II SO/Ol 10/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną postanawia przyznać A.P. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. W dniu 13 czerwca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wpłynął wniosek A.P. o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Z uzasadnienia wniosku oraz z załączonej do niego kserokopii legitymacji wynika, iż wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną "[...]". "[...]" nie jest w stanie napisać sam skargi na decyzję Wojewody z dnia "[...]", Nr "[...]", z którą się nie zgadza. Ciężka sytuacja materialna i życiowa pozbawia go też możliwości wynajęcia pełnomocnika z wyboru w celu jej napisania i reprezentowania go przed Sądem, a ponadto uiszczenia kosztów sądowych. Osiągany przez wnioskodawcę dochód nie wystarcza bowiem nawet na opłaty mieszkaniowe, wyżywienie, lekarstwa i inne wydatki. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca mieszka sam i prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. Źródłem jego utrzymania jest renta. W odpowiedzi na wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wnioskodawca przedłożył pisma procesowe z dnia 26 czerwca 2008 r. oraz z dnia 3 lipca 2008 r., precyzując, iż wnosi o ustanowienie zawodowego pełnomocnika w osobie adwokata. Zgodnie z oświadczeniami, zawartymi w tych pismach, "[...]", w którym mieszka wnioskodawca stanowi własność "[...]". Wnioskodawca nie może "[...]" liczyć na pomoc finansową rodziców w sfinansowaniu kosztów postępowania sądowego. "[...]". Jego miesięczne wydatki (prąd, woda, gaz, wywóz nieczystości, przejazdy, wyżywienie i lekarstwa) wynoszą łącznie ok. "[...]". Zwiększone wydatki związane z koniecznością kupna opału w okresie zimowym ponosi natomiast z oszczędności z renty. Wnioskodawca nie korzystał i nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej ani z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje lub osoby trzecie. W roku bieżącym korzystał jedynie z programu żywnościowego PEAD. Do dnia "[...]" pobierał również zasiłek dla bezrobotnych. Wnioskodawca oświadczył, iż aktualnie nie posiada dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków. Do pism procesowych załączył jednak kserokopie: decyzji, którą zamierza zaskarżyć, przekazu pocztowego renty, z którego wynika, że jej wysokość wynosi "[...]", zeznania podatkowego PIT-37 za 2007 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 7 lipca 2008 r. Wskazać należy, iż w świetle art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Wnioskodawca zwolniony jest tym samym z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie ze skargi na wskazaną wyżej decyzję z mocy ustawy. W konsekwencji w zakresie rozstrzygnięcia niniejszego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 powołanej ustawy, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o informacje zawarte w złożonych oświadczeniach i dokumentach źródłowych stwierdzić należy, iż sytuacja materialna wnioskodawcy nie umożliwia mu poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Zauważyć należy, iż aktualnie jedynym źródłem dochodu wnioskodawcy jest renta. Zgodnie z przedłożoną przez niego kserokopią przekazu pocztowego jej wysokość wynosi "[...]". Pochodzące z niej środki pieniężne przeznaczane są co do zasady w całości na pokrycie wykazanych przez wnioskodawcę stałych wydatków. Gromadzone w miarę możliwości oszczędności wykorzystywane są natomiast w okresie zimowym na pokrycie wydatków na opał. Zauważyć jednocześnie należy, iż pomimo braku przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków (z uwagi na brak ich posiadania), oświadczenie wnioskodawcy w tym zakresie, z uwagi na rodzaj wykazanych wydatków i ich zadeklarowaną wysokość, uznać należy za wiarygodne. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w sytuacji gdy, dochód wnioskodawcy jest wystarczający jedynie na pokrycie niezbędnych kosztów jego utrzymania, a nie posiada on majątku, który umożliwiłby pozyskanie środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego i nie może liczyć na pomoc finansową w tym zakresie ze strony rodziców, za uzasadnione uznać należy przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego ustanowienie adwokata. W tych warunkach, trudno jest bowiem uznać, że przy wykazanych wydatkach, w tym na opał, wnioskodawca jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania zgromadzić środki pieniężne na pokrycie przedmiotowych kosztów postępowania sądowego, nawet jeśli okresowo dysponuje środkami pieniężnymi pochodzącymi także z innych źródeł niż renta. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.