II SAB/Ol 96/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi T. C. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania 1/ zobowiązuje Wójta Gminy do rozpoznania wniosku T. C. z dnia 19 marca 2010 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy z dnia "[...]" ("[...]") w sprawie zmiany decyzji o warunkach zabudowy w terminie 30 dni od doręczenia akt administracyjnych organowi; 2/ stwierdza, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym z wniosku skarżącego opisanego w punkcie 1 wyroku nie doszło do rażącego naruszenia prawa; 3/ zasądza od Wójta Gminy na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że T. C. pismem z dnia "[...]", działając na podstawie art. 147, art. 148 § 1 i § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.), wystąpił do Wójta Gminy "[...]" z wnioskiem o: - wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" ("[...]") Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-socjalnego i garażu wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w gminie "[...]", - wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia "[...]" ("[...]") Wójta Gminy "[...]" w sprawie zmiany ostatecznej decyzji tego organu z dnia "[...]" – nr "[...]" w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-socjalnego i garażu wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w gminie "[...]", - wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia "[...]" ("[...]") Wójta Gminy "[...]" w sprawie zmiany ostatecznej decyzji tego organu z dnia "[...]" – nr "[...]" w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-socjalnego i garażu wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w gminie "[...]". Postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" wznowił na żądanie T. C. postępowanie zakończone powyższymi decyzjami. Decyzją z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" odmówił uchylenia decyzji wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu wskazano, iż warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-socjalnego i garażu wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" zostały ustalone w oparciu o analizę wykonaną na podstawie przepisów § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podano, iż projektowane budynki spełniają wymogi "dobrego sąsiedztwa". Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji wniesionego przez T. C. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia, wskazując na braki formalne w postępowaniu organu. Podniesiono przy tym, że zasadniczo organ pierwszej instancji powinien przeprowadzić postępowanie wstępne co do każdego z wniosków o wznowienie i ewentualnie wydać trzy odrębne postanowienia o wznowieniu postępowania, w razie braku przeszkód do jego wznowienia. Podniesiono, iż wprawdzie w przedmiotowej sprawie wydano jedno postanowienie, należy jednak przyjąć, iż wznowiono w ten sposób postępowania w trzech odrębnych sprawach administracyjnych. W ocenie Kolegium każde ze wznowionych postępowań powinno zostać zakończone jednak odrębną decyzją. Pismami z dnia "[...]" T. C. wniósł zażalenia na bezczynność, przewlekłe prowadzenie spraw i nie załatwienie ich przez Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie wniosku z "[...]" o wznowienie postępowań administracyjnych zakończonych określonymi w tym wniosku decyzjami. W piśmie z dnia "[...]" skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego Wójt Gminy "[...]" poinformował, że ponowne przeprowadzenie wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i decyzji zmieniających decyzję o warunkach zabudowy jest niemożliwe, ponieważ organ nie posiada całości oryginalnych akt sprawy. Ponadto, toczące się przed Kolegium postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności przedmiotowych decyzji są związane merytorycznie ze wznowionym postępowaniem, gdyż zakończyć się może ono uchyleniem bądź odmową uchylenia decyzji, co do których orzeka Kolegium w prowadzonym postępowaniu. Postanowieniami z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zażalenia strony nie są zasadne. W dniu "[...]" T. C. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy "[...]", polegającą na nie załatwieniu w terminie wniosku skarżącego z dnia "[...]" o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie zmiany decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, żądając zobowiązania Wójta Gminy "[...]" do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia doręczenia mu odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący podniósł, że decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" o odmowie wszczęcia postępowania wznowieniowego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Wskazał, iż organ nie załatwia sprawy, czym narusza prawo. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej oddalenie. Podano, iż po uchyleniu decyzji Kolegium nie zwróciło całości akt sprawy do organu pierwszej instancji. Ponadto w dniu "[...]" w związku ze złożeniem przez T. C. wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium zwróciło się do Wójta Gminy "[...]" o przesłanie akt sprawy. Wójt Gminy zaś pismem z dnia "[...]" poinformował Kolegium, że akta sprawy pozostały do dyspozycji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zakończyły się w Samorządowym Kolegium Odwoławczym decyzjami z dnia "[...]" i w dniu "[...]" zwrócono komplet akt sprawy do organu pierwszej instancji. W tej sytuacji Wójt Gminy "[...]" dopiero w dniu "[...]" uzyskał możliwość kontynuowania postępowania wznowieniowego, zgodnie z wytycznymi Kolegium określonymi w decyzji z dnia "[...]’. Wskazano, iż w dniu "[...]" wydane zostało postanowienie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia "[...]" w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Podano, iż po przesłaniu odpowiedzi na skargę z dnia "[...]" zaszły kolejne okoliczności które uniemożliwiają prowadzenie postępowania wznowieniowego, gdyż T. C. złożył skargi do WSA w Olsztynie na decyzje Kolegium odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy "[...]" w sprawie ustalenia warunków zabudowy i w sprawie zmiany tych warunków. W związku z tym organ wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania wznowieniowiego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia "[...]". Skoro organ nie może wydać decyzji kończącej postępowanie wznowieniowe w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy, nie może wznowić postępowania w przedmiocie zmiany decyzji o warunkach zabudowy, gdyż zgodnie ze wskazówkami Kolegium postanowił o zachowaniu kolejności w rozpatrywaniu przedmiotowych spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), jak również na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a art. 3 § 2 p.