II SAB/Ol 79/11

Dnia 5 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2011 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Z. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w wykonaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 45/09 postanawia odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 16 lutego 2010 r., sygn. akt II SO/Ol 45/09 wymierzył Dyrektorowi Aresztu Śledczego grzywnę w kwocie 50 zł za nieprzekazanie w terminie Sądowi skargi na bezczynność organu w wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie awansu na wyższe stanowisko służbowe wraz z aktami sprawy. W skardze z dnia 12 października 2011 r. A.Z., powołując się na art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zarzucił Dyrektorowi Aresztu Śledczego bezczynność polegającą na zaniechaniu wykonania powyższego postanowienia Sądu. W ocenie skarżącego, organ mimo ciążącego na nim prawnego obowiązku nie uiścił zasądzonej grzywny w sposób określony w art. 170 powołanej ustawy. Zapłata grzywny nie została bowiem dokonana przez Dyrektora Aresztu Śledczego jako organ administracji publicznej i ze środków finansowych tego organu, lecz z prywatnych środków pieniężnych osoby sprawującej funkcję Dyrektora. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o jej odrzucenie jako bezpodstawnej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że grzywna została niezwłocznie uiszczona z prywatnych zasobów pieniężnych dyrektora po doręczeniu prawomocnego postanowienia Sądu. Uiszczenie grzywny z prywatnych środków spowodowane było trudną sytuacją finansową jednostki, która w 2010 r. nie posiadała i obecnie nie posiada środków finansowych na ten cel. Zaznaczył, że wniosek o umorzenie grzywny został odrzucony przez Sąd. Zdaniem Dyrektora Aresztu Śledczego, nie pozostaje on w bezczynności, a zapłata wymierzonej grzywny ze środków prywatnych nie stanowi naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne badanie legalności aktów administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy skarga na nie jest dopuszczalna, tzn. gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy co do meritum, należało zatem zbadać dopuszczalność skargi. Kontrola sądowa w tym zakresie wykazała, iż wniesiona skarga jest niedopuszczalna. Przedmiotowa skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Aresztu Śledczego polegającej, zdaniem skarżącego, na niewykonaniu postanowienia tut. Sądu z dnia 16 lutego 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 45/09, poprzez zaniechanie uiszczenia wymierzonej przez Sąd grzywny przez organ administracji z własnych środków finansowych. Sprawa ta nie należy jednak do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, gdyż nie została spełniona żadna przesłanka z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, gdy organ administracji w terminie określonym przez przepisy prawa nie podjął żadnych czynności w sprawie, a także gdy organ prowadził postępowanie w sprawie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie określonego aktu administracyjnego bądź nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność jest spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracji tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy. Zatem skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżanie decyzji (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), postanowień (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.), innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.), a także pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.) – T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2009, s. 102. Jeżeli więc nie przysługuje skarga na określony akt administracyjny lub czynność, to w konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność organu administracji w tym zakresie. Wyjaśnić należy, że przez akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., należy rozumieć takie akty lub czynności, które: mają charakter władczy, rozumiany jako jednostronność działania organu wykonującego administrację publiczną, są podejmowane w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (zob. J.P. Tarno, Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 28-29). Nieuiszczenie przez organ administracji grzywny wymierzonej przez sąd, wbrew stanowisku skarżącego, nie mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zapłata grzywny nie charakteryzuje się wymienionymi wyżej cechami. W szczególności czynność ta nie jest podejmowana w sprawach indywidualnych, ani nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa indywidualnie oznaczonego podmiotu niepowiązanego organizacyjnie z organem. Skoro w niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność w sprawie nie mieszczącej się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to nie może ona zostać poddana kontroli sądowoadministracyjnej, bowiem sprawa ta nie należy do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Wobec powyższego skargę należało uznać za niedopuszczalną i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzec jak w sentencji postanowienia.