II SAB/Ol 72/18

Dnia 23 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Rady Miejskiej w udostępnieniu informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe w zakresie bezczynności organu; II. orzeka, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. orzeka o niewymierzaniu organowi grzywny; IV. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 20 sierpnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga J. R. (dalej zwanego skarżącym) na bezczynność Rady Miejskiej w G. (dalej zwanej Radą Miejską lub organem) w udostępnieniu informacji publicznej na dwa wnioski skarżącego z dnia 18 czerwca 2018 r. Skarga ta została przekazana tutejszemu Sądowi przez organ wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jak wynika zaś z przekazanych przez organ akt sprawy, w dniu 18 czerwca 2018 r., skarżący skierował drogą elektroniczną, dwa wnioski o udostępnienie informacji publicznej, których adresatem uczynił Przewodniczącego Rady Miejskiej w G. (dalej zwanego Przewodniczącym Rady Miejskiej). W pierwszym z tych wniosków skarżący zwrócił się o przesłanie, na konkretny adres email, skanów następujących dokumentów: - "pisma mieszkanki G. zatytułowanego "Skarga na zachowanie radnego pana A. T.", które wpłynęło do przewodniczącego w maju br. - dodatkowego pisma mieszkanki G. do powyższego pisma, w którym prosi ona o nieupublicznianie jej danych osobowych - odpowiedzi, pisma przewodniczącego RM, jakie zostało skierowane do mieszkanki G.". W drugim wniosku skarżący zwrócił się natomiast o przesłanie, na konkretny adres email, skanu skargi na Burmistrza G. wraz z załącznikami, złożonej na początku czerwca br. do Rady Miejskiej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej w G. W dniu 4 lipca 2018 r. na wskazany przez skarżącego adres poczty elektronicznej przesłane zostały dwa pisma Przewodniczącego Rady Miejskiej, w których zawiadomiono skarżącego, że ze względów proceduralnych, dotyczących wyrażenia zgody przez Radę Miejską jej Przewodniczącemu na udzielenie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, odpowiedź na te wnioski zostanie udzielona po podjęciu właściwej uchwały przez Radę Miejską. Uchwałą Nr "[...]" z dnia 16 lipca 2018 r. Rada Miejska upoważniła Przewodniczącego Rady Miejskiej do udzielenia odpowiedzi na wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. W dniu 13 sierpnia 2018 r., na wskazany przez skarżącego adres poczty elektronicznej, przesłane zostały skany dokumentów po anonimizacji, będące przedmiotem jego wniosków z dnia 18 czerwca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skany tych dokumentów zostały jednak przesłane już po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność Rady Miejskiej w tym przedmiocie. Skarga ta wpłynęła bowiem do organu w dniu 2 sierpnia 2018 r. W skardze tej skarżący zarzucił natomiast organowi naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). W oparciu o te zarzuty skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Rady Miejskiej do załatwienia wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej; 2) wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3) orzeczenie, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska uznała skargę za zasadną z powodu przekroczenia terminu udzielenia odpowiedzi na wnioski skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż sprawa została załatwiona przez organ dopiero po wniesieniu skargi. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302); dalej jako p.p.s.a., skarga wniesiona w niniejszej sprawie została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonej działalności organu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej w określonych przypadkach, w tym –w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych. Taki rodzaj bezczynności może zaistnieć także w sprawach związanych z udostępnieniem informacji publicznej, a w takiej sprawie wniesiona została rozpoznawana skarga. Zgodnie bowiem z art. 14 i art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1330); dalej jako u.d.i.p., załatwienie takich spraw następuje przez udostępnienie informacji publicznej (czynność), bądź odmowę udostępnienia informacji publicznej, ewentualnie umorzenie postępowania, które następuje w drodze decyzji. