II SAB/Ol 65/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. U. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Katarzyny Matczak i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w sprawie ze skargi A. U. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia oddalić wniosek. WSA/pos.1- sentencja postanowienia Pismem z dnia 17 czerwca 2010r. A. U. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Prezydenta w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów Katarzyny Matczak i Tadeusza Lipińskiego od orzekania w niniejszej sprawie na podstawie art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm., zwanej dalej w skrócie ppsa). Powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 października 2008r. o sygn. akt SK 6/07. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż sędzia Tadeusz Lipiński brał udział w rozpoznaniu jego sprawy o sygn. akt II SA/Ol 933/09 w przedmiocie umorzenia postępowania o zmianę użytkowania wieczystego na własność, a sędzia Katarzyna Matczak orzekała w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 1003/07, która również dotyczyła uwłaszczenia. Skarżący podał, że z pierwszym wyrokiem się nie zgadza, a drugi jest dla niego korzystny tylko pozornie, ponieważ skargę wprawdzie uwzględniono ale zalecenia sądu dla organu były dla skarżącego niekorzystne. Według wnioskodawcy wskazani sędziowie orzekający ponownie w postępowaniu mogą czuć się związani poglądami wyrażonymi w poprzednich sprawach. Przed rozpoznaniem sprawy sędziowie WSA Katarzyna Matczak i Tadeusz Lipiński złożyli oświadczenia, że między nimi a żadną ze stron lub jej przedstawicielem w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu tej sprawy. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Wniosek złożony w niniejszej sprawie nie może odnieść zamierzonego skutku. Przede wszystkim trzeba wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 18 § 1 pkt 6a ppsa sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Wykładnia gramatyczna powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że przesłanka ta ma zastosowanie wyłącznie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga A. U. dotyczy bezczynności Prezydenta w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarga na bezczynność organu nie mieści się zatem w dyspozycji art. 18 § 1 pkt 6a ppsa, gdyż nie jest to skarga na decyzję lub postanowienie. Treść art. 18 § 1 jednoznacznie wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte w nim przyczyny wyłączenia sędziego nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Mając powyższe na uwadze uznać należało, że nie ma przeszkód prawnych, aby sędzia Tadeusz Lipiński, który brał udział w wydaniu wyroku w sprawie skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, sygn. akt II SA/Ol 933/09, uczestniczył w rozpoznaniu skargi na bezczynność Prezydenta w tym samym przedmiocie. Podobnie nie ma przeszkód prawnych, aby sędzia Katarzyna Matczak, która brała udział w wydaniu wyroku w sprawie skargi A. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, sygn. akt II SA/Ol 1003/07, uczestniczyła w rozpoznaniu skargi na bezczynność Prezydenta w tym samym przedmiocie. W sprawie nie zachodzą również przesłanki wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 ppsa stanowiącym, że wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Ustawodawca nie wskazał przesłanek wyłączenia sędziego na wniosek strony w sposób wyczerpujący, lecz scharakteryzował je stwierdzając, że chodzi o taką okoliczność między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (iudex suspectus). Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, T. Woś (red.), Warszawa 2005, s. 151 i nast.). Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień w zakresie przepisów prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, poz. 59). Wnioskodawca powinien wskazać okoliczności w postaci konkretnych faktów, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności składu orzekającego. We wniosku nie wskazano jakichkolwiek okoliczności, które byłyby przesłanką wynikającą z treści art. 18 i 19 p.p.s.a., zaś powołany we wniosku zarzut dotyczący związania sędziów poglądami wyrażonymi w poprzednich sprawach skarżącego nie spełnia dyspozycji żadnego z powołanych wyżej przepisów. Ponadto, wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego, stosownie do art. 22 § 2 p.p.s.a., musi być poprzedzone również złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzeczy jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971r., sygn. akt I CZ 121/71, OSNCP 1972, nr 3, poz. 55). Sąd po zapoznaniu się z oświadczeniami sędziów: Katarzyny Matczak i Tadeusza Lipińskiego nie stwierdził zaistnienia innych przesłanek, które by skutkowały wyłączeniem tych sędziów od rozpoznania niniejszej sprawy. Z tych też powodów, na podstawie art. 22 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek skarżącego jako niezasadny należało oddalić.