II SAB/Ol 73/25

Dnia 29 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie sędzia WSA Bogusław Jażdżyk asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 lipca 2025 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność S. sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje S. sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 21 marca 2025 roku, w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od S. sp. z o.o. z siedzibą w Olsztynie na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z 21 marca 2025 r. Stowarzyszenie [...] (dalej jako: "skarżący") na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej zwróciło się do Zarządu [...] (dalej jako: "organ") o udzielenie informacji publicznej poprzez przekazanie dokumentów potwierdzających dokonywanie przez wspólnika spółki – Gminę [...] podniesień kapitału zakładowego spółki, które miały miejsce od 1 lipca 2024 r. do dnia wniesienia wniosku. W odpowiedzi z 2 kwietnia 2025 r. organ poinformował skarżącego, że spółka nie posiada żądanej informacji, gdyż jest to informacja przetworzona. Wskazano również, że organ nie miał obowiązku wydawania decyzji, a wystarczające jest wskazanie, że żądanie nie znajduje podstaw w przepisach prawa. Skarżące stowarzyszenie w dniu 20 maja 2025 r. wywiodło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność organu zarzucając naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W oparciu o powyższy zarzut stowarzyszenie wniosło o zobowiązanie organu do udostępnienia wnioskowanej informacji w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, stwierdzenie że organ pozostaje w bezczynności oraz o zasadzenie kosztów. W uzasadnieniu wskazano, że organ jest spółką, w której 100% akcji posiada Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego. Spółka wykonuje zadania publiczne, dlatego też jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji. Jeżeli organ uznał, że żądana informacja jest informacją przetworzoną to zobowiązany był wezwać wnioskodawcę do wykazania, w wyznaczonym terminie, iż jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ zaniechał powyższej czynności ograniczając się do stwierdzenia, iż wnioskowana informacja jako przetworzona nie jest informacją publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano, że organ zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, która została ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium w tym m. in. w Krajowym Rejestrze Sądowym. Organ nie miał więc obowiązku udostępniania dokumentów, ani wydawania decyzji odmownej. Obowiązkiem organu było wyłącznie poinformowanie skarżącego, że nie posiada żądanej informacji, który to obowiązek został wykonany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a.")., Zgodnie z tym przepisem mogła być ona rozpoznana w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się informacji w trybie ustawy dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: "u.d.i.p.") W doktrynie wskazuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28-29). Art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego spółka, której udziałowcami są wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego i Skarb Państwa, realizująca zadania publiczne jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Okoliczność ta zresztą w niniejszym postępowaniu nie była kwestionowana, dlatego też nie ma potrzeby dalszego jej rozważania. Wątpliwości nie budzi również to, że żądana informacja jest informacją publiczną, gdyż dotyczy gospodarowania majątkiem gminy. Z uwagi na treść odpowiedzi na skargę jak i wcześniejszą odpowiedź na wniosek stowarzyszenia, które w ocenie sądu nie pozostają ze sobą w spójności, obecnie należy wskazać możliwości rozstrzygnięć jakie przewiduje ustawa o dostępie do informacji publicznej. Podstawowym sposobem reakcji jest udzielenie informacji zgodnie z wnioskiem, na co wskazuje wprost art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. - jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Ustawa przewiduje także inne rozwiązania. Może bowiem zaistnieć konieczność odmowy udostępnienia żądanej informacji ze względu na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic prawnie chronionych, prywatności osoby fizycznej, bądź tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.). Jednak odmowa w takim przypadku nastąpić powinna w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w przypadku domagania się przez wnioskodawcę informacji przetworzonej organ powinien wykazać na czym polegać ma przetworzenie i wezwać wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie przez niego informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, następnie zbadać, czy została spełniona powyższa przesłanka warunkująca udostępnienie informacji przetworzonej w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. W zależności od wyniku tych ustaleń załatwienie wniosku polegać będzie na udostępnieniu żądanej informacji albo wydaniu decyzji odmownej. Inny przewidziany w ustawie tryb załatwienia wniosku zachodzi w przypadku stwierdzenia, że celem uzyskania żądanej informacji publicznej jest jej ponowne wykorzystanie (art.23a - 23i u.d.i.p.) Sprawa może również zostać zakończona poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania np. wtedy, gdy informacja nie może być udostępniona w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, a powiadomiony o tym wnioskodawca nie zgłosi żądania udostępnienia informacji w proponowany przez organ sposób lub formie (art. 14 ust.2 u.d.i.p.). Natomiast z art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz 10 ust. 1 u.d.i.p. należy wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że nie zachodzi konieczność udostępniania informacji publicznej, która znajduje się w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych. Na ostatni z przedstawionych wyżej przypadków powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, jednak nie można zapominać o tym, iż stanowisko to w sposób istotny różni się od poglądu organu zaprezentowanego w udzielonej odpowiedzi. Przypomnieć należy, że w odpowiedzi z 2 kwietnia 2025 r. na wniosek skarżącego organ stwierdził, iż " spółka nie posiada żądanej informacji, gdyż jest to informacja przetworzona". Stwierdzenie to można zinterpretować tylko w ten sposób, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, dlatego też organ obecnie jej nie posiada, zaś do jej uzyskania niezbędne byłoby zapewne wykonanie szeregu czynności. W tej sytuacji zasadne były wywody skargi wskazujące na to, że w przypadku żądania informacji przetworzonej organ powinien postąpić w sposób odmienny. W sądownictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że treść decyzji nie może być zastąpiona treścią odpowiedzi na skargę, podobnie sposób rozstrzygnięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jeżeli nie wymaga on wydania decyzji administracyjnej, nie powinien wynikać z odpowiedzi na skargę, a ze stosownego pisma od organu do wnioskodawcy. Nie można było również zaakceptować stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na skargę, że obowiązkiem organu było wyłącznie poinformowanie skarżącego, że nie posiada żądanej informacji. W przypadku, gdy organ uzna, że całość żądanej informacji znajduje się w centralnym repozytorium ( Krajowym Rejestrze Sądowym ), to nie może poprzestać na stwierdzeniu, że nie posiada on żądanej informacji. Organ w takim przypadku zobowiązany jest do wskazania gdzie znajduje się żądana informacja, bo przecież skarżący może np. negować, że w centralnym repozytorium jest pełna żądana przez niego informacja. Mając na uwadze powyższe w punkcie I. wyroku Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z 21 marca 2025 r. w terminie 14 dni. W aktualnym stanie prawnym rozpoznanie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ polega nie tylko na zobowiązaniu organu do rozpoznania wniosku. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu omówiona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie II. wyroku. Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12, dostępny CBOSA). Oceniając, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Zachowanie podmiotu zobowiązanego wynikało z błędnego przekonania, że żądanie zostało rozpoznane prawidłowo. Takie postępowanie nie miało cech lekceważącego traktowania przez organ obowiązków nakładanych mocą u.d.i.p., czy jaskrawego braku woli załatwienia sprawy. O kosztach postępowania, obejmujących zwrot od organu na rzecz skarżącego uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 480 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł sąd orzekł w punkcie III. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c). rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.)