II SAB/Ol 76/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.D. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w "[...]" w wydaniu decyzji umożliwiającej sprzedaż piwa i pieczywa postanawia odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy. A.D. po odrzuceniu jej skargi zwróciła się we wniosku z dnia 23 listopada 2012 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu stwierdziła, iż: "(o)becnie znajduj(-e) się w trudnej sytuacji materialnej i bytowej spowodowanej między innymi zaniechaniem przez Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w "[...]" decyzję uniemożliwiającą sprzedaż piwa i pieczywa. Skutkiem powyższego utraciła(-) płynność finansową z prowadzonej działalności gospodarczej - co doprowadziło względem (niej) do wypowiedzenia przez Bank umowy kredytowej. Obecnie toczy się względem (niej) postępowanie egzekucyjne. Na chwile obecną posiada(-) zadłużenie na kwotę "[...]" zł." Według oświadczenia zawartego we wniosku, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z mężem ("[...]" l.). Majątek składa się z "½ domu z działką o pow. "[...]" ar" oraz nieruchomości rolnej o powierzchni "[...]" ha. Dochód miesięczny brutto męża skarżącej (rolnika) zadeklarowany został w kwocie "[...]" zł. Z kolei prowadzona przez nią działalność gospodarcza przyniosła w październiku 2012 r. "[...]" zł straty. Miesięczne wydatki na wyżywienie określone zostały na kwotę "[...]" zł, energię elektryczną – "[...]" zł, wizyty u lekarza, recepty - ok. "[...]" zł, wywóz nieczystości płynnych i stałych – "[...]" zł. Podatek od nieruchomości to "[...]" zł na kwartał, a dzienny koszt dojazdów do pracy wynosi "[...]" zł. Skarżąca została zobowiązana do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) oświadczenia podającego wielkość domu, wyjaśniającego, czy deklaracja majątkowa dotyczy również jej męża (może temu przeczyć użycie sformułowań "nie posiadam", "nie mam"); (2) kopii dokumentów, z których wynika wysokość przychodu i kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu/straty działalności zarobkowych jej i męża - za ostatnie trzy miesiące; (3) kopii dokumentów potwierdzających wypowiedzenie umowy kredytowej i prowadzenie postępowania egzekucyjnego; (4) wyciągów z wszelkich rachunków bankowych posiadanych przez nią i męża, z okresu ostatnich trzech miesięcy. W odpowiedzi skarżąca oświadczyła, iż razem z mężem posiadają " "[...]"m2 ½ domu", deklaracja majątkowa dotyczy też męża, a także, że żadne z nich nie posiada kont bankowych. Do pisma załączone zostały: Zaświadczenie o posiadaniu przez męża skarżącej gospodarstwa rolnego o pow. "[...]" ha fizycznych ("[...]" ha przeliczeniowych), w którym stwierdzono, iż "przeciętny dochód z gospodarstwa za 2011 r. wynosił 2.2713 zł za 1 ha przeliczeniowy". Podsumowania księgi sklepu spożywczego skarżącej za sierpień, wrzesień i październik 2012 r., w których wystąpiły straty, kolejno: "[...]" zł (przychody wyniosły odpowiednio: "[...]" zł, a koszty: "[...]" zł). Kopia pisma z banku, zapowiadającego proces egzekucyjny. Kopia pisma komornika, wzywającego dłużniczkę do udzielenia informacji. W poczet materiału dowodowego włączono oświadczenie A.D. z dnia 17 grudnia 2012 r. - złożone w sprawie o sygnaturze akt "[...]" - wraz wydrukiem z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej oraz kopiami zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i wezwania do stawiennictwa w kancelarii komornika. W piśmie z dnia 17 grudnia 2012 r. skarżąca podała, iż: "mini delikatesy " "[...]" " 1 w "[...]" (...) został 30 listopada 2012 r. zlikwidowany z powodu strat i długów"; mini delikatesy " "[...]" 2" w "[...]" został zamknięty przez Sanepid". "Jeżeli chodzi o pracownię " "[...]" " to dochody uprawniona księgowa rozliczała na zasadach ogólnych". "Straty z tytułu działalności, zobowiązania pokrywałam z środków własnych - oszczędności i pożyczek bankowych których nie mogę spłacić z braku środków." "(M)ąż posiada ziemię – jednakże z racji słabego zdrowia (...) nie jest w stanie prowadzić typowej działalności jako rolnik. Ziemi nie uprawia gdyż fizycznie nie jest w stanie, nie pobiera też żadnych dotacji z tego tytułu ani dopłat. Pomimo stałego leczenia nie jest też w stanie opłacić KRUS. Pozostaje bez ubezpieczenia od ponad ½ roku z braku środków. Środków ruchomych, sprzętu, zwierząt, maszyn nie posiada." "(N)ie płacę rachunków bieżących gdyż nie mam, mężowi kończy się zapas lekarstw, żywność (...) pochodz(i) ze zlikwidowanego sklepu". W odniesieniu do zaświadczenia o dochodzie z gospodarstwa rolnego skarżąca stwierdziła, iż "jest fikcją wirtualną". Poinformowała, iż "kredyty (...) wzięła(-) na prowadzenie i opłaty związane z działaln. gosp." Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami; w skrócie: "p.p.s.a."), zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że wnioskodawca powinien przedstawić w sposób wiarygodny i przekonujący okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy. Jeżeli składane w tym celu na urzędowym formularzu wniosku oświadczenie okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest on obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Konieczność taka zaistniała na gruncie niniejszej sprawy głównie z uwagi na to, iż podane wydatki stałe przewyższają zadeklarowany dochód co najmniej o "[...]" zł (brak danych o miesięcznej liczbie dojazdów do pracy). Na podstawie udzielonych w tym zakresie dodatkowych informacji nie sposób jednak dokonać przekonywujących ustaleń. Jeśliby opierać się tylko na odpowiedzi na wezwanie skierowane w niniejszej sprawie, pozostawałoby pytanie o rzeczywisty dochód z działalności rolniczej, a jeśli odpowiadałby on podanej wartości statystycznej, o źródło pokrywania deficytu budżetowego. Z uwzględnienia materiałów włączonych ze sprawy o sygn. akt "[...]" wynika natomiast, iż na przestrzeni ostatnich trzech miesięcy małżonkowie nie uzyskiwali jakiegokolwiek dochodu. Gospodarstwo rolne nie jest w rzeczywistości wykorzystywane zarobkowo, a sklep spożywczy " "[...]" " w "[...]" przynosił straty i został zlikwidowany 30 listopada 2012 r. Poprzestanie na przyjęciu wyjaśnienia, iż straty były pokrywane z oszczędności i pożyczek bankowych, rachunki bieżące nie są płacone, leki pochodzą z kończących się zapasów, a żywność ze zlikwidowanego sklepu nie byłoby uprawnione już z tego choćby powodu, iż skarżąca zaniechała udokumentowania kondycji finansowej prowadzonej przez siebie "[...]" Pracowni "[...]" (k. 49 akt). Sąd nie jest jednak zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń. To sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy, ponieważ to na nim spoczywa tym zakresie ciężar dowodu. Stąd też, według utrwalonego w orzecznictwie poglądu, niekompletne wywiązanie się z obowiązku dostarczenia żądanych przez sąd danych odnosi ten skutek, że w sytuacji braku pełnego wyjaśnienia okoliczności sprawy należy odmówić przyznania prawa pomocy. Zatem skoro referendarz sądowy stwierdził brak podstaw do sformułowania wolnej od wątpliwości oceny sytuacji skarżącej - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy - orzekł jak w sentencji.