II SO/Ol 260/05
PostanowienieWSA w Olsztynie2005-12-22
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Alicja Jaszczak-Sikora, Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów prawa formalnego lub błędy w stosowaniu prawa materialnego przez sędziego mogą stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych uchybień przepisom prawa formalnego lub błędów w stosowaniu prawa materialnego nie stanowi przesłanki do wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Takie kwestie podlegają kontroli instancyjnej. Wniosek o wyłączenie sędziego może być uwzględniony tylko w przypadku istnienia obiektywnych okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, a nie na podstawie ogólnych zarzutów o naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Pełnomocnik J. G. złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając im naruszenie art. 304 § 2 Kpk w sprawie dotyczącej powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania tego wniosku. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek, badając przesłanki wyłączenia sędziów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Asesor WSA Beata Jezielska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2005 r. prawy z wniosku J. G. o wyłączenie sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej postanawia oddalić wniosek
Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2005 r. S. G. działający jako pełnomocnik J. G. zwrócił się o wyłączenie wszystkich sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku od udziału w sprawie o sygn. akt "[...]", podając iż wskazane osoby naruszyły art. 304 § Kpk.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. (Sygn. akt II ÓW 78/05) Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy następuje z mocy ustawy z przyczyn określonych w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), tj. w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu w organach administracji publicznej.
Żadna, z powyższych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sprawie. Ponadto, na podstawie art. 19 powołanej ustawy wyłączenie może nastąpić, niezależnie od wymienionych wyżej przyczyn, na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio do wyłączenia asesora i referendarza.
Nie wszystkie jednak stosunki osobiste między stroną lub jej przedstawicielem mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpatrywania sprawy, lecz tylko takie, które w oparciu o obiektywne okoliczności mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności. Z dokonywanej w judykaturze i piśmiennictwie wykładni wynika, że o osobistym charakterze stosunku łączącego sędziego z jedną ze stron decyduje rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego. Stosunek osobisty jest z zasady stosunkiem emocjonalnym lub też natury gospodarczej (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 5 lutego 1992 r., sygn. akt I ACo 2/92, OSA 1993, nr 9, poz. 67). Jako przykłady wskazuje się przyjaźń, nienawiść, więź rodzinną, powiązania majątkowe i gospodarcze oraz ujawnioną niechęć lub sympatię do strony albo faworyzowanie jednej ze stron (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., I PO 8/96, OSNP 1997, nr 4, poz. 59).
Natomiast nie stanowi przesłanki określonej w art. 19 powołanej wyżej ustawy ocena pracy sędziego pod kątem ewentualnych popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, gdyż należy ona w ramach kontroli instancyjnej do sądu wyższej instancji. Sąd, rozpoznając wniosek o wyłączenie sędziego, nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 1996 r., sygn. akt I PO 8/96, OSNAP 1997, nr 4, póz. 59).
Zatem wnioskodawca musi udowodnić istnienie przedstawionych wyżej obiektywnych okoliczności w stosunku do sędziów, których wyłączenia żąda. W niniejszej sprawie takich okoliczności skarżący nie udowodnił, powołując się jedynie ogólnie na naruszenie art. 304 § 2 Kpk. Akta sprawy nie potwierdzają jednak twierdzenia skarżącego. Ponadto z oświadczeń sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, złożonych zgodnie z wymogiem określonym w art. 22 § 2 Prawa o postępowania przed sądami administracyjnymi wynika, że między żadnym z sędziów i asesorów tego sądu a stronami przedmiotowego postępowania nie zachodzi stosunek osobisty w rozumieniu art. 19 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Natomiast okoliczność, iż strona nie jest zadowolona z orzeczenia sądu nie stanowi podstawy do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Strona może bowiem zwalczać wadliwe orzeczenia wydane przez sąd za pomocą środków zaskarżenia. Nie może natomiast, przez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 26 października 1995 r., sygn. akt I Acz 309/95, OSA 1997, nr 9, poz. 49).
Wobec powyższego na podstawie art. 22 § l i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło