II SAB/Ol 68/14

Dnia 29 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 roku sprawy ze skargi S. P. na bezczynność Koła Łowieckiego w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Koło Łowieckie do procesowego zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem skarżącego z dnia "[...]"; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; IV. zasądza od Koła Łowieckiego na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2013 r. S. P., powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198, ze zm.), zwrócił się do Koła Łowieckiego "[...]" o udzielenie informacji w zakresie: 1. ile i jakich gatunków zwierzyny dzikiej drobnej odstrzeliło Koło Łowieckie na poszczególnych dzierżawionych obwodach łowieckich w roku gospodarczym 2012/2013?; 2. ile i jakich gatunków zwierzyny dzikiej grubej odstrzeliło Koło Łowieckie na poszczególnych dzierżawionych obwodach łowieckich w roku gospodarczym 2012/2013?; 3. na jakim obszarze upraw rolnych i w uprawach jakich roślin wystąpiły szkody od zwierzyny dzikiej w roku gospodarczym 2012/2013?; 4. w jakiej wysokości (sumarycznie) koło wypłaciło odszkodowania za jak pkt 4 w poszczególnych dzierżawionych obwodach?; 5. w jakiej wysokości składki członkowskie opłacali członkowie koła w roku gospodarczym 2012/2013?; 6. czy koło korzystało w roku gospodarczym 2012/2013 z dotacji państwowych od władz samorządowych, dotacji unijnych i subwencji lub innych form wsparcia finansowego i w jakiej wysokości? Na podstawie art. 14 ust. 1 ww. ustawy strona wniosła o udostępnienie żądanych informacji poprzez przesłanie w formie wydruku pocztą na wskazany adres. Następnie, wobec braku odpowiedzi na złożony wniosek, S. P. wniósł skargę z dnia 7 stycznia 2014 r. na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem organu, która jednak nie została przekazana Sądowi, w związku z czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SO/Ol 7/14 wymierzył Wojskowemu Kołu Łowieckiemu "[...]" grzywnę za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. W dniu 12 czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga S. P. na bezczynności Koła Łowieckiego "[...]" w udzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia 13 grudnia 2013 r. Dodatkowo w piśmie z dnia 25 czerwca 2014r. skarżący wniósł o nakazanie organowi udzielenia informacji publicznej w sposób jaki przywołany został we wniosku, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, uznanie, że zachowanie organu wyczerpuje przesłanki z art. 149 § 1 i jest rażącym naruszeniem prawa, nałożenie na organ grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 w wysokości przewidzianej art. 154 § 6, powiadomienie w formie postanowienia wydanego na podstawie art. 155 ustawy ppsa. organu zwierzchniego - Zarządu Głównego Polskiego Związku Łowieckiego o uchybieniach w postępowaniu skarżonego organu. Skarżący podniósł, że organ nie zareagował na złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, jak również nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Mimo ukarania organu przez Sąd, organ ten nie wystąpił do skarżącego, stosownie do sugestii Sądu, o przesłanie treści zapytań, jak również nie wykazał inicjatywy, aby na podstawie posiadanych wniosków udostępnić żądaną informację. W odpowiedzi na skargę Wojskowe Koło Łowieckie "[...]" (dalej: Koło) wniosło o jej oddalenie. Organ przyznał, że pismami z dnia 9 i 10 grudnia 2013 r. skarżący wystąpił do Koła o udzielenie wskazanych informacji, przy czym skarżący twierdzi, że nie otrzymał żądanej odpowiedzi na swoje zapytanie, tymczasem wniesiona skarga jest bezzasadna, gdyż pismem z dnia 8 kwietnia 2014 r. poinformowano skarżącego o sposobie uzyskania żądanych informacji oraz o terminie, w którym będzie można się z nimi zapoznać. Skarżący nie stawił się w oznaczonym dniu, ani nie skontaktował się w celu ustalenia dogodnego terminu. Należy zatem wskazać, że Koło uczyniło zadość żądaniu skarżącego, który nie uzyskał informacji jedynie z uwagi na brak własnego zaangażowania. Organ dołączył do odpowiedzi na skargę kopię pisma z dnia 8 kwietnia 2014 r. przekazanego skarżącemu wraz z potwierdzeniem odbioru tego pisma w dniu 14 kwietnia 2014 r. Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2014 r. skarżący podtrzymał wniesioną skargę oraz zarzuty i wnioski zawarte w piśmie z dnia 25 czerwca 2014r., jak również przedstawił na piśmie spis kosztów wraz z kosztami dojazdu samochodem do Sądu, domagając się ich zasądzenia. Natomiast Prezes Koła na rozprawie oświadczył, że w odpowiedzi na skargę obok wymienienia pism z 9 i 10 grudnia 2013r. powinno widnieć także pismo skarżącego z dnia 13 grudnia 2013r. objęte skargą w niniejszym postępowaniu, ponieważ wnioski składane były w kolejnych dniach i we wszystkich sprawach organ postępował tak samo. W sumie wniosków było pięć. Poinformował także, że w rozpatrywanej sprawie nie została wydana decyzja o umorzeniu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa., jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie, liczonym od dnia wszczęcia postępowania w sprawie, nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. Wobec tego, aby móc skutecznie zarzucać organowi bezczynność należy najpierw ustalić, czy na takim organie ciąży wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (czynności), a dopiero później, że obowiązku tego w nakazanym prawem terminie organ nie wypełnia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. W rozpoznawanej sprawie strony są zgodne, że wniosek z dnia 13 grudnia 2013 r. podlega rygorom ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782) dalej: u.d.i.p. Wnioskiem tym S. P. domagał się udostępnienia przez Koło Łowieckie "[...]" licznych