II SAB/Ol 86/15

Dnia 16 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2016 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w udostępnieniu informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia A z dnia 30 stycznia 2015 roku, w terminie 14 dni; 2. orzeka, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej na rzecz Stowarzyszenia A kwotę 100 złotych (stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Okręgowa Rada Adwokacka (dalej: ORA) w dniu 30 stycznia 2015r. otrzymała maila z adresu zarząd@siećobywatelska.pl zawierającego żądanie udostępnienia - w formie zeskanowanej - orzeczeń dyscyplinarnych, które zostały wydane w roku 2014. W odpowiedzi na powyższe żądanie ORA wysyłając maila na adres, z którego otrzymała wniosek, poinformowała że wniosek, z uwagi na kolegialne działanie organu zostanie rozpoznany na najbliższym posiedzeniu Rady. ORA po rozpoznaniu wniosku na posiedzeniu w dniu 26 lutego 2015 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. postanowiła wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 30 stycznia 2015 r. poprzez: - złożenie wniosku w formie papierowej z podpisami osób uprawnionych do reprezentacji; - oznaczenia rodzaju żądanych przez wnioskodawcę orzeczeń dyscyplinarnych ze wskazaniem organów, które je wydały, - załączenia do składanego wniosku aktualnego odpisu z KRS potwierdzającego aktualność wpisu wnioskodawcy i osób upoważnionych do jego reprezentacji; w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 23 listopada 2015 r. do biura ORA wpłynęła skarga Sieci Obywatelskiej A na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej w związku z nieudostępnieniem informacji publicznej, o którą skarżący wnosił za pośrednictwem maila z dnia 30 stycznia 2015 r. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej. Wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej zgodnie z treścią maila z dnia 30 stycznia 2015 r. i zasądzenie od organu kosztów postępowania. W skardze skarżący oświadczył, że Sieć Obywatelska A posiada osobowość prawną i jest wpisana do KRS, a co za tym idzie posiada zdolność sądową do występowania przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę ORA wniosła o jej oddalenie. Stwierdziła, że mimo upływu zakreślonego przez organ terminu i prawidłowego pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, skarżący nie uzupełnił tych braków, skutkiem czego organ pozostawił złożony wniosek bez rozpoznania. Dalej wskazano m.in., że w niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej, przesłany przez skarżącego drogą mailową, nie zawierał niezbędnych danych wnioskodawcy, co bez wątpienia uniemożliwiało wydanie decyzji. Ponadto, zdaniem organu, wniosek można złożyć drogą elektroniczną i powinien być on opatrzony bezpiecznym kwalifikowanym podpisem elektronicznym. W dalszej kolejności organ wskazał, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nawet gdyby uznać, że wnioskowana informacja mimo wszystko jest informacją publiczną, to informacja w zakresie orzeczeń dyscyplinarnych, niezależnie od tego, że skarżący nie określił których orzeczeń i organów wniosek ma dotyczyć, jest informacją przetworzoną. Organy Izby Adwokackiej w zakresie postępowania dyscyplinarnego podejmują rozstrzygnięcia m.in. w treści protokołów z posiedzeń organów. Wyjęcie treści rozstrzygnięć dyscyplinarnych z całego protokołu powoduje konieczność przetworzenia informacji. Ponadto organ nie prowadzi zbiorów orzeczeń wszystkich organów w zakresie postępowania dyscyplinarnego, dlatego, aby informacji we wnioskowanym zakresie udzielić musiałby dokonać przetworzenia informacji. Po wtóre orzeczenia dyscyplinarne zawierają dane osobowe i inne wrażliwe dane, których dotyczą postępowania dyscyplinarnego i przed udostępnieniem informacji we wnioskowanym zakresie zachodziłaby koniczność ich anonimizacji. Skutkiem uznania wnioskowanych danych za informację przetworzoną byłaby konieczność wykazania przez skarżącego interesu prawnego w ich uzyskaniu, a nadto wskazania danych, których w piśmie z dnia 2 marca 2015r. bezskutecznie żądała ORA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga wniesiona w rzeczonej sprawie jest zasadna. Podnieść należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270) zwanej dalej: ustawą ppsa. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy ppsa, jak również stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy stronie przysługuje skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, a także stosownie do art. 3 § 2 pkt 9 skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie zaś do art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W takich sprawach można skutecznie wnieść skargę na bezczynność, jeśli organ administracji publicznej nie załatwi sprawy w terminie określonym w przepisach art. 35-36 k.p.a., bądź w terminie wynikającym z innej ustawy regulującej sposób postępowania organów administracji. Wyjaśnić pozostaje również, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie - ale mimo zaistnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownych czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określona decyzja, postanowienie lub inny akt nie zostały dokonane, a w szczególności czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Udostępnianie zaś informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni - art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014r., poz. 782, j.t.