II SO/Ol 23/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z wniosku W. P. o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, W. P. złożył wniosek z dnia "[...]", w którym powołując się na ubóstwo swojej rodziny, wniósł o zwolnienie od tego wpisu. Do przedmiotowego wniosku, wnioskodawca załączył m.in. kserokopię decyzji z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. "[...]". We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu i uzupełnionym następnie w zakresie braków formalnych, W. P., rozszerzając zakres pierwotnego żądania wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ewentualnie o ustanowienie radcy prawnego. W piśmie procesowym A, złożonym na wezwanie z dnia "[...]", precyzując zakres tego żądania wskazał, iż na obecnym etapie postępowania wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych, co przyjęto za ostateczne zakreślenie granic wniosku. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Do ich majątku należy dom (w trakcie budowy), w którym wygospodarowane zostało pomieszczenie o powierzchni ok. 40 m2 bez c.o. i łazienki, zamieszkiwane obecnie przez wnioskodawcę i jego żonę. Dom posadowiony jest na działce o powierzchni "[...]". Źródłem utrzymania 2-osobowej rodziny są zasiłki stały i pielęgnacyjny w łącznej wysokości "[...]" oraz świadczenia z pomocy społecznej na dożywienie. We wniosku wnioskodawca wyjaśnił ponadto, w czym upatruje przyczyn ubóstwa swojej rodziny. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego żony, pismem z dnia "[...]", wnioskodawca wezwany został do złożenia dodatkowych oświadczeń, wskazujących, czy wobec niego i/lub jego żony prowadzona jest aktualnie egzekucja, jeśli tak – to z jakiego tytułu i na zaspokojenie należności w jakiej kwocie, z jakich składników majątku i na jakim jest etapie (pkt b) oraz, czy objęta egzekucją nieruchomość położona w D., przy ul. G., pozostaje nadal w zarządzie wnioskodawcy, jeśli tak – to jaka jest jej powierzchnia w m2 oraz aktualny sposób jej zagospodarowania i wykorzystania (pkt c). Zgodnie ze znajdującą się w aktach sądowych, a załączoną do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, kopią zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwania do zapłaty długu z dnia "[...]" (k. 16), w celu wyegzekwowania od wnioskodawcy należności z tytułu "[...]" wszczęta została wobec niego egzekucja z nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w D., przy ul. G. o Księdze Wieczystej nr X. W złożonym na przedmiotowe wezwanie, obszernym piśmie procesowym A, do którego załączone zostały liczne dokumenty, wnioskodawca oświadczył m.in., iż nadal jest aktualny wpis o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, położonej w D., przy ul. R., na której znajduje się dom, zamieszkiwany obecnie przez niego i jego żonę. Wskazał, iż nieruchomość o Księdze Wieczystej nr X jest działką budowlaną, która na skutek bezprawnych działań znajduje się w posiadaniu osoby trzeciej. Oświadczył: "(...) ta nieruchomość znajduje się przy ul. P. – natomiast ul. G. nie ma nic wspólnego z ul. (...) P. (...)". Z uwagi na brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący kwestii dotyczącej nieruchomości, położonej przy ul. G., pismem z dnia "[...]" wnioskodawca został ponownie wezwany do złożenia dodatkowych oświadczeń, a mianowicie wskazujących, czy w celu zaspokojenia należności z tytułu "[...]" wobec wnioskodawcy i jego żony prowadzona jest aktualnie wyłącznie egzekucja z nieruchomości, położonej przy ul. R. w D. (pkt a); czy wnioskodawca i/lub jego żona posiadają tytuł prawny do jakiejkolwiek innej nieruchomości poza wskazaną w pkt-cie a (pkt b); czy nieruchomość położona w D., przy ul. G., objęta egzekucją z nieruchomości, pozostaje nadal w zarządzie wnioskodawcy, jeśli tak – to jaka jest jej powierzchnia w m2 oraz aktualny sposób jej zagospodarowania i wykorzystania, jeśli nie – to kiedy i jak zakończyła się egzekucja z przedmiotowej nieruchomości (pkt c). Wyjaśniając przyczyny ponownego wezwania w tym zakresie, wnioskodawcy wskazano jednocześnie na konieczność jednoznacznego wyjaśnienia kwestii aktualnego stanu prawnego nieruchomości położonej w D., przy ul. G. W wezwaniu, wnioskodawcę