II SO/Ol 16/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożonego przed wpłynięciem do Sądu skargi na bezczynność Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie przyznania świadczeń z pomocy społecznej postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie adwokata. We wniosku, złożonym w piśmie z dnia "[...]", J. M. wniosła o ustanowienie "obrońcy z urzędu", wskazując, iż pomimo upływu dwóch miesięcy od wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji, uchylających decyzje Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, organ ten nie podejmuje żadnych działań. Wskazała, iż ma "[...]" lata, "leży i nie wychodzi z domu". Utrzymuje się z renty w kwocie "[...]" netto, której odcinek pocztowy załączyła do przedmiotowego pisma. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, wnioskodawczyni przedłożyła wniosek z dnia "[...]", w którym rozszerzając zakres pierwotnego wniosku wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu ponownie powołała się na podeszły wiek i trudności z poruszaniem. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żonatym synem, który sprawuje nad nią opiekę. Syn jest osobą chorą, wymagającą systematycznego leczenia, dlatego też skarżąca korzysta dodatkowo z opieki opiekunki, której usługi opłaca Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. Do majątku wnioskodawczyni należy nieruchomość rolna o powierzchni ok. "[...]". Źródłami dochodu 2-osobowej rodziny są renty wnioskodawczyni i jej syna. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku oraz przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wnioskodawczyni przedłożyła pismo procesowe z dnia "[...]" oraz uzupełniony wniosek, z których wynika, iż do jej majątku należy ponadto dom o powierzchni "[...]", w którym zajmuje pokój o powierzchni "[...]". Nieruchomość rolna jest zabagniona i w konsekwencji użytkowanych jest tylko "[...]", na których siane jest zboże oraz uprawiane są ziemniaki i warzywa dla własnego użytku. Syn wnioskodawczyni posiada ponadto króliki ("[...]"). Jest inwalidą, a utrzymuje się – żywi i leczy ze środków pochodzących z własnej renty. Jego żona, "[...]", nie mieszka w domu wnioskodawczyni. Wnioskodawczynią opiekuje się tylko syn. Pomoc z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest, w jej ocenie, niewystarczająca. Wnioskodawczyni wskazała ponadto wysokość i rodzaj niektórych z ponoszonych wydatków (m.in. na wyżywienie, leki, utrzymanie domu, w łącznej kwocie "[...]"). Do przedmiotowego pisma załączyła odcinek pocztowy renty syna, z którego wynika, że renta ta wynosi "[...]" netto. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, strony skarżące działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W świetle przytoczonego przepisu, wnioskodawczyni zwolniona jest zatem z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy ustawy. Tym samym w zakresie rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ppsa, do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie adwokata, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy, obejmującego ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Mimo stałego dochodu, środki pieniężne pochodzące z rent pochłaniane są bowiem w większości przez wydatki na wyżywienie i leczenie wnioskodawczyni i jej syna. Ze środków tych muszą oni natomiast zaspokajać także inne, podstawowe potrzeby (w przedstawionym wykazie wydatków wnioskodawczyni nie wykazała chociażby wydatków na środki czystości, odzież, itp.). Potwierdzeniem tego, że środki te nie są wystarczające do zaspokojenia wszystkich potrzeb 2-osobowej rodziny jest fakt ubiegania się przez wnioskodawczynię o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Mając zatem na uwadze sytuację materialną jej rodziny stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić kosztów związanych z ustanowieniem adwokata, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Mając zaś na uwadze jej wiek i stan zdrowia, stwierdzić należy ponadto, że pomoc zawodowego pełnomocnika jest w warunkach niniejszej sprawy niezbędna w celu umożliwienia jej dochodzenia własnych racji przed Sądem. W konsekwencji, za zasadne uznano przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata i tym samym, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 262 ppsa, orzeczono jak w sentencji.