informacji związanych z prowadzoną działalnością łowiecką. Rozpatrując niniejszą skargę przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, w którym m.in. stwierdzono, że ustawodawca w art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 372 ze zm.) przekazał Polskiemu Związkowi Łowieckiemu szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troskę o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne", Lex 2012). Wymaga podkreślenia, że powyższe zadania mogą być realizowane zarówno przez organy Polskiego Związku Łowieckiego, jak również koła łowieckie, które są podstawowym ogniwem organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim w realizacji celów i zadań łowiectwa (art. 33 ust. 1 ustawy - Prawo łowieckie). Publicznoprawny charakter działalności koła łowieckiego przesądza również o tym, że żądane w rozpoznawanej sprawie informacje mogą stanowić informację publiczną, bowiem we wniosku domagano się udostępnienia m.in. szczegółowych informacji dotyczących ilości i gatunków zwierzyny odstrzelonej w okresie 2012/2013, obszaru upraw na jakiej wystąpiły szkody spowodowane przez zwierzynę, wysokości wypłaconych odszkodowań, czy też wysokości i wielkości uzyskanego wsparcia finansowego w postaci dotacji od władz samorządowych czy unijnych. Żądane informacje związane są zatem z wykonywaniem zadań publicznych i w związku z powyższym działalność koła łowieckiego jest objęta regulacją art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, Koło łowieckie, działając na podstawie art. 14 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodniej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku, poinformowało skarżącego, że nie zatrudnia pracowników etatowych ani nie dysponuje urządzeniem do kopiowania dokumentów, co uniemożliwia udostępnienie informacji w formie wnioskowanej. Jednocześnie organ zaproponował w piśmie z dnia 8 kwietnia 2014 r. aby zainteresowany osobiście wykonał kopie dokumentów w siedzibie Koła lub przez osobę upoważnioną w dniu 16 kwietnia 2014 r. w godz. 18.00 do 19.00. Jeżeli zaś termin ten nie odpowiadałby skarżącemu zaproponowano kontakt z sekretarzem koła pod wskazanym numerem telefonu. Działanie takie znajduje oparcie w treści art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji publicznej umarza się. Jednakże w rozpoznawanej sprawie organ wadliwie poprzestał jedynie na zawiadomieniu skarżącego, mimo że ten sam przepis (zdanie ostatnie) stanowi wprost, że jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Organ jest co do zasady zobowiązany do poinformowania wnioskodawcy o tym w ramach powiadomienia wnioskodawcy, iż informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji, do której stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 9 k.p.a. jest zasada należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Pouczenie takie mobilizuje stronę i zakreśla termin zakończenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zakończenie takiego postępowania, w świetle omawianej ustawy następuje tylko poprzez udzielenie żądanych informacji albo wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji albo umorzeniu postępowania w sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W związku z powyższym dla oceny bezczynności, rozumianej jako niepodejmowanie nakazanych prawem działań, nie może mieć znaczenia, że organ wyraził wolę udostępnienia żądanych informacji i powiadomił o tym wnioskodawcę. Istotnym jest tylko, że w zaistniałej sytuacji organ dotychczas nie załatwił zgłoszonego w dniu 13 grudnia 2013 r. wniosku w przepisany sposób, gdyż nie udostępnił wnioskowanych informacji ani nie wydał żadnej z decyzji administracyjnych wskazanych w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Zaznaczyć należy, że do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, w formie odpowiadającej decyzji administracyjnej, obowiązane są na mocy art. 17 ust. 1 u.d.i.p. poza organami administracji publicznej również inne podmioty wymienione w art. 4 u.d.i.p. Dlatego na podstawie art. 149 § 1 ustawy ppsa. należało zobowiązać Wojskowe Koło Łowieckie "[...]"do zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 13 grudnia 2013 r. w sposób określony w przytoczonych przepisach, o czym rozstrzygnięto w punkcie 1 sentencji wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że w zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych, bezczynność w załatwieniu powyższego wniosku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała, co przyznał sam organ, z nieznajomości procedowania. Organ zawiadomił wnioskodawcę o miejscu i czasie udostępnienia żądanych dokumentów, wyjaśniając przyczyny braku możliwości przesłania kopii żądanych dokumentów na wskazany adres. W tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też celowego wprowadzania go w błąd. Ponadto w rozpoznawanej sprawie zabrakło, jak wynika z nadesłanych akt sprawy, jedynie procesowego zakończenia postępowania w sposób przewidziany w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Powyższe uzasadnia rozstrzygnięcie zawarte w punktach 2 i 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu, który dopuścił się bezczynności w sprawie, uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł, orzeczono stosownie do art. 200 ustawy ppsa., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd nie zasądził natomiast na rzecz skarżącego zwrotu kosztów dojazdu wg. złożonego przez niego spisu, ponieważ tego samego dnia przed tutejszym Sądem odbyła się sprawa o sygnaturze akt II SAB/Ol 67/14, w której w wyroku Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów dojazdu w całości. Brak było zatem podstaw do uwzględnienia kolejnego wniosku w tym przedmiocie.