II SAB/Ol 87/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. B. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi P. B. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" w rozpoznaniu odwołania postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. We wniosku z dnia 5 stycznia 2017 r., skarżący – P. B. wniósł o ustanowienie zawodowego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 grudnia 2016 r. o odrzuceniu jego skargi, załączając do niego: wniosek o przyznanie prawa pomocy na nieobowiązującym wzorze formularza PPF oraz kopie: zaświadczenia z dnia 27 grudnia 2016 r., z którego wynika, że pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy, której kwota - po potrąceniach, "[...]" - w miesiącu grudniu 2016 r. wyniosła "[...]" i dokumentacji medycznej, w tym orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W odpowiedzi na doręczenie wezwania do złożenia wypełnionego, urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej według obowiązującego wzoru, skarżący przedłożył wniosek z dnia 18 stycznia 2017 r., w którym rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (z dodatkowym zakreśleniem radcy prawnego). W uzasadnieniu nawiązał do przedmiotu skargi i wskazał na problemy lokalowe i zdrowotne. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe: "bez rodziny - separacja małżeństwa za alimenty (...)". Nie posiada żadnego majątku. Źródłem jego dochodu jest renta. W rubryce nr 11 "Zobowiązania i stałe wydatki" wykazał "po odliczeniu pomocy dofinansowania od MOPS" ok. "[...]" - koszty leczenia, ok. "[...]" - prąd ("moja część") i dodał "aby przeżyć tylko muszę żebrać i zmusza się mnie do czynów prawem niedozwolonych." Mając na uwadze zakres żądania skarżącego, zauważyć należy, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 16 listopada 2016 r. Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, uwzględniając w całości wniosek skarżącego, zwolnił go od kosztów sądowych i postanowienie to stało się prawomocne. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 p.p.s.a.). Skoro zatem skarżący nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W warunkach niniejszej sprawy, z uwagi na uprzednie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, jedynymi pozostałymi kosztami postępowania są koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. W oparciu o przedstawione wyżej informacje na temat sytuacji materialnej skarżącego stwierdzić należy, że nie jest on w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Mając na uwadze wysokość środków pieniężnych, jakie skarżący otrzymuje po potrąceniach z tytułu renty i które jak wynika z jego oświadczenia nie zabezpieczają nawet wszystkich niezbędnych jego potrzeb, za obiektywnie niemożliwe uznać należy zabezpieczenie przez niego środków pieniężnych, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie wskazanych wyżej kosztów postępowania, a skarżący nie posiada środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie. W tych warunkach, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., za zasadne uznano ustanowienie dla skarżącego zawodowego pełnomocnika - radcy prawnego (z uwagi na wyraźne zakreślenie w rubryce nr 4.2. pozycji "ustanowienie radcy prawnego").