II SAB/Ol 70/18

Dnia 4 września 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na bezczynność Wójta Gminy w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ orzeka o niewymierzeniu organowi grzywny; 4/ zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego J. Z. kwotę 597 złotych (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 10 sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga J. Z. (dalej zwanego skarżącym) na bezczynność Wójta Gminy S. J. (dalej zwanego organem) w udostępnieniu informacji publicznej na wniosek skarżącego z dnia 17 czerwca 2018 r. Skarga ta została przekazana tutejszemu Sądowi przez organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych przez organ akt sprawy, wnioskiem z dnia 17 czerwca 2018 r., wniesionym drogą elektroniczną, skarżący zwrócił się do organu o "odpowiedź na następujące pytania (w ramach dostępu do informacji publicznej): 1. Ile osób zatrudnionych w tut. Urzędzie jest funkcjonariuszami publicznymi? 2. Jakie stanowiska zajmują pracownicy będący funkcjonariuszami publicznymi i jaka jest ich liczba na każdym ze stanowisk? (w przypadku powielania się nazw stanowisk, które są zajmowane przez funkcjonariuszy publicznych, skarżący wnosił o wskazanie ich liczby np. inspektor – 3 szt.) 3. Jakie nagrody w roku 2015, 2016 i 2017 otrzymał każdy z funkcjonariuszy publicznych? (skarżący wnosił o wskazanie kwoty nagród za każdy rok oddzielnie dla każdego z zajmowanych stanowisk) 4. Jakie były kryteria przyznawania nagród i jakie konkretnie przesłanki zostały wzięte pod uwagę przy przyznaniu każdej z nagród dla każdego z funkcjonariuszy publicznych? (skarżący wnosił o wskazanie tej informacji w odniesieniu do każdego z zajmowanych stanowisk)". Skarżący wniósł przy tym aby odpowiedź przesłać mu bezpośrednio na skrzynkę odbiorczą w platformie epuap. W dniu 6 sierpnia 2018 r. organ przekazał na skrzynkę odbiorczą skarżącego odpowiedź zgodną z jego wnioskiem. Odpowiedź ta została jednak udzielona przez organ po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność organu w tym przedmiocie. Skarga ta została bowiem nadana przesyłką pocztową w dniu 25 lipca 2018 r. i wpłynęła do organu w dniu 30 lipca 2018 r. W skardze tej skarżący zarzucił natomiast organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez nieudzielenie odpowiedzi na złożony wniosek, a w konsekwencji nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej oraz niepodjęcie innych przewidzianych prawem czynności. W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ pozostaje w stanie bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego; 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego w terminie czternastu dni od daty doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku; 3) uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2.000 złotych; 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (art. 119 ust. 4 p.p.s.a.); 6) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oraz kwoty uiszczonej tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, a także o zniesienie kosztów zastępstwa procesowego. Podał przy tym, że organ aktualnie nie pozostaje w bezczynności, gdyż skarżący otrzymał odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnił, że rzeczony wniosek został zadekretowany na pracownika pełniącego obowiązki na stanowisku ds. organizacyjnych, kadrowych, obsługi Rady Gminy, lecz ten pracownik nie był w stanie zająć się przetworzeniem pełnych danych wymaganych do udzielenia odpowiedzi na wniosek w związku ze spiętrzeniem się zadań w miesiącu czerwiec-lipiec 2018 (kontrola Inspekcji Pracy, zorganizowanie zebrań wiejskich w jednostkach pomocniczych gminy w celu uzyskania opinii do uchwał Rady Gminy w związku ze zmianami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przygotowanie i odbycie 3 Sesji Rady Gminy, wydawanie zezwoleń na alkohol). Wywiódł, że z uwagi na fakt, że w dniu 6 sierpnia 2018 r. organ, uznając zasadność skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego, niniejsze postępowanie należy umorzyć jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż sprawa została załatwiona przez organ dopiero po wniesieniu skargi. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302); dalej jako p.p.s.a., skarga wniesiona w niniejszej sprawie została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej działalności organu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej w określonych przypadkach, w tym –w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych. Taki rodzaj bezczynności może zaistnieć także w sprawach związanych z udostępnieniem informacji publicznej, a w takiej sprawie wniesiona została rozpoznawana skarga. Zgodnie bowiem z art. 14 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1330); dalej jako u.d.i.p., załatwienie takich spraw następuje przez udostępnienie informacji publicznej (czynność), bądź odmowę udostępnienia informacji publicznej, ewentualnie umorzenie postępowania, które następuje w drodze decyzji. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w tego rodzaju sprawach, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślone ramy kontroli sądowoadministracyjnej, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd za zasadne uznał umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu. Jak wynika bowiem z przekazanych Sądowi wraz ze skargą akt sprawy, wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej został załatwiony przez organ w dniu 6 sierpnia 2018 r., w którym organ przekazał na skrzynkę odbiorczą skarżącego odpowiedź zgodną z jego wnioskiem. Bezprzedmiotowym stało się więc orzekanie przez Sąd co do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Z tego powodu, Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania, czyniąc za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec jednak załatwienia wniosku skarżącego już po wniesieniu skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, w dalszej kolejności niezbędna w sprawie stała się ocena, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym zaś obszarze wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p. "udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku". Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony z przekroczeniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w cytowanym przepisie, jednak przed upływem, określonego w tym przepisie, maksymalnego terminu 2 miesięcy. Co prawda organ nie powiadomił skarżącego w okresie biegu podstawowego terminu o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, to jednak pomimo tego zaniechania, w ocenie Sądu, nie sposób uznać aby bezczynność organu w kontrolowanej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Opóźnieniu w podejmowanych przez organ czynnościach można przypisać cechę "rażącego", jeżeli opóźnienie to było oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika bowiem z odpowiedzi organu na skargę, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został zadekretowany na pracownika pełniącego obowiązki na stanowisku ds. organizacyjnych, kadrowych, obsługi Rady Gminy, lecz ten pracownik nie był w stanie zająć się przetworzeniem pełnych danych wymaganych do udzielenia odpowiedzi na wniosek w związku ze spiętrzeniem się zadań w miesiącu czerwiec-lipiec 2018 (kontrola Inspekcji Pracy, zorganizowanie zebrań wiejskich w jednostkach pomocniczych gminy w celu uzyskania opinii do uchwał Rady Gminy w związku ze zmianami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przygotowanie i odbycie 3 Sesji Rady Gminy, wydawanie zezwoleń na alkohol). Wyjaśnienia organu co do przyczyn opóźnienia w załatwieniu wniosku skarżącego, w ocenie Sądu, stanowią usprawiedliwione powody zwłoki i wykluczają przypisanie zaistniałej w niniejszej sprawie bezczynności organu cechy rażącego naruszenia prawa. Uznać bowiem należy, że w świetle tych wyjaśnień, zwłoka w załatwieniu wniosku skarżącego nie była zamierzonym działaniem organu. Stąd też, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie 2 sentencji wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tego samego powodu, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, jak również do przyznania z urzędu od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej i z mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął natomiast w oparciu o art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając wysokość: uiszczonego przez skarżącego należnego w sprawie wpisu od skargi (100 zł.), opłaty skarbowej za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł.) oraz wynagrodzenia pełnomocnika skarżącego, będącego adwokatem (480 zł.) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity Dz. U. z 2015, poz. 1800 ze zm.).