II SAB/Ol 71/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 12 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Wojewody w ujawnieniu w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu sądowego. J. B. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Wojewody, zarzucając temu organowi administracji, że wbrew wezwaniom i monitom nie wpisał go do rejestru, o którym mowa w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że skarżący nie złożył zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w K.p.a. lub oddalenie skargi wywodząc, że nie pozostaje w bezczynności, na co wskazują podejmowane w sprawie działania. Zarządzeniem z dnia 3 lipca 2013 r. skarżący został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni dokumentu potwierdzającego złożenie, przed wniesieniem skargi do Sądu, zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie. Powyższe zarządzenie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 lipca 2013 r. Zakreślony termin upłynął bezskutecznie z dniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) – dalej jako: p.p.s.a., skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Jednym z ustawowych wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu przed organami administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W niniejszej sprawie warunek wyczerpania środków zaskarżenia w ramach administracyjnego toku instancji nie został spełniony. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Wojewody w ujawnieniu prawa skarżącego do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Stosownie do art. 37 § 1 K.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wyczerpanie przez stronę powyższego trybu warunkuje zaś skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji. Prawo do wniesienia zażalenia (wezwania do usunięcia naruszenia prawa) powstaje z momentem upływu podstawowego lub dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Regulacja art. 37 K.p.a. ma na celu zwalczanie bezczynności organu pierwszej instancji w merytorycznym załatwieniu sprawy zawisłej przed tym organem. Stosownie do art. 9 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 169, poz. 1418 z późn. zm.) organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 2, jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Z przesłanych Sądowi akt administracyjnych i pism załączonych do skargi nie wynika natomiast, aby skarżący złożył do Ministra Skarbu Państwa zażalenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., skargę należało odrzucić, gdyż skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Jednocześnie wobec faktu, że skarga została odrzucona, skarżącemu przysługuje zwrot uiszczonego wpisu, stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.