II SAB/Ol 73/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Irena Szczepkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta na bezczynność Wójta Gminy w rozpoznaniu sprawy podziału nieruchomości 1. zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta z dnia 8 lipca 2009 r. o podział nieruchomości położonej w miejscowości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr"[...]", obręb "[...]"w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia akt administracyjnych organowi; 2. zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku W dniu "[...]" Gmina Miasto "[...]" reprezentowana przez Prezydenta Miasta "[...]" wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta Gminy "[...]" polegającą na nie rozpatrzeniu i nie załatwieniu sprawy z wniosku Gminy Miasto "[...]" o podział nieruchomości gruntowej położonej w "[...]", gm. "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr "[...]", o pow. "[...]". Wskazano, iż wnioskiem z dnia "[...]" wystąpiono do Wójta Gminy "[...]" o podział powyższej nieruchomości gruntowej w celu jej zagospodarowania zgodnie z ustaleniami Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu "[...]". Mimo upływu tak znacznego okresu czasu, do dnia wniesienia skargi, sprawa nie została zakończona decyzją, a Wójt podejmuje działania niezgodne z prawem, mające na celu przedłużenie postępowania i uchyla się od wydania decyzji (m.in. w oparciu o art. 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawiesił postępowanie, a pismem z dnia "[...]" poinformował Gminę Miasto "[...]" o nie załatwieniu sprawy w terminie, wyznaczając jednocześnie termin jej zakończenia na dzień "[...]"). Podniesiono, iż takie postępowanie organu jest sprzeczne z zapisami ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stanowi naruszenie art. 36 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazano, iż w związku z powyższym wniesiono do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę na bezczynność organu, która to skarga została uwzględniona, a Wójt został zobowiązany do wydania orzeczenia w sprawie podziału. Powyższego obowiązku organ nie wykonał, a sprawa w dalszym ciągu pozostaje nie rozpoznana. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż w jego ocenie sprawa podziału nieruchomości, stanowiącej działkę nr "[...]" położonej w obrębie miejscowości "[...]", gm. "[...]", jest szczególnie skomplikowana, a na jej załatwienie potrzebny jest dodatkowy dwumiesięczny termin określony w art. 35 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Podniósł, iż powyższa nieruchomość jest położona na obszarze, na którym dokonywana jest zmiana planu zagospodarowania przestrzennego i to stanowi o jej szczególnym skomplikowaniu. Dodał, iż obecnie procedura uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu geodezyjnego "[...]" jest na etapie uzgodnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, a jej żądanie wymagało uwzględnienia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. N 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), obejmuje również bezczynność organów. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 p.p.s.a.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (zob. pogląd wyrażony w Komentarzu do ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi autorstwa T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk i M. Romańskiej, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis-Nexis", Warszawa 2005, str. 86). Z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest, czy organ nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla jej załatwienia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 1987r., sygn. SAB 23/87, publ. ONSA 1988, Nr 1, poz. 13). Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma zatem znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty, a w szczególności czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w wydaniu aktu. Zauważyć również trzeba, że skarga na bezczynność może być wniesiona dopiero po upływie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2006r., sygn. akt II SAB/Wa 158/05, publ. Lex nr 223321). Terminy zaś załatwiania spraw w postępowaniu jurysdykcyjnym określają przepisy art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma działać bez zbędnej zwłoki. W § 3 przepis ten nakłada obowiązek załatwienia sprawy w terminie nie dłuższym niż jeden miesiąc, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Obojętne jest więc, skoro w myśl art. 35 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej ma działać bez zbędnej zwłoki, czy przekroczenie przez organ ustawowego terminu odnoszącego się do podjęcia lub dokonania czynności ma charakter zawiniony, czy też niezawiniony (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2004r., sygn. I SAB 287/03, publ. LEX nr 156902). Przepis art. 36 § 1 k.p.a. zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Przekroczenie zatem powyższych terminów jurysdykcyjnych (ewentualnie terminów szczególnych lub przedłużonych w związku z postanowieniami art. 36 k.p.a.) oznacza stan bezczynności zaskarżalnej do sądu administracyjnego. Podkreślić również należy, że przesłanką dopuszczalności postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do skarg na bezczynność, polegającą na nie wydaniu w terminie decyzji oraz postanowień, od których służy zażalenie jest wniesienie przez skarżącego zażalenia do organu administracji publicznej w trybie art. 37 k.p.a. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż opisana wyżej sytuacja niewątpliwie zaistniała w konkretnej sprawie. W stanie faktycznym sprawy skarżący wyczerpał opisany wyżej tryb zażaleniowy, bowiem w dniu "[...]" złożył do organu wyższego stopnia, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Wójta Gminy "[...]" wskazując, iż organ pierwszej instancji nie podjął żadnych działań w sprawie podziału nieruchomości położonej w miejscowości "[...]", oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr "[...]", obręb "[...]". Skarżący podniósł, iż sprawa jest załatwiana z przekroczeniem obowiązujących terminów określonych w k.p.a., a termin jej załatwienia jest przedłużany z naruszeniem art. 36 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia "[...]" uznało zażalenie Prezydenta Miasta "[...]" na bezczynność Wójta Gminy "[...]" za uzasadnione i wyznaczyło temu organowi termin dwóch miesięcy do wydania orzeczenia w sprawie podziału nieruchomości - działka Nr "[...]", obręb "[...]". W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że Wójt Gminy "[...]" - zgodnie z postanowieniem z dnia "[...]" - nie rozpoznał sprawy w przedmiocie podziału nieruchomości, mianowicie nie wydał orzeczenia w sprawie podziału działki Nr "[...]", obręb "[...]". W tym stanie rzeczy uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności. Jednocześnie wskazana w odpowiedzi na skargę okoliczność nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie z powodu jej skomplikowanego charakteru nie może usprawiedliwiać organu w tym względzie, tym bardziej, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem wniesionym przed ponad rokiem. Tylko bowiem załatwienie sprawy (bez względu na jej charakter) w terminach przewidzianych prawem zwalnia organ administracji z zarzutu pozostawania w bezczynności. Ponadto, z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia doręczenia ostatniego orzeczenia SKO, tj. od dnia "[...]" nie podjęto żadnej czynności zmierzającej do merytorycznego rozpoznania sprawy i jej zakończenia orzeczeniem, a minęły już cztery miesiące. Uwzględniając okoliczność, że bezczynność organu nie została usunięta do momentu wyrokowania Sąd zmuszony był, na podstawie art. 149 p.p.s.a., zobowiązać Wójta Gminy "[...]" do rozpoznania wniosku Prezydenta Miasta "[...]" z dnia "[...]" o podział nieruchomości w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt. Cel, nawet gdyby był najbardziej szczytny, na który powołuje się organ przedłużając rozpoznanie sprawy nie usprawiedliwia go i nie może powodować oddalenia skargi. Konsekwencją uwzględnienia skargi na bezczynność było orzeczenie przez Sąd o obowiązku zwrotu przez organ na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania sadowego - art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. – sprowadzających się w niniejszej sprawie do uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł.