II SAB/Ol 78/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w B. w wykonaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2010 r., w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 44/09 postanawia odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 44/09 wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. grzywnę w kwocie 50 zł za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność organu w sprawie wniesionego odwołania od opinii służbowej wraz z aktami sprawy. W skardze z dnia 12 października 2011 r. A.Z., powołując się na art. 50 § 1 oraz art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 4 w związku z art. 170 i art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), zarzucił Dyrektorowi Aresztu Śledczego w B. bezczynność polegającą na zaniechaniu wykonania powyższego postanowienia Sądu. W ocenie skarżącego, organ mimo ciążącego na nim prawnego obowiązku nie uiścił zasądzonej grzywny na rzecz Sądu w sposób określony w art. 170 p.p.s.a. Zapłata grzywny nie została bowiem dokonana przez Dyrektora Aresztu Śledczego w B. jako organ administracji publicznej i ze środków finansowych organu, lecz z prywatnych środków pieniężnych osoby sprawującej funkcję Dyrektora. Skarżący zażądał zobowiązania Dyrektora Aresztu Śledczego w B. do wykonania przedmiotowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w sposób zakreślony jego sentencją i przepisami prawa, a na wypadek dostosowania się organu do tego żądania po wniesieniu skargi – stwierdzenia, że organ naruszył uprawnienie lub obowiązek wynikający z ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniósł także o ustalenie, że organ administracji miał obowiązek uiszczenia grzywny ze środków finansowych organu, a nie z prywatnych środków Dyrektora Aresztu, a także o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w B. wniósł o jej odrzucenie jako bezpodstawnej. Wyjaśnił w uzasadnieniu, że grzywna została niezwłocznie uiszczona po doręczeniu prawomocnego postanowienia Sądu z prywatnych zasobów pieniężnych dyrektora. Organ administracji wyjaśnił, że uiszczenie grzywny z prywatnych środków spowodowane było trudną sytuacją finansową jednostki, która nie posiadała w 2010 r., ani obecnie, środków finansowych na ten cel. Zaznaczył, że wniosek o umorzenie grzywny został odrzucony przez Sąd. W tej sytuacji Dyrektor Aresztu Śledczego uznał, że nie pozostaje w bezczynności, a zapłata wymierzonej grzywny ze środków prywatnych nie stanowi naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego w B. polegającej, zdaniem skarżącego, na niewykonaniu postanowienia tut. Sądu z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 44/09, przez zaniechanie uiszczenia wymierzonej przez Sąd grzywny przez organ administracji z własnych środków finansowych. Sprawa ta nie należy jednak do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, gdyż nie została spełniona żadna przesłanka z art. 3 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy organ administracji w terminie określonym przez przepisy prawa nie podjął żadnych czynności w sprawie, a także gdy organ prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie określonego aktu administracyjnego bądź nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność jest spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Podkreślenia wymaga, że skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 28). Jeżeli więc nie przysługuje skarga na określony akt administracyjny lub czynność, to w konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu administracji w tym zakresie. W art. 3 § 2 p.p.s.a. ustawodawca wymienił enumeratywnie sprawy poddane kontroli sądowi administracyjnemu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., do takich spraw należą także skargi na bezczynność organów administracji publicznej, lecz jedynie w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 – 4a powołanego artykułu, tj. w przypadku gdy organ orzeka w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty, postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Przez akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień albo obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, należy rozumieć takie akty lub czynności, które: mają charakter władczy, rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administrację publiczną, są podejmowane w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, mają charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że istnieje ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. Obowiązek uiszczenia przez organ administracji grzywny wymierzonej przez sąd, wbrew stanowisku skarżącego, nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zapłata grzywny nie charakteryzuje się wymienionymi wyżej cechami. W szczególności czynność ta nie jest podejmowana w sprawach indywidualnych, ani nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa indywidualnie oznaczonego podmiotu niepowiązanego organizacyjnie z organem. Dodać należy, że postanowienie wymierzające grzywnę za niewykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. ma na celu przymuszenie organu administracji do wykonania obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., a nie do załatwienia sprawy administracyjnej. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność w sprawie nie mieszczącej się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to nie może ona zostać poddana kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji postanowienia.