II SAB/Ol 70/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków adwokata J.G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie i Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi M.M. na bezczynność "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" w przeprowadzeniu kontroli obiektu budowlanego postanawia przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie adwokatowi J.G. kwotę 420 (czterysta dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie i Naczelnym Sądem Administracyjnym. Adwokat J.G. został w niniejszej sprawie ustanowiony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnikiem skarżącej. 22 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wydał w niej wyrok, w którego III punkcie orzekł w kwestii wniosku pełnomocnika, przyznając mu wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w kwocie 480 zł, powiększonej o należny podatek VAT. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organu pełnomocnik skarżącej zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu wraz z oświadczeniem, iż nie zostało ono uiszczone ani w całości ani w części. Wyrokiem z 22 listopada 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i odrzucił skargę. W rozprawie wziął udział substytut wyznaczonego adwokata. 14 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej zwrócił się "o wydanie w sprawie postanowienia w przedmiocie przyznania (...) wynagrodzenia tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i Naczelnym Sądem Administracyjnym". Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 250 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), stanowiący, iż wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Z dniem 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem z 3 października 2016 r. Zgodnie jednak z przepisem przejściowym (§ 22), do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W konsekwencji przy ustaleniu wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w niniejszej sprawie w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zastosowanie ma rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801), zwane dalej rozporządzeniem z 22 października 2015 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 - 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2). W niniejszej sprawie, ze względu na jej przedmiot, opłata maksymalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi - stosownie do § 21 ust. 1 pkt c rozporządzenia z 22 października 2015 r. - 480 zł. Nie stwierdzając zaistnienia podstawy ustalenia przyznawanej opłaty w wysokości wyższej niż 1/2 opłaty maksymalnej, należało przyznać wynagrodzenie w wysokości 240 zł, podwyższonej o kwotę podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z 22 października 2015 r.). Podstawą ustalenia wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w niniejszej sprawie w postępowaniu drugoinstancyjnym jest rozporządzenie z 3 października 2016 r. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2). W związku z tym, że w § 21 ust. 1 rozporządzenia z 3 października 2016 r. nie została przewidziana stawka minimalna za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, należało przez analogię przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata według stawki za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju, którą jest sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2004 r., sygn. akt FSK 80/04, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., sygn. akt FPS 4/12). Według § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z 3 października 2016 r., opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez adwokata, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, wynosi 75 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, jednak nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, w wysokości 240 zł. Nie stwierdzając zaistnienia podstawy do podwyższenia opłaty, należało zatem przyznać wyznaczonemu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w wysokości 180 zł, podwyższonej o kwotę podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia z 3 października 2016 r.).