II SO/Ol 246/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy z wniosku S. G. o wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie ze skargi S. G. na bezczynność Wojewody P. w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na bezczynność Prezydenta Miasta G. postanawia: oddalić wniosek Wnioskiem z dnia l czerwca 2005 r. S. G., zwrócił się o wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od udziału w sprawie o sygn. akt "[...]". W uzasadnieniu wniosku S. G. odesłał do pisma z dnia 5 listopada 2004 r., złożonego w sprawie o sygn. akt "[...]" oraz zarzucił sędziom naruszanie prawa i brak kompetencji. Postanowieniem z dnia 7 listopada 2005 r., sygn. akt I OW 249/05 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania przedmiotowego wniosku, gdyż brak jest sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku mogących rozpoznać ten wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą. Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy w sytuacjach przewidzianych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), tj. w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu w organach administracji publicznej. Ponadto, na podstawie art. 19 tej ustawy wyłączenie może nastąpić, niezależnie od wymienionych wyżej przyczyn, na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Ustawodawca nie wskazał przesłanek wyłączenia sędziego na wniosek strony w sposób wyczerpujący, lecz scharakteryzował je stwierdzając, że chodzi o taki "stosunek osobisty" między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który "mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego". Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś (red.), Warszawa 2005, s. 151 i nast) co do jego bezstronności. Z dokonywanej w judykaturze i piśmiennictwie wykładni przepisu art. 19 wynika, że o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego z jedną ze stron decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego. Stosunek osobisty jest z zasady stosunkiem emocjonalnym lub też natury gospodarczej (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 1992 r., sygn. akt I ACo 2/92, OSA 1993, nr 9, poz. 67). Jako przykłady wskazuje się przyjaźń, nienawiść, więź rodzinną, powiązania majątkowe i gospodarcze oraz ujawnioną niechęć lub sympatię do strony albo faworyzowanie jednej ze stron (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, OSNP 1997, nr 4, póz. 59). Nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 powołanej wyżej ustawy ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, póz. 59). Cytowany art. 19 nie wyklucza możliwości wyłączenia wszystkich sędziów danego sądu administracyjnego od rozpoznawania sprawy, jednakże w takiej sytuacji wnioskodawca musi udowodnić istnienie przedstawionych wyżej obiektywnych okoliczności w stosunku do wszystkich sędziów. Natomiast wskazane w rozpatrywanym wniosku przyczyny mają charakter generalny. Skarżący w uzasadnieniu wniosku nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, które byłyby przesłanką wynikającą z treści art. 18 i art. 19 tej ustawy, zaś powołane w nim zarzuty domniemanego naruszenia prawa i braku kompetencji nie spełniają dyspozycji żadnego z powołanych wyżej przepisów. Podkreślić należy, że strona może kwestionować orzeczenia, które uważa za wadliwe, ale za pomocą środków odwoławczych a nie składając wnioski o wyłączenie sędziów i asesorów. Wniosek o wyłączenie sędziego powinien zawierać wskazanie sędziego, podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodobniąjących istnienie tej przyczyny. Wniosek, który nie odpowiada powyższym wymogom podlega oddaleniu. Wnioskodawca nie wskazał żadnych faktów mogących wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziów i asesorów , bo osobiste i subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku kompetencji i naruszaniu prawa nie może w sposób skuteczny uzasadniać wniosku. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z których jednoznacznie wynika, że między żadnym z nich a stroną postępowania nie zachodzi stosunek osobisty w rozumieniu art. 19 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wątpliwości takie nie nasuwają się również w oparciu o wszystkie inne zawarte w aktach administracyjnych i sądowych pisma i dokumenty. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 22 § l i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.