieśli o wyznaczenie organowi I instancji terminu do wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi organ przedstawił dotychczasowe działania wykonywane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo Budowlane zmierzające do załatwienia sprawy. W ocenie organu winą za przedłużający się stan legalizacji obiektu należy obciążyć właścicieli budynku, "którzy próbują wmówić organowi, poprzez przedkładanie niezgodnych ze stanem faktycznym orzeczeń, że obiekt spełnia wszystkie warunki techniczne". Wydanie decyzji o jaką wnoszą skarżący uzależnione jest od spełnienia nałożonego na nich obowiązku dostarczenia zgodnej z przepisami prawa opinii technicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zm.). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi wówczas gdy organ załatwia sprawę poprzez wydanie decyzji lub postanowienia. Z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznania sprawy, przewidziany w ustawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym przepisami kodeksu strona może wnieść zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. Rozpoznając sprawę w świetle przedstawionych kryteriów skargę należało uznać za zasadną, gdyż po stronie organu administracji wystąpiła bezczynność w załatwieniu sprawy. Rzeczą nie kwestionowaną jest to, że skarżący wyczerpali tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., gdyż pismo z dnia 18 czerwca 2009r. było zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. Zażalenie to pomimo skierowania go do organu, który nie był właściwy, na mocy postanowienia z dnia "[...]" zostało przekazane do rozpoznania organowi właściwemu, czyli Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, stąd też wniesienie przez skarżących skargi na bezczynność Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego było dopuszczalne. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji publicznej kontrola sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy rzeczywiście ten organ pozostaje w zwłoce z załatwieniem sprawy. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu ochronę interesów strony przez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Rozpoznając skargę na bezczynność, sąd bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie zostało wydane orzeczenie lub czy z innych powodów organowi administracji nie można zarzucić bezczynności, polegającej na naruszaniu terminów załatwienia sprawy wyznaczonych przepisami k.p.a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie albo gdy wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś, H. Krysiak-Malczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005r., str. 86 ). Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast organ nie załatwi sprawy w powyższych terminach, obowiązany jest zawiadomić strony, z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne prowadzone jest od listopada 2006r. i w zasadzie rzeczą oczywistą jest, że wszelkie terminy określone przepisami kodeksu postępowania administracyjnego zostały bardzo dawno temu przekroczone. W tej sytuacji zwrócić należy uwagę na to, że opieszałość w załatwieniu sprawy przez organ I instancji dostrzegł także organ wyższego stopnia, czyli Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który postanowieniem z dnia "[...]" wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy określając go na dzień 2 marca 2007r. Nie trzeba tłumaczyć ani nikomu wyjaśniać, że od określonego wówczas terminu upłynęły prawie trzy lata, a sprawa nadal nie jest rozstrzygnięta. Organ administracji publicznej nie może skutecznie zasłaniać się tym, że przyczyny opóźnienia w rozpoznaniu sprawy w rzeczywistości wynikają z postępowania skarżących. Skarżący wykonali żądanie organu i przedłożyli orzeczenia techniczne twierdząc, że są one prawidłowe, organ to neguje i żąda kolejnego orzeczenia. W tej sytuacji skarżący pozostają bez możliwości skutecznej obrony swych praw, bo w zasadzie jedyną skargę jaką mogą wnosić do sądu to skarga na bezczynność organu, a praktycznie pozbawieni są możliwości ewentualnego negowania merytorycznego rozstrzygnięcia, bo go po prostu nie ma. Zwrócić należy uwagę, że jeżeli organ administracji nadal będzie uważał, iż konieczne jest przedłożenie kolejnego lub uzupełnionego orzeczenia technicznego to może postąpić zgodnie z art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane tj. zlecić wykonanie tego orzeczenia na koszt osoby zobowiązanej do jej go dostarczenia. Rzeczą oczywistą jest to, że sąd rozpoznając tą sprawę (dotyczącą bezczynności) w żaden sposób nie przesądza jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę, sąd na mocy art. 149 p.p.s.a. w punkcie I wyroku zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do zakończenia postępowania wszczętego dnia 8 listopada 2006 roku dotyczącego nadbudowy domu jednorodzinnego o dach spadzisty z poddaszem mieszkalnym wraz modernizacją układu funkcjonalnego budynku przy ulicy A w "[...]" w terminie 30 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 p.p.s.a.