II SAB/Ol 67/18

Dnia 30 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. S. na bezczynność Burmistrza w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; II. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącej kwotę 602,20 zł (słownie: sześćset dwa złote i dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. S. (skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie bezczynność Burmistrza "[...]" w sprawie rozpatrzenia jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazała, że pismem z dnia 30 czerwca 2018 r. przesłanym drogą mailową w dniu 2 lipca 2018 r. zwróciła się do organu o wskazanie: - na jakiej podstawie prawnej na działce nr "[...]", położonej w obrębie "[...]", gmina "[...]" została zlokalizowana droga przebiegająca w granicach w/w działki, - jeżeli podstawę prawną lokalizacji drogi na działce nr "[...]", położonej w obrębie "[...]", gmina "[...]" stanowiła decyzja (lub inny akt administracyjny) Burmistrza Gminy "[...]" lub Naczelnika Gminy "[...]" (lub innego organu administracji) wniosła o udostępnienie przedmiotowego dokumentu potwierdzonego za zgodność z oryginałem lub w przypadku braku oryginału udostępnienie kserokopii wymienionego dokumentu, - wskazanie jaką kategorię posiada droga przebiegająca w granicach działki nr "[...]" - w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14, poz. 60 z późno zm.). W odpowiedzi organ pismem z dnia 12 lipca 2018 r. uzależnił udzielenie informacji publicznej od uiszczenia przez pełnomocnika skarżącej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. Podniosła, że uzależnienie przez zobowiązanego udostępnienia informacji publicznej od uprzedniego uiszczenia opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa nie znajduje podstawy prawnej. Przede wszystkim wniosek o udzielnie informacji publicznej nie stanowi podania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Dlatego też przywołana przez zobowiązanego w piśmie z dnia 12 lipca 2018 r. podstawa prawna (tj. art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego) uzasadniająca w ocenie zobowiązanego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia. Wskazując na powyższe zarzuciła organowi naruszenie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 13 ust 1 oraz art. 16 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: u.d.i.p.) poprzez: nieudostępnienie w terminie przez prawo przewidzianym informacji publicznej pomimo, że Burmistrz "[...]" jest do tego zobowiązany, a w konsekwencji bezczynność zobowiązanego w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wskazując na powyższe wniosła o: zobowiązanie Burmistrza "[...]" do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku; zasądzenie od organu na jej rzecz wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, z uwzględnieniem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz kosztów korespondencji sądowej w kwocie 5,20 zł, rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podał, że potwierdzenie opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wpłynęło do urzędu wraz ze skargą na bezczynność w dniu 31 lipca 2018 r. W tym samym dniu udzielona została pełnomocnikowi skarżącej odpowiedź na wniosek. W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako: "p.p.s.a."); stanowi o tym art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy. Właściwość w powyższym zakresie dotyczy niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Wr 66/09, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; OSP 2000, nr 6, poz. 87). Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności i tego zaniechał. W analizowanej sprawie skarżąca domagała się informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. tylko informacja publiczna w rozumieniu tej ustawy podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. W przepisie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., jako zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej, wskazano organy władzy publicznej. W sprawie nie budzi wątpliwości, że Burmistrz "[...]" odpowiada dyspozycji tego przepisu, natomiast wnioskowane informacje stanowiły informację publiczną (art. 6 ust. 1 pkt 4u.d.i.p.). Tym samym organ winien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., na wniosek. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Mianowicie wynika z nich, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz, że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Realizację wniosku stanowi oczywiście udzielenie żądanej informacji publicznej. W realiach niniejszej sprawy należy przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności w czasie wniesienia skargi, która ustała jednak w dniu 31 lipca 2018 r., a więc po wniesieniu skargi, w momencie doręczenia pełnomocnikowi skarżącej pisma zawierającego żądane informacje. W sytuacji ustania bezczynności sąd orzeka, biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał akt lub dokonał czynności, chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi na tzw. milczenie władzy. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017r., sygn. akt I OSK 1789/16, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W takich przypadkach, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w pkt 1. wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego: uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł i kosztów korespondencji, rozstrzygnięto na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.