II SO/Ol 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. J. o wymierzenie Zarządowi Powiatu M. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych). Pismem z 6 lipca 2026 r. P. J. (dalej: "skarżący". "wnioskodawca") – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o wymierzenie Zarządowi Powiatu M. (dalej jako: "organ", "Zarząd Powiatu") grzywny w wysokości 20 000 zł tytułem przekazania akt Sądowi z przekroczeniem ustawowego 15-dniowego terminu na przekazanie akt oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z [...] r. na okoliczność powtarzającego się prowadzenia postępowań przez Powiat w sposób przewlekły, spóźniony i przy tym z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, że z treści ww. postanowienia Wojewody wynika, że Starosta, a więc przewodniczący Zarządu powiatu już wcześniej dopuszczał się przewlekłego prowadzenia spraw. Jak widać, jednostka ta nie wyciągnęła żadnych wniosków z wcześniejszych interwencji Wojewody, z tego względu zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w kwocie 20 000 zł. Podał, że grzywna ta nie jest wygórowana, biorąc pod uwagę jej maksymalną wysokość wynikającą z treści art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a"), stanowiącą kwotę 89 035,60 zł. Zarządzeniem z 10 lipca 2026 r. tutejszy Sąd przekazał kopię pisma organowi i wezwał go do złożenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. W odpowiedzi na wniosek Zarząd Powiatu wniósł o oddalenie wniosku oraz pominięcie dowodu z ww. postanowienia Wojewody, ewentualnie – w przypadku uznania przez Sąd, że zachodzą podstawy do zastosowania art. 55 § 1 p.p.s.a. – o wymierzenie grzywny w symbolicznej wysokości, odpowiadającej okolicznościom niniejszej sprawy. W uzasadnieniu pisma organ wyjaśnił, że samo przekroczenie nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny, tak jak przyjął to wnioskodawca. Dodał, że podstawową funkcją grzywny jest zdyscyplinowanie organu do wykonania obowiązku przekazania skargi wraz z aktami administracyjnymi, a w niniejszej sprawie cel ten został osiągnięty jeszcze przed rozpoznaniem przedmiotowego wniosku, ponieważ organ wykonał obowiązek wynikający z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zaznaczył, że skarżący otrzymał odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w wymaganym terminie, a uzasadnienie żądania wymierzenia grzywny w wysokości 20 000 zł ma charakter wyłącznie polemiczny. Wysokość grzywny powinna natomiast pozostawać w rozsądnej proporcji do charakteru naruszenia, stopnia zawinienia organu i skutków uchybienia. Ostatecznie organ podniósł, że za całkowicie niezasadny należy uznać również wniosek dowodowy dotyczący postanowienia Wojewody, bowiem dowód ten nie pozostaje w żadnym związku z przedmiotem niniejszego postępowania, którym jest nieprzekazanie Sądowi skargi w ustawowym terminie. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu nie jest również ogólna działalność organów Powiatu, ani wcześniejsze postępowania administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Regulacją szczególną w stosunku do ww. art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), zgodnie z którym do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w przedstawionych przepisach. Wymierzenie organowi grzywny uzależnione jest zatem wyłącznie od spełnienia dwóch warunków: stwierdzenia uchybienia przez organ 30-dniowego (15-dniowego w przypadku dostępu do informacji publicznej) terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę oraz złożenie stosownego wniosku przez stronę. Przesłanki te w niniejszej sprawie zostały spełnione. Jak wynika z akt sprawy sygn. akt II SAB/Ol 142/26, pod którą zarejestrowano skargę skarżącego na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu 6 maja 2026 r. (k. 3 akt sprawy o sygn. akt II SAB/Ol 142/26). Została ona natomiast przekazana do tutejszego Sądu za pośrednictwem operatora pocztowego 3 czerwca 2026 r., a więc z przekroczeniem 15-dniowego terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na mieszany charakter omawianej grzywny: dyscyplinujący, represyjny i prewencyjny (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1 poz. 2). Wymierzenie grzywny służy nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie represji za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Dlatego dopełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed rozpatrzeniem wniosku przez Sąd oraz przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w określonym prawem terminie pozostają bez znaczenia dla samej możliwości wymierzenia grzywny, mogą mieć natomiast wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 20 lutego 2025 r., sygn. akt I OZ 83/25, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA czy wyrok NSA z 6 maja 2025 r., sygn. akt III OZ 184/25, LEX nr 3858314). Ustalenie wysokości grzywny pozostawione zostało miarkowaniu Sądu, przy określeniu jedynie jej górnej granicy, tj. kwoty 89 035,60 zł. Orzeczona w niniejszej sprawie grzywna w kwocie 200 zł jest współmierna do stwierdzonego uchybienia i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że organ już wcześniej dopuszczał się przewlekłości w innych postępowaniach, wobec czego wnioskowana kwota grzywny w wysokości 20 000 zł będzie stanowić odpowiednią dolegliwość. Dla oceny zasadności wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi w ustawowym terminie, nie mają znaczenia okoliczności towarzyszące wnioskowi o udostępnienie informacji publicznej, a tym bardziej okoliczności towarzyszące innym sprawom prowadzonym przez organ. Ponadto postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. – jak słusznie wskazał Zarząd Powiatu – jest postępowaniem samodzielnym i odrębnym od postępowania w przedmiocie samej skargi. Z tego względu bez znaczenia w sprawie pozostaje przeprowadzenie dowodu z postanowienia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z 1 sierpnia 2025 r. na okoliczność powtarzającego się prowadzenia postępowań przez Powiat w sposób przewlekły, spóźniony i przy tym z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie tutejszy Sąd wziął pod uwagę, że Zarząd Powiatu przekroczył skrócony, 15-dniowy termin szczególny na przekazanie skargi, zakreślony dla spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Terminowo natomiast wykonał doręczone mu wezwanie Sądu przesyłając odpowiedź na wniosek, nie wskazując jednak w niej przyczyn opóźnienia w przekazaniu skargi. W ocenie tutejszego Sądu wymierzona grzywna będzie więc stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie orzekł jak sentencji postanowienia.