II SO/Ol 10/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. Z. o wymierzenie Dyrektorowi Szpitala A grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia 1) wymierzyć Dyrektorowi grzywnę w wysokości 50 zł (pięćdziesięciu złotych) za nieprzekazanie sądowi w terminie skargi I. Z. z dnia 20 kwietnia 2015 r. na bezczynność Dyrektora w udzieleniu informacji publicznej; 2) zasądzić od Dyrektora na rzecz I. Z. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/post.1 - sentencja postanowienia I. Z. złożył do tut. Sądu wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Szpitala A grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za naruszenie przepisu art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w dalszej części uzasadnienia zwanej p.p.s.a., tj. za nieprzekazanie skargi Sądowi. W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 20 kwietnia 2015 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie za pośrednictwem organu skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Wskazał, że ustawodawca w art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r. poz. 782 ze zm.) dalej zwanej u.d.i.p. skrócił do 15 dni termin przekazania przez organ skargi wraz z aktami sprawy. Z wiedzy wnioskodawcy wynika natomiast, że organ nie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 21 pkt 1) u.d.i.p. i nie przekazał skargi wnioskodawcy do sądu w powyższym terminie. Dyrektor Szpitala A wniósł o oddalenie wniosku. Uzasadniając to stanowisko Dyrektor Szpitala podniósł, że rozstrzygnięcie o ewentualnej bezczynności Szpitala w zakresie przekazania skargi wnioskodawcy z dnia 20 kwietnia 2015 r. winno nastąpić w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej prowadzonej przez Sądem pod sygnaturą II SAB/Ol 28/15., a nie w odrębnym postępowaniu. Organ podniósł, że w dniu 22 kwietnia 2015 r. do Szpitala wpłynęła skarga I. Z. na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej wraz z wnioskiem z dnia 31 stycznia 2015 r. o udzielenie informacji publicznej. Szpital nie udzielił wnioskodawcy informacji, zgodnie z wnioskiem, gdyż takowy nie wpłynął na adres mailowy Szpitala. Przeprowadzone przez Szpital postępowanie wyjaśniające, a w szczególności zlecenie firmie informatycznej zajmującej się obsługą informatyczną Szpitala sprawdzenia, czy wiadomość od nadawcy A wpłynęła do skrzynki mailowej B wykazało, że wskazana wiadomość nie doszła na adres mailowy. Nadmieniono, że przedmiotową opinię techniczną od firmy informatycznej Szpital otrzymał dopiero w dniu 14 maja 2015 r. Tym samym w zakreślonym przepisami prawa terminie Szpital nie miał możliwości merytorycznego ustosunkowania się do złożonej skargi, gdyż konieczne było ustalenia, czy faktycznie jakikolwiek wniosek skarżącego wpłynął do Szpitala. Ponadto w dniu 25 maja 2015 r. oraz 26 maja 2015 r. wnioskodawca skierował do Szpitala wnioski o udzielenie informacji publicznej, o treści tożsamej jak wniosek z dnia 31 stycznia 2015 r. W dniu 5 czerwca 2015 r. wnioskodawcy zostały przekazane informacje, zgodnie ze złożonym wnioskiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 21 pkt 1) u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że to nie organ administracji, lecz sąd administracyjny jest adresatem skargi. Jednak to na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego, spoczywają określone obowiązki. Niezależnie zatem od stanowiska organu w kwestii dopuszczalności skargi, czy jej zasadności, jego powinność sprowadza się do przekazania skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od daty jej wniesienia. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Ponadto podnieść należy, że organ obowiązany jest wykonać czynności nakazane art. 54 § 2 p.p.s.a. również w przypadku, gdy skorzysta z instrumentu autokontroli, przewidzianego w art. 54 § 3 tej ustawy, bowiem jedynie sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli tej czynności i ewentualnego umorzenia postepowania sądowego (por. R. Mikosz: Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi do sądu administracyjnego, ZNSA z 2007r. Nr 5-6, s.7). Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W niniejszej sprawie należy uznać, że skarga I. Z. została doręczona Szpitalowi w dniu 22 kwietnia 2015 r. Dlatego też termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy upłynął w dniu 7 maja 2015r. W tym terminie obowiązek ten nie został wykonany. Postępowanie organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wypełnia zatem przesłankę określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Odnosząc się do odpowiedzi Dyrektora Szpitala na złożony wniosek w sprawie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy, wskazać należy, że argumentacja organu nie jest zasadna. Przede wszystkim organ niezależnie od wyjaśniania sprawy, czy sam wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu, winien przesłać skargę wraz z aktami sprawy do Sądu. Ocena zasadności skargi należy bowiem do Sądu. Po złożeniu skargi organ bez względu na stanowisko w sprawie i inne podjęte czynności mające na celu wyjaśnienie zasadności skargi, winien taką skargę przekazać wraz z aktami sprawy w określonym przez prawo terminie, gdyż w przeciwnym przypadku naraża się na wymierzenie grzywny. Wskazać należy, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Przy czym jak wskazano wyżej wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Ustalając jej wysokość Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazać należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego w sprawie wniosku i sąd administracyjny nie jest w tym zakresie związany wnioskiem strony. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 50 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku polegającego nieprzekazaniu skargi. Sąd wziął przy tym pod uwagę wyjaśnienia Dyrektora Szpitala co do przyczyn nieprzekazania skargi, czyli podjęcie przez Dyrektora poszukiwania wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, a także niewłaściwego interpretowania przepisów prawa co do obowiązku przekazania skargi. Sąd uwzględnił także okoliczność, że ostatecznie po złożeniu kolejnego wniosku informacja publiczna została wnioskodawcy udzielona, a skarga wraz z aktami sprawy przekazana do sądu administracyjnego. W związku z tym Sąd uznał, że ustalona kwota grzywny stanowić będzie dostateczną dolegliwość dla organu. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.