II SAB/Ol 7/24
WyrokWSA w Olsztynie2024-03-28
Skład orzekający: Piotr Chybicki, Tadeusz Lipiński, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy udostępnia informacje publiczne w sposób nieadekwatny do treści wniosku lub błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko wtedy, gdy w ogóle nie podejmuje działań w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, ale także gdy udziela informacji w sposób niepełny, wymijający, nieadekwatny do treści wniosku lub błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające ustawie o dostępie do informacji publicznej. Żądanie udostępnienia skanu dokumentu będącego nośnikiem informacji publicznej jest dopuszczalne i stanowi informację publiczną.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Wójta Gminy G. o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanów dokumentów dotyczących powołania i zatrudnienia pracownika na stanowisku koordynatora projektu. Wójt udostępnił jedynie skan dokumentu powołania, uznając pozostałe żądania za niebędące informacją publiczną. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, zarzucając nieudzielenie informacji w części dotyczącej zakresu obowiązków i umowy na stanowisku koordynatora projektu. Wójt w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, argumentując, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej lub nie są w jego posiadaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zobowiązał Wójta Gminy G. do rozpoznania wniosku skarżącego w zakresie tiret 2 i 3, stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Gminy G. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2024 roku sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Wójta Gminy G. w udostępnieniu informacji publicznej 1) zobowiązuje Wójta Gminy G. do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 29 grudnia 2023 roku w zakresie tiret: 2 i 3 wniosku; 2) stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądza od Gminy G. na rzecz skarżącego A. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z "[...]" A. S. (dalej: skarżący) zwrócił się do Wójta Gminy G. (dalej: Wójt) o udostepnienie informacji publicznej w postaci:
– skanu dokumentu powołania A. L. na stanowisko kierownika referatu "[...]",
– skanu zakresu obowiązków pracownika oraz umowy na stanowisku koordynator projektu w latach "[...]",
– w przypadku zatrudnienia wskazanej wyżej osoby w latach "[...]" w Urzędzie Gminy lub jednostkach gminy – skanu zakresu obowiązków pracownika.
Odpowiadając na wniosek, Wójt wskazał w piśmie z "[...]", że przesyła skan dokumentu powołania na stanowisko kierownika referatu. Stwierdził jednocześnie, że pozostałe żądane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p.), gdyż wykraczają poza ramy informacji objętych wymaganiami związanymi ze stanowiskiem określonym w ogłoszeniu o naborze na sekretarza gminy.
W dniu "[...]" skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta, podnosząc, że udzielono mu informacji jedynie w części obejmującej tiret pierwsze wniosku, zaś w pozostałym zakresie odmówiono, wskazując, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Skarżący zauważył, że na stanowisko sekretarza gminy została wybrana osoba, która nie spełnia wymagań art. 5 ust. 2 ustawy o pracownikach samorządowych w zakresie wymogu dwuletniego stażu pracy na kierowniczym stanowisku urzędniczym. Komisja konkursowa zaliczyła na poczet tego stażu staż pracy na stanowisku koordynator projektu. Informacje o osobach zatrudnionych na kierowniczych stanowiskach urzędniczych stanowią natomiast informację publiczną.
W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie lub ewentualnie uznanie, że nieudzielenie informacji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że udostępnił skarżącemu skan dokumentu żądanego w tiret pierwsze wniosku, ponieważ osoba, której dotyczy dokument jest pracownikiem organu publicznego. Zauważył jednak, że w jego ocenie nie był do tego zobowiązany, ponieważ sam dokument nie stanowi informacji publicznej, a jedynie jest jej nośnikiem.
Odnosząc się do żądania z tiret drugie i trzecie wniosku wskazał z kolei, że nośnik, nawet zawierający informację publiczną, sam w sobie nie stanowi informacji publicznej, a organ nie ma obowiązku domyślać się jakich informacji publicznych zawartych w tym dokumencie żąda wnioskodawca. Z tego powodu odpowiadając na wniosek wskazał, że żądania w tym zakresie nie stanowią informacji publicznej.
Wójt dodał jednocześnie, że wprawdzie nie przekazał skarżącemu skanu dokumentów z tiret drugie wniosku, lecz informacje na temat czasu trwania umowy, jak i wykonywanych w jej ramach czynności, udostępnił skarżącemu, odpowiadając "[...]" na jego wniosek o udostepnienie informacji publicznej z "[...]". W zakresie żądania z tiret trzecie wniosku stwierdził natomiast, że we wskazanych latach nie był pracodawcą osoby, której dotyczy wniosek, był nim dyrektor jednostki organizacyjnej gminy. Organ, do którego złożono wniosek, nie ma natomiast obowiązku poszukiwania żądanych informacji i zwracania się o ich przekazanie do innych podmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:
W świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) kontrola ta obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w pkt 1-4.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie u.d.i.p. Przepisy tej ustawy stanowią konkretyzację konstytucyjnego prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne (art. 61 Konstytucji RP), które warunkuje realizację w praktyce zasady przejrzystości i transparentności systemu sprawowania władzy i stanowi konieczny element demokracji.