pouczono ponownie, iż nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W obszernym piśmie procesowym B, do którego załączone zostały liczne dokumenty, wnioskodawca oświadczył m.in., iż egzekucja prowadzona jest wyłącznie z nieruchomości, położonej przy ul. R. Stwierdził, iż w jego ocenie jest on z żoną nadal właścicielem, bezprawnie przejętej, nieruchomości niezabudowanej, położonej przy ul. P., posiadającej Księgę Wieczystą nr X. Oświadczył, iż poza nieruchomościami, położonymi przy ul. P. i ul. R., on i jego żona innych nieruchomości nigdy nie posiadali, "(...) zatem ul. "G." opisywana w kolejnym wezwaniu nie miała i nie ma nic wspólnego w sprawie z faktami rzeczywistymi, (...)". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca ma zatem przekonać Sąd, iż nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinien tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez niego oświadczenia i dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, iż w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowana zła sytuacja finansowa wnioskodawcy i jego żony. Z uwagi jednak na to, że na ogólną ocenę sytuacji materialnej osoby składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy ma wpływ nie tylko wysokość osiąganego przez nią dochodu i jego źródła, lecz także będący w jej dyspozycji majątek, w warunkach niniejszej sprawy konieczne było uzupełnienie informacji na temat sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego żony oraz wyjaśnienie tym samym wątpliwości, dotyczących w szczególności nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w D., przy ul. G., która jak można wnioskować na podstawie znajdującej się w aktach sądowych kopii zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości i wezwania do zapłaty długu z dnia "[...]", była i może być nadal własnością wnioskodawcy. W tym celu do wnioskodawcy skierowane zostały dwa wezwania – z dnia "[...]" i z dnia "[...]". W przesłanych w odpowiedzi na te wezwania obszernych pismach procesowych, wnioskodawca nie wyjaśnił jednak kwestii związanych z przedmiotową nieruchomością w sposób, który umożliwiałby w sposób nie budzący wątpliwości dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej jego i jego żony. Wskazać należy, iż wnioskodawca oświadczył wprawdzie, iż egzekucja prowadzona jest obecnie wyłącznie z nieruchomości, położonej przy ul. R. oraz, że on i jego żona nie posiadali nigdy nieruchomości innych niż położone przy ul. P. i ul. R., jednakże nie wyjaśnił w tej sytuacji, mimo wezwania, kiedy i jak zakończyła się egzekucja z nieruchomości, położonej przy ul. G. W piśmie procesowym A, wnioskodawca wskazał jedynie, iż "(...) ul. G. nie ma nic wspólnego z ul. (...) P. (...)", natomiast w piśmie procesowym B, że "(...) ul. "G." (...) nie miała i nie ma nic wspólnego w sprawie z faktami rzeczywistymi (...)". Nie odniósł się natomiast w żaden sposób do okoliczności objęcia egzekucją tej nieruchomości oraz jej związku z nim i/lub jego żoną. Związku tego nie można natomiast z całą pewnością wykluczyć, gdyż z załączonych do ostatniego pisma procesowego dokumentów (m.in. kopii pisma Sądu "[...]" w O. z dnia "[...]") wynika, iż miejscem zamieszkania wnioskodawcy była w latach wcześniejszych ul. G. w D. Wobec braku wyjaśnienia przez wnioskodawcę w sposób wyczerpujący kwestii dotyczącej stanu majątkowego jego i jego żony nie jest natomiast możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. Nie dysponując pełną wiedzą na temat sytuacji majątkowej wnioskodawcy i jego żony nie można bowiem wykluczyć, że może on zdobyć środki pieniężne, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nieujawnienie przez wnioskodawcę, pomimo wezwania, sytuacji majątkowej w pełnym zakresie uniemożliwia tym samym podjęcie korzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Oświadczenia niepełne, a tym samym takie, które budzą wątpliwości, nie mogą stanowić bowiem podstawy przyznania prawa pomocy. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, może być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłankę uzasadniającą jego przyznanie, co jednak w warunkach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.