II SAB/Ol 77/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 października 2024 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Wójta Gminy P. w udostępnieniu informacji publicznej 1/ umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu; 2/ stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3/ zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.G. (dalej: "skarżąca") w dniu 16 czerwca 2024 r. zwróciła się do Wójta Gminy P. (dalej: "Wójt") o udzielenie informacji, w trybie dostępu do informacji publicznej, który z radnych zaproponował podwyżkę pensji Wójta na I Sesji Rady w tej kadencji 2024-2029? W odpowiedzi Wójt pismem z dnia 24 czerwca 2024 r. poinformował, że wnioskowane dane można uzyskać poprzez odtworzenie zapisu wideo I Sesji Rady Gminy P. (dalej: "I Sesja Rady"), na której podjęto uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia wynagrodzenia Wójta. Wójt wskazał również, w którym miejscu w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy (dalej: "BIP") zapis ten został udostępniony. W dniu 2 lipca 2024 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Wójta. W uzasadnieniu podniosła, że żądane informacje nie zostały udostępnione w BIP. Część transmisji z Inauguracyjnej Sesji Rady Gminy nie jest w ogóle dostępna. W odpowiedzi na skargę Wójt wyjaśnił, że dołożono wszelkich starań, aby rozpatrzeć sprawę skarżącej w najkrótszym terminie, a odpowiedzi na wnioski dotyczące dostępu do informacji publicznej zostały przekazane w ustawowym terminie, zatem nie doszło do bezczynności w tym zakresie. Skarżąca z kolei nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń, co do otrzymanych odpowiedzi. Wójt poinformował również, że po otrzymaniu informacji o niekompletnym nagraniu wideo I Sesji Rady umieszczonym w BIP zostało zlecone przeprowadzenie weryfikacji technicznej nagrania, skontaktowano się z dostawcą usług informatycznych w celu zdiagnozowania problemu i ustalenia przyczyn niekompletnego nagrania w BIP, przeprowadzono szczegółową analizę oryginalnego nagrania sesji, co potwierdziło, że problem dotyczy urządzenia rejestrującego, dokonano przeglądu i aktualizacji wewnętrznych procedur związanych z publikacją nagrań sesji w BIP, aby zapobiec podobnym sytuacjom w przyszłości. Wójt wskazał, że zostały podjęte również działania zmierzające do odtworzenia przebiegu sesji i w ramach tych działań ustalono, którzy radni byli wnioskodawcami projektu uchwały o ustalenie wynagrodzenia Wójta. Po zakończeniu powyższych działań, pismem z dnia 30 lipca 2024 r., Wójt udostępnił skarżącej wnioskowaną informację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2024 r., poz. 935) – zwanej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych wart. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Ponadto, zgodnie z art.149 § 2 p.p.s.a., sąd - w przypadku, o którym mowa w § 1- może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W pierwszej kolejności należy jednak wyjaśnić, że złożona skarga została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W takim przypadku skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. W kontrolowanej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 902) – dalej: "u.i.d.p.". W tej sytuacji wyjaśnienia wymaga, że w sprawie ze skargi na bezczynność w przedmiocie udzielenia informacji publicznej sąd administracyjny bada, czy żądanie zostało skierowane do podmiotu zobowiązanego w ustawie do udostępnienia informacji publicznych, a także czy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Poza tym sąd administracyjny musi ocenić, jakie działania podjęto w celu załatwienia wniosku, czy zostały dokonane w wymaganej formie, a jeśli udzielono żądanej informacji, czy została ona udzielona w pełni, a więc, czy podmiot zobowiązany wywiązał się ze wszystkich obowiązków nałożonych ustawą (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., I OSK 3109/12 – dostępny pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku. W myśl natomiast art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje w formie pisma. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział zaś w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Ma to zatem miejsce w sytuacji, gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.) bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (zob. art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku w przedmiocie informacji publicznej oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ, będąc zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, wbrew przepisom prawa nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 lub art. 5 u.d.i.p. albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy. Względnie też, gdy nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 7 lipca 2016 r. I OSK 39/15, dostępny w CBOSA). Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Przepis art. 6 ust. 1 u.d.i.p. precyzuje pojęcie informacji publicznej, formułując przykładowy katalog danych mających walor informacji publicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej, co podyktowane jest transparentnością życia publicznego i zwiększaniem świadomości prawnej społeczeństwa. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Ugruntowane jest stanowisko, w myśl którego informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, jak również odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. np. wyrok NSA z dnia 7 października 2020 r., I OSK 1975/18, dostępny w CBOSA). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy w pierwszej kolejności podnieść, że niesporne jest, iż żądana informacja dotycząca wskazania, który z radnych zaproponował podwyżkę pensji Wójta na I Sesji Rady w tej kadencji 2024-2029, jest informacją publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.d.i.p., wiąże się bowiem bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania organu, który w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 w rozumieniu tego przepisu jest organem władzy publicznej. Stan faktyczny w sprawie również jest niesporny. Do dnia wniesienia skargi, tj. 2 lipca 2024 r. skarżąca nie otrzymała merytorycznej odpowiedzi na swój wniosek z dnia 16 czerwca 2024 r. Wcześniej otrzymała jedynie pismo Wójta z dnia 24 czerwca 2024 r., w którym została poinformowana, że wnioskowane dane można uzyskać poprzez odtworzenie znajdującego się w BIP zapisu wideo sesji rady. Jednakże w BIP zamieszczony został niepełny zapis wideo I Sesji Rady. Bezczynność Wójta ustała jednak po wniesieniu skargi, bowiem po otrzymaniu informacji o niekompletnym nagraniu wideo I Sesji Rady umieszczonym w BIP, zostały podjęte przez organ działania zmierzające do odtworzenia przebiegu tej sesji i w ramach tych działań ustalono, którzy radni byli wnioskodawcami projektu uchwały o ustalenie wynagrodzenia Wójta. Następnie pismem z dnia 30 lipca 2024 r. Wójt udostępnił skarżącej wnioskowaną informację. W tej sytuacji Sąd nie ma podstaw do zastosowania art. 149 ust. 1 p.p.s.a. i zobowiązania organu do udzielenia informacji publicznej. W przypadku ustania bezczynności sąd orzeka bowiem biorąc za podstawę stan faktyczny sprawy w czasie wydania orzeczenia sądowego. Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, organ administracji publicznej rozpoznał wniosek (udostępnił żądaną informację), chociażby z przekroczeniem ustawowych terminów, to oznacza to, że organ nie pozostaje w zwłoce w zakresie udzielonej odpowiedzi i sąd nie może uwzględnić skargi na bezczynność organu. Nie może bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., I OSK 1789/16, dostępny w CBOSA). W takich przypadkach sąd umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Z kolei oceniając charakter zaistniałej bezczynności, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zachowanie podmiotu zobowiązanego w kontrolowanej sprawie nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przemawia za tym fakt, że organ w sprawie nie pozostawał bierny, albowiem po otrzymaniu informacji o niekompletnym w BIP nagraniu wideo I Sesji Rady zostały podjęte działania zmierzające do odtworzenia przebiegu tej sesji w celu udzielenia skarżącej wnioskowanej informacji. Działania organu wskazują, że nie zlekceważył on wniesionego do niego podania, lecz dążył do jego rozpoznania. Należy przypomnieć, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istota rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. W ocenie Sądu, taka sytuacja szczególna nie zaistniała w badanej sprawie. Z tych też względów Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł jak w pkt. 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 3 sentencji wyroku).