II SAB/Ol 74/10

Dnia 12 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 roku sprawy ze skargi I. T. i S. T. na bezczynność Starosty w wydaniu orzeczenia o wykonaniu aktu nadania gospodarstwa rolnego postanawia 1/ umorzyć postępowanie sądowe; 2/ zasądzić od Starosty na rzecz skarżących I. T. i S. T. kwotę 100 złotych (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. i S. T., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Starosty "[...]" w wydaniu orzeczenia o wykonaniu aktu nadania Nr "[...]" z dnia "[...]". W skardze zawarto wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Argumentując zasadność skargi wskazali m.in., że organ od prawie dwu lat pozostaje w zwłoce w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy (postępowanie Starosta wszczął w "[...]"). Postawa organu nacechowana jest ignorancją w stosunku do petentów, jak i innych organów (m.in. Starosta zignorował postanowienie SKO, które wyznaczyło mu 30 dni na zakończenie pracy związanej z wydaniem orzeczenia), wykonywaniem pozornych czynności oraz brakiem dobrej woli w zakończeniu postępowania. Wobec powyższego zwrócili się o zobowiązanie organu do wydania orzeczenia w sprawie wykonania aktu nadania. Pismem procesowym z dnia "[...]" Wicestarosta "[...]" przesłał do Sądu skargę I. i S. T., załączając do pisma odpis decyzji z dnia "[...]" kończącej postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a więc m. in. w sprawach, gdy organ pozostaje w bezczynności w wydaniu decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, oczywiste jest, że organ pozostawał w bezczynności, w przedmiocie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania Nr "[...]" z dnia "[...]", w dniu wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika bowiem, że postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznając zażalenie I. i S. T. na bezczynność Starosty "[...]" w sprawie orzeczenia o wykonaniu aktu nadania, wyznaczyło temu organowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy - wszczętej z urzędu w dniu "[...]" - wynoszący 30 dni. Bezsporne w sprawie jest również to, że do dnia wniesienia skargi na bezczynność Starosty do sądu ("[...]") organ nie wydał orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Tym samym Starosta naruszył obowiązujące go terminy załatwienia sprawy administracyjnej. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). W sprawie wziąć jednak należy pod uwagę okoliczność, że w dacie orzekania przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, ponieważ w dniu "[...]" wydał decyzję odmawiającą wydania I. i S. T. orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Stosownie do art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W ocenie Sądu postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z wydaniem przez Starostę "[...]" decyzji z dnia "[...]". Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (opubl. w ONSAiWSA 2009/4/63), art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt, co do którego pozostawał w bezczynności. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wobec wydania aktu przez organ, stanowiącego o bezprzedmiotowości postępowania oznacza, że przegraną stroną procesu jest organ, który w wyniku wniesienia skargi przez stronę usunął stan niezgodności z prawem. W takiej sytuacji Sąd nie może uwzględnić skargi na podstawie art. 149 p.p.s.a. przez nakazanie określonego działania, gdyż organ nie jest już bezczynny. Z art. 149 p.p.s.a. wynika ponadto a contrario, że wydanie aktu przez organ wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd nawet wówczas, gdy akt wydany został z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania. Oznacza to, że organ wprawdzie pozostaje w zwłoce, lecz nie jest bezczynny, a przedmiotem skargi z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. jest właśnie bezczynność. Sąd byłby natomiast uprawniony do oddalenia skargi w przypadku stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Gdy jednak sąd dojdzie do wniosku, że organ w dniu wniesienia skargi był bezczynny, ale przestał nim być (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), to powinien uznać, że sprawa sądowoadministracyjna w przedmiocie bezczynności organu przestała istnieć, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Przedmiotem zaskarżenia jest bowiem sama bezczynność organu, a nie wadliwość jego działania (dokonanie czynności po terminie). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 201 § 1 p. p. s. a.