II SAB/Ol 86/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.S. na bezczynność Starosty w udzieleniu informacji publicznej postanawia 1. umorzyć postępowanie sądowe; 2. zasądzić od Starosty na rzecz skarżącej kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia W dniu 19 listopada 2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynęła skarga pani H. S. (doręczona organowi w dniu 12 października 2010r.) na bezczynność Starosty w rozpatrzeniu jej wniosku z dnia 16 września 2010r. o udostępnienie informacji publicznej, poprzez nadesłanie kopii wniosku tego organu do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy Regionalnej Izbie Obrachunkowej o przeprowadzenie kontroli Domu Pomocy Społecznej w S. pod kątem prawidłowości przeprowadzonych przez tę placówkę przetargów oraz kopii zarządzenia tegoż Rzecznika z dnia 17 grudnia 2009r. o odmowie podjęcia czynności kontrolnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, iż w związku z informacjami prasowymi zamieszczonymi w lokalnym tygodniku na skutek działań skarżącej, której ojciec zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w S., wskazującej na ewentualne nieprawidłowości w działalności i funkcjonowaniu tej placówki, Starosta powołał Zespół Kontrolny, który w dniach 5-6 listopada 2009 r., przeprowadził kontrolę w zakresie przygotowania przetargu nieograniczonego na zakup ciągnika, eksploatacji zakupionego ciągnika, prawidłowości zmian grup zaszeregowania pracowników DPS, przebiegu zatrudnienia pracownika placówki. Kolejna kontrola przeprowadzona przez Zespół Kontrolny powołany przez Starostę odbyła się w okresie od 2-6 listopada 2009 r., w zakresie gromadzenia i gospodarowania rentami i emeryturami mieszkańców DPS w S. za pośrednictwem kont depozytowych. W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami przy przeprowadzaniu postępowania w sprawie udzielania zamówienia publicznego na dostawę ciągnika Zarząd Powiatu w dniu 7 grudnia 2009 r. złożył zawiadomienie do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO o ujawnieniu okoliczności wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych w DPS w S. Dnia 17 grudnia 2009 r. Rzecznik Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO w korespondencji przesłał zarządzenie o zwrocie zawiadomienia o ujawnionych okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych uzasadniając, iż nie wskazano w nim sposobu i czasu popełniania czynów oraz naruszonego przepisu prawa. Organ podał, że na skutek postępowań prowadzonych w związku z ujawnionymi nieprawidłowościami nastąpiło zagubienie oryginału korespondencji Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO tj. zarządzenia o zwrocie zawiadomienia o ujawnionych okolicznościach wskazujących na naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Dnia 7 września 2009 r. uzyskano kopię przedmiotowego zarządzenia, które przesłano skarżącej w dniu 30 listopada 2010r. Pismem procesowym z dnia 28 grudnia 2010r. skarżąca oświadczyła, że nie udzielono jej żądanej informacji publicznej. Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu 11 stycznia 2011r. pełnomocnik organu doręczył pełnomocnikowi skarżącej odpis wniosku – zawiadomienia Starosty złożone do Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych z dnia 7 grudnia 2009r., o udostępnienie którego wnosiła skarżąca, oświadczając że wniosek ten nie został stronie wcześniej doręczony prawdopodobnie na skutek przeoczenia. W związku z tym pełnomocnik organu wniósł o umorzenie postępowania. Pełnomocnik skarżącej oświadczył, że otrzymał informację i sposób zakończenia sprawy wnosi do uznania Sądu Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a więc m. in. w sprawach, gdy organ pozostaje w bezczynności w podjęciu czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( art.. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie oczywistym jest, że organ pozostawał w bezczynności, w przedmiocie udostępnienia skarżącej żądanej przez nią informacji publicznej, gdyż w ustawowym terminie 14 dni - określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) nie doręczył stronie dokumentów objętych wnioskiem z dnia 16 września 2010r. ani też nie wydał decyzji odmownej w tym przedmiocie, o której mowa w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Tym samym Starosta naruszył obowiązujące go terminy załatwienia sprawy administracyjnej. Bezspornym także jest, że organ pozostawał w bezczynności do dnia wniesienia niniejszej skargi (12 października 2010r.). Dopiero w dniu 30 listopada 2010r. przesłał skarżącej kopię zarządzenia Rzecznika Dyscypliny Finansów Publicznych przy RIO z dnia 17 grudnia 2009r. o odmowie podjęcia czynności kontrolnych w DPS w S. Natomiast drugi z wnioskowanych dokumentów pełnomocnik organu doręczył stronie skarżącej na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011r. Powyższe oznacza jednocześnie, że w dacie orzekania przez Sąd organ nie pozostawał już w bezczynności, co uzasadniało umorzenie niniejszego postępowania. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w sytuacji, gdy po wniesieniu skargi, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, zaistnieje zdarzenie, które uniemożliwia osiągnięcie jego celu, tj. merytoryczne rozpoznanie skargi, albo powoduje, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu lub czynności staje się zbędne albo nawet niedopuszczalne. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Zgodnie z uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (opubl. w ONSAiWSA 2009/4/63), art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. NSA wyjaśniło, podejmując tą uchwałę, iż stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sadowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3. Nie ma w takiej sytuacji podstaw do oddalenia skargi, ponieważ warunkiem wydania wyroku oddalającego skargę jest jej bezzasadność. Oznacza to, że sąd powinien skargę na bezczynność organu oddalić, jeżeli stwierdzi, że wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Uznawszy zaś, że organ był bezczynny w tej dacie, ale przestał nim być, wydając stosowny akt lub podejmując właściwą czynność w trybie autokontroli (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), sąd powinien uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna (rozumiana jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zmuszenia organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności), a co za tym idzie postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wobec wydania aktu przez organ lub dokonania żądanej czynności, stanowiącego o bezprzedmiotowości postępowania oznacza, że przegraną stroną procesu jest organ, który w wyniku wniesienia skargi przez stronę usunął stan niezgodności z prawem. Dlatego na zasadzie art. 201 § 1 p.p.s.a. stronie skarżącej przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Sąd uznał, że takimi kosztami strony skarżącej w niniejszym postępowaniu był wpis od skargi w kwocie 100 złotych oraz koszt przejazdu do Sądu na rozprawę ustalony według cennika przewoźnika publicznego. Natomiast nie można obciążyć organu wnioskowanymi kosztami sporządzenia i wysyłki dokumentów, gdyż przedłożenie ich przez stronę nie było konieczne. Organ będąc zobowiązanym do przedłożenia Sądowi całości akt administracyjnych sprawy na zasadzie art. 54 § 2 p.p.s.a. uczynił to. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 201 § 1 p. p. s. a.