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w tego rodzaju sprawach, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze tak zakreślone ramy kontroli sądowoadministracyjnej, w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd za zasadne uznał umorzenie postępowania w zakresie bezczynności organu. Jak wynika bowiem z przekazanych Sądowi wraz ze skargą akt sprawy, wnioski skarżącego o udzielenie informacji publicznej zostały załatwione przez organ w dniu 13 sierpnia 2018 r. wraz z przekazaniem mu na skrzynkę odbiorczą skanów żądanych dokumentów. Bezprzedmiotowym stało się więc orzekanie przez Sąd co do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Z tego powodu, Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku o umorzeniu postępowania, czyniąc za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec jednak załatwienia wniosku skarżącego już po wniesieniu skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, w dalszej kolejności niezbędna w sprawie stała się ocena, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W tym zaś obszarze wskazać przede wszystkim należy, że zgodnie z art. 13 u.d.i.p. "udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku". Jak wynika z akt sprawy, wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej został załatwiony z przekroczeniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w cytowanym przepisie, jednak przed upływem, określonego w tym przepisie, maksymalnego terminu 2 miesięcy. Z niewielkim uchybieniem podstawowego terminu, o którym mowa w art. 13 u.d.i.p., Przewodniczący Rady Miejskiej, będący adresatem tych wniosków, powiadomił skarżącego o powodach opóźnienia w rozpoznaniu jego wniosków oraz o terminie, w jakim zostanie udzielona odpowiedź na te wnioski. Jak wynika bowiem z przekazanych Sądowi przez organ akt sprawy, w dniu 4 lipca 2018 r., na wskazany przez skarżącego, adres poczty elektronicznej przesłane zostały dwa pisma Przewodniczącego Rady Miejskiej, w których zawiadomiono skarżącego, że ze względów proceduralnych, dotyczących wyrażenia zgody przez Radę Miejską jej Przewodniczącemu na udzielenie odpowiedzi na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, odpowiedź na te wnioski zostanie udzielona po podjęciu właściwej uchwały przez Radę Miejską. Tak też się stało, gdyż odpowiedź na te wnioski została udzielona skarżącemu po podjęciu stosownej uchwały upoważaniającej przez Radę Miejską. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wobec podjęcia przez Przewodniczącego Rady Miejskiej opisanych powyżej działań, nie sposób uznać, aby bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, która zaistniała w dacie wniesienia rozpoznawanej skargi, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest bowiem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Opóźnieniu w podejmowanych przez organ czynnościach można przypisać cechę "rażącego", jeżeli opóźnienie to było oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Wymaga bowiem podkreślenia, że skarżący adresatem swoich wniosków uczynił Przewodniczącego Rady Miejskiej a nie Radę Miejską, będącą organem administracji publicznej. Załatwienie tych wniosków przez Przewodniczącego Rady Miejskiej wymagało zatem uprzedniego udzielenia przez Radę Miejską stosownego upoważnienia (w formie uchwały). Oczekiwanie na te upoważnienie stanowi więc usprawiedliwiony powód zwłoki. Należy także dostrzec, że choć załatwienia wniosków skarżącego nastąpiło w odstępie prawie miesiąca od podjęcia uchwały upoważniającej przez Radę Miejską, to jednak działania zmierzające do załatwienia tych wniosków zostały podjęte niezwłocznie po wpływie skargi na bezczynność w tym przedmiocie do organu. Wówczas też podjęto czynności mające na celu pozyskanie opinii prawnej co do sposobu załatwienia wniosków skarżących (pismo przewodniczącego Rady Miejskiej z dnia 8 sierpnia 2018 r.), a po uzyskaniu tej opinii (opatrzonej datą 10 sierpnia 2018 r.), już w dniu 13 sierpnia 2018 r. przesłano skarżącemu skany dokumentów po anonimizacji, będące przedmiotem jego wniosków z dnia 18 czerwca 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej Opisane powyżej przyczyny opóźnienia w załatwieniu wniosków skarżącego, w ocenie Sądu, stanowią usprawiedliwione powody zwłoki i wykluczają przypisanie zaistniałej w niniejszej sprawie bezczynności organu cechy rażącego naruszenia prawa. Uznać bowiem należy, że zwłoka w załatwieniu wniosków skarżącego nie była zamierzonym działaniem organu. Stąd też, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., w punkcie II sentencji wyroku Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z tego samego powodu, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny i z mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął natomiast w oparciu o art. 200 oraz art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wysokość uiszczonego przez skarżącego należnego w sprawie wpisu od skargi (100 zł.).