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2. Stosownie do art. 13 ust. 2 jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany , nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Ponadto trzeba mieć na uwadze, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Na ograniczenia w zakresie udzielenia informacji publicznej wskazuje art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stosownie do tej regulacji prawnej organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest natomiast odmową udzielenia informacji publicznej wskazanie, że się ich nie posiada. Jednakże o tym fakcie organ winien powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę, gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Organ nie ma natomiast obowiązku wydawania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 września 2002r., II SAB 289/02). W sytuacji zaś gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą (por. wyrok NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 20 czerwca 2002r., II SA/Lu 507/02). Zakres wniosku skarżącego niewątpliwie dotyczy podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Podmiot zobowiązany nie rozpoznał jednak wniosku strony zgodnie z przywołanymi regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę ORA wskazuje szereg argumentów przemawiających w jej ocenie za brakiem konieczności udzielenia wnioskodawcy żądanych przez niego informacji. Przywoływane argumenty poprzez swoją różnorodność pozostają nierzadko ze sobą w sprzeczności. Podmiot zobowiązany wskazuje bowiem z jednej strony, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, z drugiej zaś strony stwierdza, że nie mógł wydać decyzji odmownej z powodu braku określonych danych na temat wnioskodawcy. Ponadto sugeruje jeszcze, że sporne informacje mają charakter informacji publicznej przetworzonej. Argumentacja ORA jest niespójna, nie może też budzić żadnych wątpliwości to, że Rada Adwokacka nie rozpatrzyła wniosku strony w żaden wskazany przez ustawę o dostępie do informacji publicznej sposób. Organ, ponownie rozpoznając wniosek strony, musi przeanalizować czy wnioskowane informacje mogą być udzielone skarżącemu czy też zachodzą przesłanki ograniczające dostęp do żądanych informacji publicznych, np. ze względu na prywatność lub z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. W takim przypadku organ zobowiązany byłby odmówić udzielenia takich informacji w procesowej formie decyzji. Jeśli zaś stwierdziłby, że są to informacje przetworzone to odmowa udzielenia takich informacji następuje również w procesowej formie decyzji a podmiot zobowiązany powinien wezwać stronę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, a potem ewentualnie samemu wykazać w decyzji brak istnienia po stronie wnioskodawcy takiego szczególnie istotnego interesu publicznego, warunkującego uzyskanie określonych danych. Jeśli jednak ORA nie uważała wnioskowanej informacji za informacje o charakterze publicznym to w ogóle nie było potrzeby rozważania czy jest ona przetworzona czy też nie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie przewiduje natomiast rygoru pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w przypadku gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną to należy o tym zawiadomić wnoszącego o udzielenie takiej informacji. Sąd nie rozstrzyga w żadnej mierze w tym miejscu jak należy merytorycznie rozstrzygnąć wniosek strony. Pozostaje to w gestii organu, który ponownie przeanalizuje i rozpozna wniosek skarżącego. Nadmienić należy również, że postępowanie w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej ma charakter dalece odformalizowany, a podmiot zobowiązany nie jest uprawniony do badania w jego toku istnienia czy też prawidłowości reprezentacji wnioskodawcy. Nie ma też obowiązku składania wniosku o udostępnienie informacji publicznej zawierającego bezpieczny podpis elektroniczny. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje prawne określające sposób udzielania informacji publicznych, w ocenie Sądu należy stwierdzić, że organ nie rozpoznał w prawidłowy sposób wniosku strony o udostępnienie jej informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku i zobowiązał Okręgową Radę Adwokacką do rozpoznania wniosku skarżącej Sieci Obywatelskiej z 30 stycznia 2015r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni. Wskazać należy, że Sąd nie był władny zobowiązać organu do udzielenia wnioskowanych informacji, gdyż przedmiotem postępowania była jedynie bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji, którą strona skarżącą uważa za informację publiczną Jednocześnie Sąd stwierdził w pkt 2, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Na ocenę taką wpłynął fakt, że organ był przekonany o prawidłowym załatwieniu wniosku. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organu tego aby w sposób umyślny nie rozpoznawał wniosku Stowarzyszenia, powodem takiego postępowania jak się wydaje było mylne przekonanie o możliwości pozostawienia wniosku bez rozpoznania, o czym świadczy choćby treść odpowiedzi na skargę. O kosztach orzeczono w pkt 3 stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.