II SAB/Ol 87/16
PostanowienieWSA w Olsztynie2016-11-16
Skład orzekający: Agnieszka Bińczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba niepełnosprawna i chora, otrzymująca rentę, z której dokonuje się potrąceń, a która nie posiada majątku i środków pieniężnych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Skarżący, osoba niepełnosprawna i chora, otrzymująca rentę, z której po potrąceniach pozostaje kwota niewystarczająca na pokrycie podstawowych potrzeb, w tym leczenia, i nieposiadająca żadnych zasobów majątkowych, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącego obiektywnie uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest renta z ZUS, z której dokonuje się potrąceń, a pozostała kwota jest niewystarczająca na pokrycie podstawowych potrzeb, w tym leczenia. Podkreślił, że jest osobą niepełnosprawną, chorą, bezdomną i nieposiadającą żadnego majątku ani środków pieniężnych. Do wniosku załączył formularz PPF oraz odcinki świadczenia z ZUS.Rozstrzygnięcie
Skarżący został zwolniony od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" w rozpoznaniu odwołania od pisma Prezydenta "[...]" z dnia "[...]". postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł skarżący – P. B. złożył pismo procesowe z dnia "[...]", w którym podniósł, że z otrzymywanego z ZUS świadczenia (całego jego dochodu) w kwocie "[...]" nie stać go, aby zapłacić żądaną i jakąkolwiek inną kwotę. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną i chorą "[...]". Z jego renty komornicy "[...]" dokonują potrąceń, pozostawiając go w nędzy i pozbawiając szans na leczenie i walkę o zdrowie.
W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, skarżący przedłożył w dniu "[...]". pismo procesowe, w którym wskazał, że załącza do niego wypełniony urzędowy formularz w celu zwolnienia od kosztów sądowych i posiadane dwa odcinki świadczenia z ZUS za maj i czerwiec 2016 r. – dziś w identycznej wysokości (zgodnie z przedłożonymi dokumentami jest to kwota "[...]").
We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący precyzując zakres żądania wniósł, jak przyjąć należy - w oparciu o zapis w rubryce nr 4, o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu nawiązał do problemów lokalowych, zdrowotnych i finansowych oraz wyraził niezadowolenie ze sposobu w jaki załatwiane są jego sprawy. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe: "bez rodziny - separacja małżeństwa (sądowa)". Nie posiada żadnych nieruchomości. Stwierdził, że jest osobą bezdomną i bez jakiegokolwiek majątku. Jak wynika z wniosku stara się bezskutecznie o przydzielenie samodzielnego pokoju, a obecnie przebywa "na "[...]" m2 powierzchni komunikacyjnej przy drzwiach wejściowych". Skarżący nie posiada również zasobów pieniężnych ("żadne - głód tylko") i przedmiotów wartościowych. Źródłem jego dochodu jest renta w kwocie "[...]". Jako zobowiązania i stałe wydatki wykazał: "połowa czynszu "lokalu" i połowa za prąd (...) w kwocie po uznaniu dotacji MOPS - jeszcze ok. "[...]" z (...) dochodu, że muszę kraść i żebrać aby tylko przeżyć."
Na wstępie zauważyć należy, iż skarżący nie wypełnił wprawdzie rubryki nr 14 (data), lecz mając na uwadze to, że załączone przez niego do pisma procesowego dokumenty źródłowe oraz dokumenty znajdujące się w aktach sprawy potwierdzają generalnie informacje zawarte w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, uznano informacje te za aktualne i stwierdzono - w zgodzie z zasadą ekonomiki procesowej - że w warunkach niniejszej sprawy brak ten nie stanowi formalnej przeszkody do merytorycznego rozpoznania wniosku i przyjęcia - bez konieczności jego uzupełnienia, że złożone przez skarżącego oświadczenie obrazuje stan na dzień jego złożenia.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że nie pozwala ona na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych, bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Zauważyć należy, że źródłem utrzymania skarżącego jest renta, z której po potrąceniach otrzymuje on jedynie ok. "[...]", a po pokryciu wydatków mieszkaniowych, pozostaje mu zaledwie ok. "[...]", co jak wskazuje skarżący nie zabezpiecza nawet wszystkich niezbędnych jego potrzeb, w tym przede wszystkim kosztów leczenia. W tej sytuacji za obiektywnie niemożliwe uznać należy zatem zabezpieczenie przez skarżącego środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie wskazanych wyżej kosztów postępowania, a skarżący nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie.
W konsekwencji, za zasadne uznano zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych w całości i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło