II SAB/Ol 76/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 3 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" na bezczynność Dyrektora Archiwum Państwowego w "[...]" w sprawie przeprowadzenia kontroli archiwum zakładowego postanawia odrzucić skargę. "[...]"wniósł do tut. Sądu skargę, w której zarzucił, że Dyrektor Archiwum Państwowego w "[...]" nie załatwił w terminie sprawy z Jego wniosków o przeprowadzenie kontroli archiwum zakładowego Urzędu Gminy "[...]", w związku z usunięciem z tego Archiwum akt dotyczących działań Skarżącego i Jego rodziców związanych z zabudową i zagospodarowaniem działek "[...]". Skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora Archiwum Państwowego do bezzwłocznej kontroli archiwum zakładowego Urzędu Gminy "[...]"w związku z usunięciem akt archiwalnych z zasobów tego archiwum i podjęcia wszelkich czynności prawnych związanych z bezprawnym usunięciem tych akt. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Archiwum Państwowego w "[...]"wniósł o jej odrzucenie jako bezzasadnej i niedopuszczalnej. Podniósł, że przeprowadzenie kontroli w zakresie przestrzegania przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach stanowi wyłączne uprawnienie Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych, który wyznacza pracownika Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych lub archiwum państwowego do przeprowadzenia kontroli. Żaden z aktów prawnych nie daje ww. uprawnień innym podmiotom lub osobom. Organ wyjaśnił, że w przewidywanym terminie - w I kwartale 2016 r. - nie przeprowadzono kontroli w Urzędzie Gminy w "[...]", z uwagi na nowelizację ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1466 z późn. zm.), wprowadzającą m.in. nowy tryb przeprowadzania kontroli przez archiwa państwowe w organach jednostek samorządu terytorialnego. Kontrolę tę przeprowadzono w dniu 1 sierpnia 2016 r. i trwa formułowanie ustaleń pokontrolnych. W dniu 14 września 2016 r. do Sądu wpłynęły z Archiwum Państwowego w "[...]"akta administracyjne sprawy wraz z protokołem kontroli z dnia 16 sierpnia 2016 r., przestrzegania przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, przeprowadzonej w Urzędzie Gminy w "[...]". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu jest bowiem możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniósł uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", skarga niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie zaś z pkt. 9 art. 3 § 2 p.p.s.a. – kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z bezczynnością w sprawie administracyjnej mamy do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności jest skuteczny wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Wobec powyższego, należało zbadać, czy wystąpienie Skarżącego z wnioskami, zawierającymi żądanie przeprowadzenia kontroli archiwum zakładowego Urzędu Gminy "[...]"w związku z usunięciem z tego Archiwum akt dotyczących działań Skarżącego i Jego rodziców związanych z zabudową i zagospodarowaniem działek "[...]" należało traktować jako zainicjowanie postępowania administracyjnego, które winno być zakończone wydaniem określonego aktu administracyjnego. Należy zauważyć, że ani art. 21a – art. 21d ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, ani żaden z pozostałych przepisów tej ustawy, nie przewiduje uprawnienia osoby fizycznej do skutecznego żądania od Dyrektora Archiwów Państwowych przeprowadzenia kontroli przestrzegania przepisów o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach przez podmioty wymienione w art. 22 ust. 1 pkt 3a, to jest archiwa zakładowe organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych jednostek organizacyjnych. Wobec tego, kierowane przez Skarżącego pisma – "wnioski" do organu, nie mogły być traktowane jako wnioski o wszczęcie kontroli w archiwum Urzędu Gminy w "[...]". W konsekwencji powyższego, skoro sprawa dotycząca żądania przeprowadzenia określonej kontroli w archiwum zakładowym nie należy do spraw, o których jest mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a p.p.s.a., to skarga na bezczynność organu, na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. również nie przysługiwała. Nie jest to też sprawa z katalogu zawartego w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Żądanie Skarżącego nie dotyczy bowiem czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd nie mógłby nakazać organowi takiego działania, jak wnioskowane w skardze, z uwagi na brak przepisu prawa nakładającego na organ obowiązek podjęcia żądanej czynności na wniosek osoby fizycznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., skargę należało odrzucić. Z uwagi na powyższe, bezprzedmiotowe jest rozpoznawanie zawartego w piśmie procesowym Skarżącego z dnia 12 września 2016 r., wniosku o zawieszenie postępowania sądowego.