Nie budzi wątpliwości, że w świetle art. 4 ust. 1 u.d.i.p., który określa podmioty obowiązane do udostępniania informacji publicznej, wójt gminy jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację tego rodzaju stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Przedmiot informacji publicznej ustawodawca skonkretyzował w art. 6 u.d.i.p. Zawarty w tym przepisie katalog źródeł i rodzajów informacji ma jednak jedynie charakter przykładowy. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (zob. np. wyrok NSA z 20 marca 2024 r., III OSK 761/23, CBOSA). Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że informacje o osobach pełniących szeroko pojęte funkcje publiczne, ich kompetencjach, przebiegu zatrudnienia i zakresie ich obowiązków w kontekście spełnienia wymogów do zajmowania określonych stanowisk stanowią informację publiczną (por. wyrok NSA z 13 listopada 2020 r., I OSK 2198/19, i wyrok WSA w Warszawie z 30 listopada 2018 r., II SA/Wa 1114/18, CBOSA).
W świetle powyższego stwierdzić należy, że informacje objęte wnioskiem skarżącego w zakresie udostępnienia skanów zakresu obowiązków pracownika oraz umowy na stanowisku koordynator projektu w latach "[...]" (tiret drugie) oraz w przypadku zatrudnienia tej osoby w latach "[...]" w urzędzie gminy lub jednostkach gminy – skanu zakresu obowiązków pracownika (tiret trzecie) mieści się w kategorii informacji publicznej udostępnianej na zasadach określonych w u.d.i.p.
Błędne jest jednocześnie stanowisko Wójta wyrażone w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym żądanie udostępnienia skanu dokumentów, nawet będących nośnikiem tych informacji, w zakresie w jakim stanowi żądanie udostępnienia samego nośnika nie stanowi informacji publicznej. Żądanie udostępnienia tego rodzaju informacji wiązać się może bowiem nie tylko z przekazaniem samej treści informacji publicznej, ale także z udostępnieniem jej w określonej postaci, tj. najczęściej w postaci, w jakiej została ona utrwalona, np. poprzez fotokopię, skan, czy odpis dokumentu. Żądanie udostępnienia skanu określonych dokumentów, będących nośnikiem informacji publicznej, stanowi zatem dopuszczalną formę żądania wniosku o udostępnienie informacji publicznej – wniosku o udostępnienie informacji publicznej w pełnym zakresie objętym tym dokumentem. Jak się natomiast wydaje to, że dokumenty żądane przez skarżącego są nośnikiem informacji publicznej nie budzi wątpliwości Wójta, skoro przekazał ich treść w części w reakcji na wniosek skarżącego z "[...]".
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Wójt pozostaje w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w części obejmującej tiret drugie i trzecie wniosku. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej pozostaje bowiem w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w terminie przewidzianym u.d.i.p. nie podejmuje żadnych czynności, czyli milczy i nie udziela informacji, ale również wówczas, gdy udziela jej w sposób nieadekwatny do treści wniosku, udziela informacji niepełnej lub wymijającej albo błędnie ocenia żądanie jako niepodlegające u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., I OSK 3656/18, CBOSA).
W tej sytuacji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd, w punkcie 1) sentencji wyroku, zobowiązał Wójta do rozpoznania wniosku skarżącego z "[...]" w zakresie tiret: 2 i 3 wniosku.
Wskazać jednocześnie należy, że organ może co do zasady załatwić wniosek o udostępnienie informacji publicznej na kilka sposobów. Po pierwsze, poprzez udostępnienie informacji w formie czynności materialno-technicznej, co powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem. Po drugie, poprzez wydanie, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzji o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy. Po trzecie, poprzez udzielenie informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. Po czwarte, poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy, że nie posiada żądanej informacji.
Mając na uwadze powyższe zauważyć należy, że z odpowiedzi na skargę wynika, że informacje na temat czasu trwania umowy wskazanej w tiret drugie wniosku, jak i wykonywanych w jej ramach czynności, Wójt udostępnił skarżącemu, odpowiadając "[...]" na jego wniosek z "[...]". Działanie to nie zwalnia go jednak z udostępnienia informacji publicznej w formie żądanej przez skarżącego. Zakreślony we wniosku zakres żądania determinuje bowiem zakres udzielanej odpowiedzi, której organ nie może samowolnie modyfikować. W stosunku do dokumentu z tiret trzecie wniosku, Wójt w odpowiedzi na skargę zasugerował z kolei, że nie wytworzył tego dokumentu. Wskazać zatem należy, że informacją publiczną są zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez organ wytworzonych, jak i niewytworzonych przez ten organ, lecz będących w jego posiadaniu. Uwzględniając powyższe, Wójt powinien zatem podjąć działania odpowiadające rzeczywistym okolicznościom niniejszej sprawy.
Stwierdzając bezczynność Wójta, Sąd uznał jednocześnie, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie 2) sentencji wyroku. Zauważyć przy tym należy, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W niniejszej sprawie taka sytuacja, zdaniem Sądu, nie miała miejsca. Sąd wziął pod uwagę w tym zakresie okoliczność, że Wójt udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w części. Wadliwa kwalifikacja żądanych informacji nie daje zaś podstaw do stwierdzenia, że bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej miała postać kwalifikowaną.
O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis od skargi, Sąd orzekł, na podstawie art. 200 p.p.s.a, w punkcie 3) sentencji wyroku.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło