II SAB/Ol 59/08

Dnia 7 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 roku sprawy ze skargi A. U. na bezczynność Prezydenta Miasta w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zobowiązuje Prezydenta Miasta do wydania w terminie 21 dni aktu administracyjnego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. A.U. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta O. w sprawie nabycia własności nieruchomości gruntowej przez współużytkowników wieczystych. Podał, iż jest to powtórzenie jego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 25 sierpnia 2008r., lecz tym razem skargę poprzedził zażaleniem na bezczynność skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., wniesionym w dniu "[...]". Skarżący wskazał, iż od marca 2004r. trwa postępowanie wszczęte z urzędu, lecz organ konsekwentnie przeczekuje kolejne ustawy uwłaszczeniowe, zaś po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 3 czerwca 2008r., uchylającego decyzję odmowną przez okres 5 miesięcy pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta Miasta O. wniósł o jej oddalenie. Podano, iż wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. uchylił decyzję zaskarżoną przez A. U. oraz utrzymana nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą odmowy przekształcenia ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w O. przy "[...]", zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Wskazano, iż w budynku tym znajdują się dwa lokale, z których jeden należy do skarżącego, zaś właściciele drugiego z lokali - zamieszkałego przez S. S. - nie zostali ustaleni, gdyż dotychczasowy właściciel zmarł a postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone. Decyzją z dnia "[...]" Prezydenta Miasta O. odmówił A. U. przekształcenia przysługującej mu ułamkowej części prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, wskazując iż nie został spełniony warunek określony w ustawie. Z uwagi na nieprzeprowadzenie postępowania spadkowego brak jest bowiem zgody wszystkich współużytkowników wieczystych. Decyzję tę uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008r. wskazując na uchybienia organu w przeprowadzonym postępowaniu. Sąd nakazał organowi zwrócenie się do S.S. o przedstawienie dowodu potwierdzającego fakt toczenia się przed sądem postępowania spadkowego po dotychczasowym właścicielu Z.S., co byłoby podstawą do zawieszenia postępowania. W przypadku zaś ustalenia, iż takie postępowanie się nie toczy nakazał organowi poinformowanie skarżącego, iż przeszkodą w prowadzeniu postępowania jest brak ustalenia spadkobierców drugiego lokalu i pouczenia go o możliwości wystąpienia przez skarżącego do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia spadku. Wyjaśniono, iż dnia 22 sierpnia 2008r. organ zwrócił się do S. S. o podanie informacji, czy postępowanie spadkowe po Z. S. zostało przeprowadzone lub o przedstawienie dowodu potwierdzającego toczenie się takiego postępowania przed sądem. Podano także, iż w tym samym dniu poinformowano skarżącego, iż w przypadku braku ustaleń co do spadkobierców może wystąpić do sądu powszechnego o przeprowadzenie postępowania spadkowego. Wskazano ponadto, iż w dniu 26 września 2008r. skarżący złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, które nie zostało jeszcze rozpoznane. W związku z tym pełnomocnik organu wyjaśnił, iż zostały dopełnione obowiązki wynikające z wyroku Sądu i zarzut bezczynności jest bezzasadny. Przywołano przy tym orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym stwierdzono iż bezczynność nie ma miejsca w przypadku, gdy strona nie dopełniła niezbędnych formalności, od których dokonania uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji. W związku z wezwaniem Sądu do uzupełnienia akt sprawy organ nadesłał pismo, w którym podano iż w wyniku zażalenia złożonego przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. wydane zostało postanowienie z dnia "[...]". Zgodnie z zaleceniami zawartymi w tym postanowieniu zwrócono się z zapytaniem do S.S. oraz do Sądu Rejonowego w O. odnośnie postępowania spadkowego po Z.S. Jak wskazano - z informacji nadesłanej przez Sąd Rejonowy w O. wynika, iż spadek po Z. S. nabyła żona S. S. oraz dzieci E. L.G. i Z. K. S. Wskazano, iż do osób tych wysłano stosowne wnioski o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i poinformowano że w przypadku nie wyrażenia zgody lub braku odpowiedzi w ciągu 14 dni przekształcenie nie będzie możliwe. Podano, iż dotychczas nie wpłynął żaden wniosek, zaś w związku z niepodjęciem przez K. S. korespondencji wysłano ją powtórnie, a ostateczny termin wypowiedzenia się w sprawie mija 5 marca 2009r. Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu "[...]" skarżący złożył dodatkowo pismo, w którym ponownie zarzucił organowi bezczynność w załatwieniu jego wniosku. Ponadto wskazał, iż postanowienie o nabyciu spadku po Z. S. zostało wydane w dniu "[...]", zaś postanowienie o nabyciu spadku po A. U. w dniu "[...]" Zatem w ocenie skarżącego organ mógł wydać decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w oparciu o ustawę z dnia 26 stycznia 2001r., która obowiązywała do dnia 12 października 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Podnieść przede wszystkim należy, iż terminy załatwienia sprawy administracyjnej określa art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi iż załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w tym terminie organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Jedynie w przypadku zawieszenia postępowania bieg tych terminów ulega wstrzymaniu (art. 103 Kodeksu postępowania administracyjnego). Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 286 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Zważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja Prezydenta Miasta O. w dniu "[...]", utrzymana następnie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia "[...]", orzekająca o odmowie przekształcenia ułamkowej części użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej, której współwłaścicielem jest skarżący. Jednakże wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia "[...]" (Sygn. akt II SA/Ol 1003/07) obydwie te decyzje zostały uchylone. Akta sprawy po wyroku Sądu zostały zwrócone organowi pierwszej instancji w dniu 31 lipca 2008r. Zatem z tą datą zaczął biec termin do załatwienia przedmiotowej sprawy. Termin do załatwienia przedmiotowej sprawy upływał zatem najpóźniej w dniu 30 września 2008r. Z akt wynika natomiast, iż w dniu 21 sierpnia 2008r. organ pierwszej instancji - zgodnie z zaleceniem Sądu zawartym w wyroku - zwrócił się do S.S. o udzielenie informacji, czy zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po jej mężu – Z. S. lub o przedstawienie dowodu toczenia się postępowania spadkowego przed sądem powszechnym w terminie 14 dni od otrzymania pisma. Następnie organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności. Dopiero po wydaniu postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. z dnia "[...]", zobowiązującego organ pierwszej instancji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni, organ pierwszej instancji wystąpił między innymi do Sądu Rejonowego w O. o informacje dotyczące postępowania spadkowego po Z. S. Wskutek tego ustalono, iż takie postępowanie zostało przeprowadzone. W związku z tym organ zwrócił się do spadkobierców Z. S. o wyrażenie stanowiska odnośnie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przy czym z akt wynika, iż przynajmniej dwóch spadkobierców nie zajęło stanowiska w tej kwestii w wyznaczonym terminie. Skoro zatem zostało już wyjaśnione, kto jest stroną postępowania, przy czym nie wszystkie strony wyraziły zgodę na przekształcenie, to brak jest powodów dla których organ nie może podjąć rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy brak stosownego orzeczenia organu należy zakwalifikować jako bezczynność. Jak bowiem wskazano w poprzednim wyroku Sądu w takim przypadku zastosowanie ma art. 199 Kodeksu cywilnego, przy czym legitymację do wystąpienia w tym trybie do sądu powszechnego ma wyłącznie skarżący, a nie organ. Zatem organ pierwszej instancji winien wezwać skarżącego do wypowiedzenia się, czy wystąpi on do sądu powszechnego w trybie art. 199 Kodeksu cywilnego. W przypadku uzyskania pozytywnego stanowiska organ winien rozważyć kwestię zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. W razie zaś odpowiedzi negatywnej, bądź braku stanowiska skarżącego w tej kwestii w wyznaczonym terminie organ winien wydać decyzję w przedmiotowej sprawie, uwzględniając fakt braku wniosku wszystkich współużytkowników wieczystych o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dlatego też Sąd zobowiązał organ do wydania w wyznaczonym terminie aktu administracyjnego nie przesądzając, czy ma to być decyzja czy też postanowienie. Natomiast sąd nie znalazł usprawiedliwienia dla braku działania organu administracji. Skarżącemu należy natomiast wyjaśnić, iż podnoszona przez niego w piśmie procesowym z dnia "[...]" kwestia możliwości wydania decyzji przez organ administracji w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż sąd nie bada legalności aktu administracyjnego wydanego przez organ, a zajmuje się wyłącznie skargą na bezczynność organu. Nie może zatem rozstrzygać sprawy za organ administracji. Należy jednak wskazać, iż kwestię tę rozważał Sąd w wyżej powoływanym wyroku z dnia 3 czerwca 2008r. i zawarł w nim ocenę co do przepisów prawa jakie winny mieć zastosowanie w niniejszej sprawy. Z mocy art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna zawarta w wyroku wiąże ten sąd organy administracji orzekające w sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak wyżej.