II SAB/Ol 64/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta "[...]" w udostępnieniu informacji publicznej postanawia odmówić zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych. We wniosku, złożonym na obowiązującym urzędowym formularzu, skarżący - M. K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, iż jest studentem "[...]", utrzymuje się z alimentów z funduszu alimentacyjnego oraz ze stypendium socjalnego. Wskazał, iż z tych środków ledwo udaje mu się zaspokoić podstawowe potrzeby. Po opłaceniu wydatków na czynsz, energię elektryczną, gaz i Internet pozostaje mu zaledwie ok. "[...]" miesięcznie, które wydaje prawie wyłącznie na żywność. W związku z powyższym, dodatkowy wydatek na koszty postępowania, nawet zwrotny, nadszarpnie jego budżet do stopnia uniemożliwiającego zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi sam gospodarstwo domowe. Wynajmuje ("wspólnie") mieszkanie o powierzchni "[...]". W rubryce nr 7.2.1. wpisał: "brak oszczędności" i dodał, że na dzień składania wniosku posiada ok. "[...]" na bieżące wydatki, ale nie są to oszczędności, w rubryce nr 7.2.2. wykazał akcje o wartości "[...]", natomiast w rubryce nr 9 wskazał, że otrzymuje kredyt studencki (w ratach po "[...]" przez 10 miesięcy, co daje "[...]" na miesiąc), który jednak jak zastrzegł nie jest dochodem, a zadłużeniem. Wyjaśnił, iż środki pochodzące z tego tytułu przeznacza głównie na wydatki okresowe - odzież, obuwie, środki czystości, itp., czy też sprzęt i materiały potrzebne w związku z studiami, a czasem dopłaca też do utrzymania części wynajmowanego mieszkania. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochody z tytułu alimentów w wysokości "[...]" oraz z tytułu stypendium socjalnego w wysokości "[...]" (dodając, iż wypłacane jest ono przez 10 miesięcy, co daje "[...]" na miesiąc), natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: czynsz najmu mieszkania - "[...]" (w tym ok. "[...]" ponoszone przez niego), energię elektryczną - ok. "[...]", Internet - ok. "[...]", gaz - ok. "[...]" i oświadczył: "Dodatkowo bieżące wydatki (żywność itp.): ok. "[...]" zł/mc". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej jego otrzymanie. To strona powinna zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie posiada wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W warunkach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania, kosztów sądowych, które - co podkreślić należy - w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej należą do najniższych kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. Zauważyć należy, iż z wniosku wynika, że skarżący dysponuje środkami pieniężnymi z tytułu alimentów, stypendium socjalnego oraz kredytu studenckiego, których łączna wysokość stanowi średniomiesięcznie "[...]". Kwota ta - co podkreślić należy - przekracza kwotę minimalnego wynagrodzenia za pracę (1.286,16 zł), a to jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania, ale również poczynienie pewnych oszczędności, które w warunkach niniejszej sprawy mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych. Mając zatem na uwadze z jednej strony - wysokość środków, którymi dysponuje skarżący, z drugiej zaś - wysokość wykazanych w rubryce nr 11 wydatków stałych (łącznie: średniomiesięcznie "[...]"), uznać należy, że środki te dają możliwość poczynienia oszczędności, które skarżący mógłby przeznaczyć nie tylko na pokrycie koniecznych wydatków okresowych, ale również na opłacenie kosztów sądowych. Podkreślić jednocześnie należy, iż w ramach postępowania w przedmiocie prawa pomocy nie wystarczy wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. W warunkach niniejszej sprawy skarżący tego nie uczynił. Na zakończenie, stwierdzić należy, iż wprawdzie część środków pieniężnych, którymi dysponuje skarżący pochodzi z kredytu studenckiego, jednakże okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla oceny obecnej sytuacji materialnej skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że spłata tego kredytu rozpoczyna się co do zasady dopiero po upływie 2 lat od terminu ukończenia studiów przez kredytobiorcę. Dopiero wówczas raty kredytu będą stanowić zatem obciążenie dla budżetu domowego skarżącego, o ile nie zajdą podstawy do jego umorzenia w całości lub w części. Obecnie środki pochodzące z tego kredytu skarżący może natomiast wykorzystać na dowolne cele, a zatem także na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.