II SO/Ol 33/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. O. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: 1. zwolnić wnioskodawcę od opłat sądowych w części obejmującej wpisy oraz odmówić zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie, 2. ustanowić dla wnioskodawcy adwokata. We wniosku z dnia "[...]", złożonym na urzędowym formularzu, W. O. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wniesieniem skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia "[...]", Nr "[...]". W jego uzasadnieniu podniósł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, a sprawa jest skomplikowana. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 wykazał dochód z tytułu emerytury w wysokości "[...]", natomiast w rubryce nr 11 wskazał, iż miesięcznie wydaje ok. "[...]" na leki ("[...]") oraz "[...]" na opłaty mieszkaniowe (czynsz, opłaty za media). W złożonym na wezwanie piśmie procesowym z dnia "[...]", wnioskodawca wyjaśnił, iż do lokalu, w którym mieszka przysługuje mu prawo dożywocia. Oświadczył, iż nie posiada jakichkolwiek rachunków bankowych oraz wskazał rodzaj opłat ponoszonych miesięcznie i co pół roku, w tym także wysokość opłat za energię elektryczną ("[...]" miesięcznie) oraz za gaz ("[...]" za pół roku, co stanowi ok. "[...]" miesięcznie). Nie wskazał wysokości opłat za telefon. Na potwierdzenie faktu ponoszenia pozostałych opłat i dla wskazania ich wysokości załączył natomiast dokumenty źródłowe [w tym potwierdzenia zapłaty za: mieszkanie ("[...]" – łącznie "[...]"), podatek od nieruchomości ("[...]" za pół roku, co stanowi ok. "[...]" miesięcznie), telewizję kablową ("[...]" za pół roku, co stanowi ok. "[...]" miesięcznie), obiady w ośrodku pomocy społecznej ("[...]"), leki (posiadane paragony za lata "[...]") oraz rachunek za telefon, wystawiony jednak nie na jego nazwisko]. Do przedmiotowego pisma wnioskodawca załączył ponadto przekaz pocztowy – potwierdzenie wypłaty emerytury w wysokości "[...]". Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika – adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku art. 245 § 3 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie zawodowego pełnomocnika, następuje natomiast gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć jednocześnie należy, iż nie wystarczy wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona wykazać powinna, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną wnioskodawcy uznano jednak, że jest on w stanie partycypować w kosztach postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. Wnioskodawca dysponuje bowiem stałym miesięcznym dochodem w kwocie przekraczającej kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, co jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty jego utrzymania, ale również poczynienie oszczędności, które można przeznaczyć na pokrycie części kosztów postępowania. W świetle powyższego, kierując się brzmieniem art. 245 § 3 ppsa, uznano, iż w warunkach niniejszej sprawy uzasadnione jest ustanowienie dla wnioskodawcy adwokata oraz zwolnienie go od opłat sądowych w części obejmującej wpisy, w tym wpis od skargi, przy jednoczesnej odmowie zwolnienia go od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Uznano bowiem, że ze środków, jakie pozostają wnioskodawcy po opłaceniu z emerytury wykazanych przez niego wydatków stałych (leki, czynsz za mieszkanie, energia, gaz, tv i podatek) w kwocie ok. "[...]" możliwe jest, przy rozsądnym gospodarowaniu, zabezpieczenie bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania, środków nie tylko na pozostałe wydatki konieczne, w tym w szczególności na wyżywienie, ale również na pozostałe koszty sądowe, które mogą pojawić się dopiero na dalszym etapie postępowania sądowego, w tym na ewentualne opłaty kancelaryjne (opłata kancelaryjna w najwyższej wysokości – 100 zł pobierana jest za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. Opłatę kancelaryjną pobiera się również m.in. za stwierdzenie prawomocności oraz wydanie odpisów, zaświadczeń, wyciągów i innych dokumentów). Uwzględniono również to, że wnioskodawca nie wskazywał, iż ma zamiar złożyć wniosek o podjęcie czynności połączonej z wydatkami (sądowymi). Mając na uwadze wysokość dochodu wnioskodawcy oraz wykazanych przez niego wydatków, uznano zatem, że jego aktualna sytuacja finansowa umożliwia poczynienie oszczędności na pokrycie pozostałych wskazanych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. W świetle powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.