II SAB/Ol 65/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej 1) umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; 4) zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że P. K. pismem z dnia 1 czerwca 2018 r. zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: Sposobu wyliczenia dotacji oświatowej na dzieci uczęszczające do punktu przedszkolnego w A w wysokości 10.217,73 zł, przelanej w dniu 30 maja 2018r. Przekazania kserokopii metryczki oświatowej na rok 2018 dla Gminy wraz z załącznikami. Podanie wysokości wskaźnika dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w Gminie w roku 2017, o której była mowa w art. 78a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty. Podanie wysokości wskaźnika dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w Gminie A w roku 2018, o której jest mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych. Podanie wysokości subwencji oświatowej na dzieci, które uczęszczały do oddziału rocznego przygotowania przedszkolnego na terenie Gminy w roku 2017 w ujęciu miesięcznym na jedno dziecko. Podanie wysokości subwencji oświatowej na dzieci, które uczęszczają do oddziału rocznego przygotowania przedszkolnego na terenie Gminy w roku 2018 w ujęciu miesięcznym na jedno dziecko. Podanie wysokości miesięcznej dotacji celowej w roku 2017 na dziecko, którą otrzymywała Gmina na dziecko korzystające z edukacji przedszkolnej do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończy 6 lat, która udzielana była na podstawie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 kwietnia 2017r. w sprawie udzielania gminom dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego (Dz.U. poz. 875). Podanie wysokości miesięcznej dotacji celowej w roku 2018 na dziecko korzystające z edukacji przedszkolnej do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończy 6 lat, która udzielana jest zgodnie z art. 53 ustawy z dnia 27 października 2017r. o finansowaniu zadań oświatowych. Pismem z dnia 12 czerwca 2018r. organ poinformował wnioskodawcę, że ze względu na konieczność przeprowadzenia obszernej analizy w celu wyselekcjonowania oraz przygotowania wnioskowanych dokumentów, przedłuża termin załatwienia sprawy do 29 czerwca 2018r. Następnie pismem z dnia 28 czerwca 2018 roku organ kolejny raz z tych samych powodów przedłużył czas załatwienia sprawy do 31 lipca 2018 r. Natomiast pismem z dnia 16 lipca 2018r. P. K. wywiódł skargę na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej. Skarżący zwrócił się o zobowiązanie Wójta Gminy do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi, a także o orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Strona wniosła również o wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ pomimo upływu ponad 1,5 miesiąca, nie udostępnił żadnej żądanej informacji, ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący zaznaczył, że do dnia wniesienia skargi nie otrzymał wnioskowanych dokumentów. W ocenie strony skarżącej organ dysponował wnioskowanymi danymi i nadal dysponuje bez potrzeby selekcjonowania jakichkolwiek informacji i dokumentów. Skarżący wskazał m.in., że trudno przypuszczać, iż przelewając w dniu 30 maja 2018 r. na konto Stowarzyszenia dotację oświatową w wysokości 10 217,73 zł, Wójt nie dysponował sposobem wyliczenia tej kwoty. Trudno też według autora skargi zrozumieć bezczynność w kwestii przekazania kserokopii metryczki oświatowej za rok 2018 wraz z załącznikami, skoro Wójt Gminy dysponował tym dokumentem w dniu 1 czerwca 2018 r. W ocenie skarżącego organ znał również odpowiedzi na pozostałe pytania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i umorzenie postępowania. Organ wskazał, że w ramach wykonania wniosku skarżącego, organ administracji niezwłocznie podjął czynności dotyczące przygotowania oraz sporządzenia wnioskowanych dokumentów. Z uwagi na bezsporną konieczność przeprowadzenia obszernej analizy dokumentacji dotyczących wskazanych zagadnień, w celu wyselekcjonowania przywołanych danych oraz przygotowania wnioskowanych dokumentów, organ administracji był zmuszony do dwukrotnego przedłużenia terminu realizacji wniosku P. K., o czym zgodnie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej P. K. został poinformowany pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. oraz pismem z dnia 28 czerwca 2018r. Wobec powyższego, termin realizacji wniosku P. K. o udostępnienie informacji upływa w dniu 31 lipca 2018r. Wskazano, że informacje, o których udostępnienie wnioskował P. K. w piśmie z dnia 1 czerwca 2018r., zostały mu przekazane w formie pisemnej w dniu 19 lipca 2018r. (data nadania pisma). W związku z powyższym, należy stwierdzić w ocenie organu, że wniosek P.K. został zrealizowany w terminie wyznaczonym przez organ, tj. do dnia 31 lipca 2018r., a więc zgodnie z treścią art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponadto od momentu wpływu wniosku P. K., tj. od dnia 1 czerwca 2018r. do momentu jego realizacji, tj. do dnia 19 lipca 2018r. nie upłynął termin dwóch miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 j.t., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego przepisu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek organu o odrzucenie skargi z powodu niewniesienia przez skarżącego ponaglenia jest niezasadny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez uprzedniego wzywania do usunięcia naruszenia prawa, aktualnie ponaglenia (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11; z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 601/05; z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 2603/13, publ: baza orzeczeń CBOIS). Badając skargę na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej trzeba mieć na względzie, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018r., poz. 1330 j.t.), udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej może odmówić udzielenia tej informacji z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże, jeśli organ odmawia udostępnienia informacji, to obowiązany jest tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Natomiast w sytuacji, gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje, jest zobligowany powiadomić pisemnie o tym fakcie wnioskodawcę. Dopiero przejaw działalności organu w jednej z tych form działania, zwalnia podmiot obowiązany do udzielenia informacji publicznej z zarzutu bezczynności. Pojęcie natomiast informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 i art. 6 ww. ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. Dokonując interpretacji tego pojęcia należy odwołać się do regulacji art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącej, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (ust. 1.). Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 2). Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 3). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 5). Tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy, a w odniesieniu do Sejmu i Senatu ich regulaminy. Uwzględniając powyższe można stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów, stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty niebędące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Na gruncie niniejszej sprawy skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wskazanych we wniosku danych publicznych. Niewątpliwie wniosek strony dotyczył podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej oraz materii dotyczącej informacji publicznej. Ostatecznie, już po wniesieniu skargi, pismem z dnia 18 lipca 2018 r. zostały przekazane skarżącemu wnioskowane przez niego informacje. Potwierdził to skarżący na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 16 października 2018 r., podnosząc, że odpowiedzi na wszystkie pytania zostały mu udzielone. Wskazał, że Wójt Gminy odpowiedział z opóźnieniem, natomiast dane na temat metryczki oświatowej Wójt posiadał od 16 lutego 2018 r., na potwierdzenie czego skarżący otrzymał informację z Ministerstwa Oświaty. Podobnie rzecz się ma ze wskaźnikiem dochodów. Dodał, że Wójt Gminy udzielił informacji publicznej 2 dni po złożeniu skargi, a dysponował "od ręki" wszystkimi dokumentami (akta sądowe, protokół rozprawy, k. – 27). Niewątpliwie po wniesieniu skargi, ale przed rozprawą przed tut. Sądem skarżącemu zostały udostępnione wszystkie wnioskowane przez niego informacje publiczne. Faktem niezaprzeczalnym w rozpoznawanej sprawie pozostaje to, że skarżący zwrócił się do organu o udzielenie odpowiedzi na osiem pytań, a Wójt dwukrotnie przedłużał termin załatwienia sprawy zgodnie z przepisem art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu nie zachodziła jednak potrzeba tego typu działań, a żądana informacja publiczna mogła być udzielona w terminie określonym w ust. 1 art. 30 ustawy. O słuszności powyższego stwierdzenia przekonują dwie okoliczności, pierwszą i podstawową jest treść udzielonej informacji, która satysfakcjonuje skarżącego, a przecież składa się głównie z kserokopii i jednej strony druku. Trudno jest sobie wyobrazić, aby w normalnie funkcjonującym urzędzie takiej informacji nie można było udzielić w terminie 14 dni. Drugą okolicznością jest to, że żądana informacja została udzielona dwa dni po wniesieniu skargi, co oznacza, że przy właściwym postępowaniu można było jej udzielić szybciej. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a w pkt 1 umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie bezczynności organu w udzieleniu informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że instytucja skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 149 p.p.s.a., ma na celu ochronę strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie oraz ustalenia, czy bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. W obecnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność organu, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania w określonym terminie aktu. Załatwienie przez organ wniosku strony w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, nie zwalnia sądu administracyjnego z obowiązku zbadania, czy bezczynność, której się dopuścił, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W takiej sytuacji umorzenie postępowania sądowego może dotyczyć jedynie zobowiązania organu do dokonania czynności, ponieważ tylko w tym zakresie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, ONSAiWSA z 2009 r., z. 4, poz. 63). Zaistniała bezczynność nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Samo uchybienie terminowi z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie przesądza automatycznie o rażącym charakterze bezczynności. W niniejszej sprawie podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej informował stronę dwukrotnie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Ostatecznie zaś udzielił wnioskowanych informacji w terminie 2 - miesięcznym. Przekonanie organu, iż zawiadomienie skarżącego o opóźnieniu w udzieleniu informacji publicznej uprawnia organ w każdym przypadku i niezależnie od treści tej informacji, do jej udzielenia w czasie dwóch miesięcy od dnia złożenia wniosku było błędne jednak wskazuje na to, że rażące naruszenie prawa nie miało miejsca. Dlatego też Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. Z tych samych powodów orzeczono w pkt 3 o niewymierzaniu organowi grzywny. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 4 na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a