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest bezczynność Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie rozpatrzenia wniosku T. C. z dnia "[...]" o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy "[...]" nr "[...]" z dnia "[...]" w sprawie zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku biurowo-socjalnego i garażu wolnostojącego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr "[...]" w obrębie "[...]" w gminie "[...]". W przypadku skargi na bezczynność kontrola sądu zmierza do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej bez zbędnej zwłoki, przy czym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu jednego miesiąca, natomiast w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej czas ten nie może przekroczyć dwóch miesięcy. Do wyżej wskazanych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania i okresów opóźnień spowodowanych z winy strony, czy wreszcie powstałych z przyczyn niezależnych od organu - art. 35 § 5 k.p.a. Jeżeli sprawy nie można załatwić w ww. terminach, organ administracji publicznej zobowiązany jest zawiadomić strony o tym fakcie, podać przyczyny zwłoki oraz wskazać nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej będzie miała zatem miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu. Przy czym zarówno w literaturze, jak i judykaturze podkreśla się, iż dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 września 2004 r., sygn. I SAB 287/03, publ. LEX nr 156902; T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie administracyjne, "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis" Warszawa 2004, s. 84). W ocenie Sądu na gruncie przedmiotowej sprawy Wójt Gminy "[...]" pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku T. C. z dnia "[...]" o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" ("[...]") w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Przede wszystkim trzeba wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" o odmowie uchylenia decyzji wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Tak więc należy przyjąć, że już od "[...]" Wójt Gminy "[...]" pozostaje w bezczynności w ponownym rozpoznaniu wniosku wznowieniowego strony. Organ nie może się tu bronić brakiem akt, które pozostawały w dyspozycji Kolegium w związku z toczącym się postępowaniem w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy, których również dotyczył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. W takiej sytuacji organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania wznowieniowego. Tym bardziej, że zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, to zaś daje priorytet trybowi stwierdzenia nieważności. Wszczęcie zatem postępowania w sprawie wznowienia postępowania nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (Kodeks postępowania administracyjnego, B. Adamiak, J. Borkowski, 9 wydanie, str. 646). Z całą pewnością nie może być tak, że organ od "[...]" nie podejmuje żadnych działań w celu rozpatrzenia wniosku strony. Tym bardziej, że "[...]" sprawa została zakończona w trybie stwierdzenia nieważności ponieważ Kolegium decyzjami z dnia "[...]" uchyliło własne decyzje z dnia "[...]" i odmówiło stwierdzenia nieważności wskazanych decyzji – określonych również we wniosku o wznowienie postępowania – Wójta Gminy "[...]". Organ zobligowany był również informować stronę na bieżąco na jakim etapie jest rozpoznanie jej wniosku o wznowienie postępowania i co jest przyczyną przedłużającego się postępowania. Jeszcze raz jednak trzeba podkreślić, że jak najbardziej zasadne było zawieszenie postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania w trybie stwierdzenia nieważności kwestionowanych przez stronę skarżącą decyzji. Obecnie organ w dalszym ciągu nie podjął żadnych czynności w celu załatwienia wniosku strony. Mylne jest bowiem przekonanie organu, iż postępowanie wznowiewiowe w przedmiotowej sprawie nie zostało wszczęte. Jak bowiem słusznie wskazano w decyzji Kolegium z dnia "[...]" postanowieniem z dnia "[...]" Wójt Gminy "[...]" wznowił postępowania w trzech sprawach, w tym w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy "[...]" z dnia "[...]" ("[...]") w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Zatem nie załatwiając sprawy od daty doręczenia decyzji Kolegium z dnia "[...]" organ pozostaje w bezczynności. W sprawie zostały bowiem przekroczone terminy (także termin dwumiesięczny przeznaczony dla spraw szczególnie skomplikowanych), jakie przewiduje k.p.a. do jej załatwienia. Należy przy tym organowi wyjaśnić, iż wskazana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze kolejność rozpoznania spraw nie oznacza, iż organ może pozostawać w bezczynności. Przepisy k.p.a. określają, jakie działania winien podjąć organ w przypadku braku możliwości rozstrzygnięcia sprawy w ustawowym terminie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż Wójt Gminy "[...]" pozostaje w bezczynności i z tego względu na podstawie art. 149 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Jednocześnie w niniejszej sprawie Sąd uznał w pkt 2 sentencji wyroku, iż w prowadzonym postępowaniu rażące naruszenie prawa nie miało miejsca. W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza jednocześnie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu przewlekłość niniejszego postępowania prowadzonego przez organ, jakkolwiek oczywista, to była jednak wynikiem mylnego przekonania organu, że rozpoznanie wniosku strony nie jest możliwe do czasu otrzymania akt sprawy, które są niedostępne ze względu na toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności rzeczonych decyzji, a także mylnego odczytania wskazań zawartych w decyzji organu odwoławczego. Nie mamy więc tu do czynienia ze złośliwością organu tylko z nieświadomością. Ponadto trzeba odnotować, że na taki stan rzeczy miało wpływ również działanie skarżącego, który podejmując różne inicjatywy w sprawie, takie jak wniosek o stwierdzenie nieważności, wniosek wznowienie postępowania, czy też wniosek o zawieszenie postępowania wznowionego, przyczynił się do zawiłości sprawy. Wobec tego bezczynności organu nie można ocenić jako rażącej. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.