II SAB/Ol 58/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji A na bezczynność Marszałka Województwa w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Marszałka Województwa do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia "[...]" - w terminie 14 dni; II. orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Marszałka Województwa na rzecz skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 15 maja 2016r. Fundacja A (dalej jako: Fundacja) zwróciła się do Marszałka Województwa A o udostępnienie, na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 782 ze zm.), dalej jako: u.d.i.p., kopii umowy wieloletniej na wykonywanie kolejowych przewozów pasażerskich zawartej 26 października 2015r. pomiędzy samorządem a spółką A wraz z kompletem załączników i dotychczas zawartych aneksów. W odpowiedzi organ pismem z dnia 24 maja 2016r. poinformował, że umowa o wykonywanie wojewódzkich i międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich w ramach świadczenia usług publicznych na obszarze województwa A i województwach sąsiednich w latach 2016-2020 jest objęta klauzulą "tajemnicy przedsiębiorstwa". Stwierdzono, że umowa ta dopiero po dokonaniu jej anonimizacji mogłaby zostać opublikowana na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego. W załączeniu przekazano aneks nr 1 oraz aneks nr 2 do Umowy nr "[...]" zawartej w dniu "[...]" wraz z załącznikami. Stwierdzono, że anonimizacja aneksów została dokonana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Fundacja A wywiodła skargę na bezczynność Marszałka Województwa w udostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej, domagając się zobowiązania organu do przekazania razem z aktami sprawy wnioskowanej umowy. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej; - art. 5 ust. 2 i 3 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że wnioskowana informacja nie może zostać udostępniona z uwagi na interesy podmiotu trzeciego, podczas gdy dokument wnioskowanej umowy nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa i podlega udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p.; - art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię i nieudostępnienie skarżącej informacji o charakterze publicznym, które podlegają zgodnie z przepisami konstytucyjnymi i ustawowymi. W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia wniesienia skargi organ nie udostępnił żądanej informacji, jak również nie wydał decyzji odmownej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Podniesiono, że bez wątpienia tajemnicą przedsiębiorstwa nie są objęte takie fragmenty umowy, jak to, kto działał w imieniu stron (komparycja), a informacja udostępniona na stronie internetowej takich elementów nie zawiera. Zamieszczono jedynie projekt , wzór, nie zawierający podpisów, ani też pełnej treści dokumentu. W odpowiedzi na skargę Marszałek Województwa wyjaśnił, że żądana przez skarżącą informacja publiczna została udostępniona w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Wskazano przy tym, że organ odpowiedział na wystąpienie strony skarżącej zgodnie z treścią pisma z dnia 24 maja 2016r.. Organ przedłożył dodatkowe wyjaśnienia, w tym m.in. wyjaśnienie dlaczego dokumenty zostały opublikowane w wersji edytowalnej oraz na jakiej podstawie dokonał anonimizacji treści umów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rzeczonej sprawie jest zasadna. Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa, jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35 - 36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782, j.t.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania (art. 17 ustawy). Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02). W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02). W ocenie Sądu wnioskowane przez stronę skarżącą informacje mają charakter informacji publicznych. Nie ulega to wątpliwości, ponieważ żądane dane dotyczą podmiotu realizującego zadania publiczne czyli Marszałka Województwa. Ponadto przedmiotem wniosku strony skarżącej jest dokument w postaci umowy w zakresie transportu publicznego, który bez wątpienia ma charakter informacji publicznej. Nie kwestionuje tego zresztą nawet organ, który jednak podniósł, że umowa o wykonywanie wojewódzkich i międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich w ramach świadczenia usług publicznych na obszarze województwa warmińsko-mazurskiego i województwach sąsiednich w latach 2016-2020 jest objęta klauzulą "tajemnicy przedsiębiorstwa". Stwierdzono, że umowa ta dopiero po dokonaniu jej anonimizacji mogłaby zostać opublikowana na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego. W załączeniu przekazano aneks nr 1 oraz aneks nr 2 do Umowy nr "[...]" zawartej w dniu "[...]" umowy wraz z załącznikami. Stwierdzono, że anonimizacja aneksów została dokonana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Należy zaznaczyć, że jeśli wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych znajdujących się na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, to organ powinien go odesłać tam, wskazując konkretny adres, pod którym znajdują się interesujące go dokumenty. Jeśli zaś nie ma ich w Biuletynie, to zobligowany jest udostępnić na wniosek wszystkie żądane informacje, w których posiadaniu pozostaje, oczywiście jeśli nie zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do nich, takie jak wskazywana tajemnica przedsiębiorstwa. Tymczasem organ stwierdził, że umieścił wnioskowane informacje w Biuletynie Informacji Publicznej, jednocześnie przyznając, że uczynił to w wersji edytowanej i po dokonaniu anonimizacji. Strona skarżąca zaś oczekiwała całej umowy wraz z jej istotnymi elementami, które zostały utajnione. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności oraz regulacje prawne określające sposób udzielania informacji publicznych, w ocenie Sądu należy stwierdzić, że organ nie rozpoznał w prawidłowy sposób wniosku strony skarżącej. Skoro wniosek w tym zakresie dotyczy informacji publicznej to organ powinien jej udzielić bądź odmówić jej udzielenia ze względu na wskazywane przez Marszałka, objęcie określonych danych tajemnicą przedsiębiorstwa. Jednak odmawiając udzielenia wnioskowanej informacji publicznej, organ zobowiązany jest to uczynić w procesowej formie decyzji. Tego jednak nie uczyniono. Wskazać w tym miejscu warto, że zgodnie z przepisem art. 11 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W konsekwencji organ zobligowany jest zbadać w niniejszej sprawie, przesłanki zaistnienia tajemnicy przedsiębiorstwa i ewentualnie wydać na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 tej ustawy, decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej w rzeczonym zakresie. Decyzja taka może podlegać kontroli sądowoadministracyjnej w odrębnym postępowaniu. W tej sytuacji wobec bezczynności organu Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy ppsa., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 15 maja 2016r. (pkt I sentencji wyroku), nie przesądzając jednak czy żądana informacja ma zostać udostępniona. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że w zakresie określonym we wniosku Marszałek Województwa nie udostępnił żądanych informacji, nie wydał też decyzji odmownej. Sąd zbadał również, czy bezczynność w tym zakresie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z treści art. 149 § 1a ustawy ppsa. sąd ma obowiązek orzeczenia, czy bezczynność nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie sąd uznał, że bezczynność organu nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku. Rozpoznając sprawę w tym zakresie należało wziąć pod uwagę okoliczność, że organ nie pozostawił wniosku strony skarżącej bez rozpoznania, a wręcz był przekonany, że załatwił go prawidłowo. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt III stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 ppsa.