II SAB/Ol 69/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie wydania decyzji o przyznaniu dożywotniego prawa do użytkowania lokalu mieszkalnego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). W dniu 18 lipca 2018 r. A. Z., reprezentowana przez adwokata (dalej jako: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność Wójta Gminy . w wydaniu decyzji o przyznaniu dożywotniego prawa użytkowania lokalu mieszkalnego. Wskazała, że obowiązek wydania decyzji wykonującej pkt 7 decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej . z dnia "[...]" r., znak: "[...]", w części dotyczącej przydzielenia rodzicom skarżącej lokalu mieszkalnego wynikał wprost z tej decyzji i powinien być zrealizowany bezzwłocznie. Zarzuciła, że organ nie przejawia jakiejkolwiek aktywności w sprawie i ignoruje wszelkie próby uzyskania informacji na temat przyczyn takiego stanu rzeczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z uwagi na brak legitymacji biernej po stronie Wójta Gminy. Wskazał, że decyzję w sprawach przyznawania własności działki lub lokalu osobie, która przekazała gospodarstwo rolne Państwu, wydaje Starosta, na podstawie art. 118 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336). Podał, że Starosta wydał w dniu "[...]" r. decyzję znak: "[...]", odmawiającą przyznania skarżącej nieodpłatnie prawa własności lokalu mieszkalnego oraz działki siedliskowej. Wójt Gminy dowiedział się o tym podczas procesu z powództwa skarżącej przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie i Gminie, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2008 r. Pismem z dnia 20 września 2018 r., w wykonaniu wezwania Sądu do nadesłania informacji, czy skarżąca przed wniesieniem skargi wnosiła ponaglenie do właściwego organu, skarżąca wyjaśniła, że spełniła wielokrotnie obowiązek ponaglenia organu. Wskazała, że zwracała się do organu o wydanie spornej decyzji już w toku postępowania prowadzonego przed Starostą, który zwracał się do gminy z zapytaniem dotyczącym przyczyn niewykonania decyzji z 1973 r. W dniu 28 listopada 2018 r. skarżąca uiściła wpis od skargi w kwocie 100 zł. Na mocy zarządzenia z dnia 29 listopada 2018 r. skarżąca została wezwana do nadesłania – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi – poświadczonych za zgodność z oryginałem odpisów lub kserokopii pism, które potwierdzają wniesienie ponaglenia. W odpowiedzi, skarżąca powtórzyła argumenty podniesione w piśmie z dnia 20 września 2018 r. Dodatkowo podała, że pisma ponaglające i żądające wykonania decyzji znajdują się w aktach spraw prowadzonych przez organ gminy. Przedłożyła dwa pisma poświadczone za zgodność z oryginałem: pierwsze z dnia 9 maja 2011 r., w którym Starostwo Powiatowe zwróciło się z zapytaniem do Urzędu Gminy, przesłane do wiadomości skarżącej oraz drugie pismo z dnia 24 maja 2011 r. adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego przez Starostę, który ustalił, że nie wydano żadnej decyzji o przyznaniu lokalu mieszkalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skargi na bezczynność zastosowanie ma art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), który stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 3 pkt 1 i 2 k.p.a. ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W świetle tych unormowań wniesienie skargi na bezczynność w wydaniu decyzji przez Wójta Gminy, zależy od uprzedniego złożenia ponaglenia przez stronę kwestionującą bezczynność organu, za pośrednictwem tego organu, do organu wyższego stopnia. Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są, w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Ponaglenie może być dokonane w każdym czasie, ale przed wniesieniem skargi do sądu. Z przedłożonych przez skarżącą pism, jak również stanowiska organu wyrażonego w odpowiedzi na skargę nie wynika, aby skarżąca w ogóle dochodziła wydania spornej decyzji przez Wójta Gminy, którego bezczynność kwestionuje. Jeżeli skarżąca jest przekonana o słuszności swego roszczenia i uważa, że Wójt Gminy jest zobowiązany wydać w sprawie decyzję administracyjną, to powinna wystąpić konkretnie do tego organu o jej wydanie, co zobowiązywałoby organ do zajęcia stanowiska w sprawie w terminie określonym przepisami art. 35 i art. 36 k.p.a. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy, strona musi wyraźnie wezwać organ, którego bezczynność kwestionuje do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wniesienie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie za pośrednictwem tego organu, do organu wyższego stopnia w celu umożliwienia rozstrzygnięcia sporu na etapie postępowania administracyjnego. Dopiero, gdy takie działanie nie da oczekiwanego skutku, strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Niewykazanie przez stronę spełnienia omówionego warunku dopuszczalności skargi na bezczynność, powoduje, iż złożona do sądu administracyjnego skarga jest niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Tą przyczyną w rozpoznawanej sprawie jest brak wniesienia ponaglenia do właściwego organu, w którym skarżąca domagałaby się zaniechania bezczynności przez Wójta Gminy. Przedłożone przez skarżącą pisma to korespondencja między organami, mająca na celu jedynie ustalenie, czy była wydawana decyzja o przyznaniu lokalu mieszkalnego. Pism tych nie sposób utożsamiać z ponagleniem Wójta Gminy przez skarżącą, gdyż nie była ona ich nadawcą i nie wynika z nich żądanie wydania spornej decyzji przez ten właśnie organ. Z tych też względów przedmiotową skargę należało odrzucić. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.