II SO/Ol 5/09

PostanowienieWSA w Olsztynie2009-02-09

Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna utrzymująca się wyłącznie z emerytury, której wysokość netto wynosi 765,11 zł, a której majątek stanowi dom o powierzchni 45,9 m2 na działce o powierzchni 773 m2, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) jest zasadny, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W sytuacji, gdy emerytura osoby samotnie gospodarującej wystarcza jedynie na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych, nie można od niej wymagać wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych ani kosztów ustanowienia pełnomocnika.
Stan faktyczny
B.C. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty adiacenckiej. Jednocześnie zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, argumentując, że utrzymuje się samotnie z emerytury w wysokości 765,11 zł netto, a jego majątek stanowi dom z działką. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawcę od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego. Informując o skierowaniu za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargi na decyzję tego organu z dnia "[...]", B.C. zwrócił się do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie z wnioskiem o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podał, iż utrzymuje się samotnie tylko z emerytury, a przy tak niewielkim budżecie nie stać go na zatrudnienie prawnika. Jak wynika z oświadczenia skarżącego, jego majątek stanowi dom o pow. 45,9 m2 na działce o pow. 773 m2, a pobierana przez niego emerytura wynosi 890,23 zł brutto. Do wniosku załączone zostały kopie rocznych rozliczeń podatku za rok 2006 i 2007 oraz odcinek przekazu emerytury za styczeń 2009 r., z którego wynika, iż jej wysokość netto wynosi 765,11 zł. Zgłoszony wniosek należy ocenić jako zasadny. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W celu zagwarantowania konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, od zasady tej wprowadzony został wyjątek polegający na możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w/w ustawy). Chociaż B.C. nie określił kosztów swego utrzymania, to jednak uwzględniwszy, iż wydatki osoby samotnie gospodarującej są z zasady wyższe od wydatków osoby gospodarującej wspólnie z innymi osobami, należy przyjąć, że otrzymywana przez niego emerytura wystarcza tylko na zaspokojenie elementarnych potrzeb egzystencjalnych. W takiej sytuacji nie sposób wymagać wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych, a tym bardziej kosztów wiążących się z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Dlatego też, w oparciu o 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło