II SAB/Ol 78/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2010r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej postanawia odrzucić skargę. W dniu 29 lipca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy wraz ze skargą na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Jako strona skarżąca i wnioskodawcy wskazani zostali w niej J. i C. M., jednakże pod skargą nie umieszczono podpisu każdego z tych dwóch osób. W wykonaniu zarządzenia z 29 lipca 2010r. Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu, przedmiotowa skarga została przekazana stosownie do art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do organu, którego bezczynność została zaskarżona, czyli do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarga została nadana przez tut. Sąd do właściwego organu 2 sierpnia 2010r. i ten dzień należy uznać za datę jej wniesienia. Ponadto na podstawie tego samego zarządzenia z 29 lipca 2010r. Przewodniczącej Wydziału II J. i C. M. zostali wezwani do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy zawartego w skardze z 27 lipca 2010r. przez własnoręczne podpisanie załączonego wniosku (skargi) w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia wniosku. Wezwania zostały skutecznie doręczone 4 sierpnia 2010r. W wyniku wezwania J. M. złożyła w zakreślonym terminie wypełniony i podpisany przez nią formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Ponadto wobec oświadczenia J. M. zawartego we wskazanym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodnie z którym nie przesłano drugiego druku formularza (doręczonego C. M.), gdyż sprawa dotyczy wyłącznie J. M. oraz wobec braku odpowiedzi C. M. na wezwanie Sądu z dnia 12 sierpnia 2010r. (na podstawie zarządzenia z dnia 12 sierpnia 2010r.), zarządzeniem z dnia 25 sierpnia Przewodniczącej Wydziału II tut. Sądu zmieniono częściowo zarządzenie z dnia 29 lipca 2010r. w ten sposób, że jako wnioskodawcę oznaczono J. M.. Natomiast postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie przyznał J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. Następnie na podstawie zarządzenia z dnia 12 października 2010r. wezwano pełnomocnika skarżącej celem spowodowania podpisania przez J. M. jej skargi (załączonej do wezwania), a także zobowiązano go do wskazania czy skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność złożyła w trybie art. 37 kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika GOPS, a jeżeli tak to zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia tego dokumentu. Na wykonanie tych czynności zastrzeżono termin 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Stosowne pismo zostało doręczone adwokatowi skarżącej w dniu 14 października 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., ppsa) każde pismo strony powinno zawierać m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Brak podpisu pod skargą jest brakiem formalnym skargi, który uniemożliwia nadanie jej prawidłowego biegu. O jego uzupełnienie w terminie 7 dni wzywa się skarżącego na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast stosownie do art. 52 § 1 ppsa, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, iż zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, a więc takie, od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi J. M. jest bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Wójta Gminy w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Zasadnym jest tu wskazać, iż zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 36 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wniesienie zażalenia, o którym mowa we wspomnianym wyżej przepisie, może świadczyć o wyczerpaniu środków odwoławczych i stanowić legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 października 1999r., IV SAB 43/99 – LEX nr 48184). Zażalenie o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który skarżący musi wyczerpać, by móc skutecznie wnieść skargę do sądu administracyjnego pod warunkiem wszakże, że, jak stanowi art. 52 § 1 omawianej ustawy, środek ten przysługiwał stronie w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Art. 37 § 1 k.p.a. przewiduje, jak zaznaczono, taki środek zaskarżenia w przypadku bezczynności organu, ale tylko wówczas, gdy nad organem pozostającym w bezczynności jest organ administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. W przedmiotowej sprawie takim organem jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na gruncie przedmiotowej sprawy na podstawie zarządzenia z dnia 12 października 2010r. wezwano pełnomocnika skarżącej celem spowodowania podpisania przez J. M. jej skargi (kopię skargi załączono do wezwania), a także zobowiązano go do wskazania czy skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność złożyła w trybie art. 37 kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Kierownika GOPS, a jeżeli tak to zobowiązano pełnomocnika do przedłożenia tego dokumentu. Na wykonanie tych czynności zastrzeżono termin 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Stosowne pismo zostało doręczone adwokatowi skarżącej w dniu 14 października 2010r. Mimo upływu zakreślonego w wezwaniu terminu – 7 dni od otrzymania wezwania, pełnomocnik strony skarżącej nie nadesłał podpisanego przez skarżącą egzemplarza skargi, ani też nie wskazał czy strona skarżąca przed złożeniem skargi do tut. Sądu na bezczynność organu, złożyła w trybie art. 37 kpa do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy ppsa skargę należało odrzucić, gdyż w wyznaczonym terminie nie zostały uzupełnione jej braki formalne.