II SO/Ol 5/18

PostanowienieWSA w Olsztynie2018-02-23

Skład orzekający: Referendarz sądowy Krzysztof Nesteruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku z zamiarem wniesienia skargi na postanowienie organu administracji powinien zostać umorzony w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia stronę z obowiązku uiszczenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, gdy ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwalnia stronę z obowiązku uiszczenia tych kosztów. W pozostałym zakresie, dotyczącym ustanowienia radcy prawnego, sąd może przyznać prawo pomocy, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
M.R. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w związku z zamiarem wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawczyni opisała trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody, samotne wychowywanie dziecka i wysokie koszty utrzymania. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla wnioskodawczyni radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.R. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego złożonego przed wniesieniem skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla wnioskodawczyni radcę prawnego. Wnioskiem z 19 lutego 2018 r. M.R. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (w osobie K.F., figurującej na liście OIRP pod numerem "[...]"), w związku z zamiarem wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z "[...]" o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza "[...]"z "[...]" dotyczącej świadczenia wychowawczego. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, iż jej sytuacja jest bardzo trudna, w związku z czym nie jest wstanie ponieść owych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Nie poradzi sobie ze sprawą bez pomocy prawnika. Jest matką wychowującą samotnie małoletniego syna. Utrzymują się z tylko z jej pensji. Ojciec dziecka nie płaci alimentów. Nie otrzymują żadnych świadczeń. Dochody nie są stałe, ponieważ pracuje na umowę zlecenie (w grudniu 2017 r. wynagrodzenie wyniosło 962,13 zł, w styczniu - 2129,12 zł). Miesięczne wydatki wynoszą ok 1500 zł, nie licząc wydatków na odzież, obuwie i kredyt, które są finansowane dopiero, gdy więcej zarobi. Jak wynika nadto z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, jedynym majątkiem, którym dysponuje dwuosobowe gospodarstwo domowe jest połowa domu o pow. 140 m2. Miesięczne wydatki wynoszą: 81,79 zł na prąd, 64,32 zł - gaz, 81,93 zł - wodę, 74,46 zł - telefon, 60 zł - telewizję, 35 zł - internet, 12 zł - wywóz odpadów, 100 zł - leki, 50 zł - kosmetyki, 80 zł - środki czystości, 50 zł - szkołę, 50 zł - basen i kino dla dziecka, 160 zł - dojazd do pracy, 600 zł - żywność, 300 zł - kredyt. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż odzież i obuwie kupuje, gdy w danym miesiącu zarobi więcej. Wtedy również musi odłożyć pieniądze na rachunki, kredyt, na wypadek niższej pensji w kolejnym miesiącu. Do wniosku dołączono: przedmiotowe postanowienie, zaświadczenie o zarobkach, fakturę za energie elektryczną, dowody opłacenia rachunków za gaz, wodę, wywóz odpadów, internet i telewizję. Ponieważ z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; w skrócie: p.p.s.a.) wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawie, którą zainicjować ma jej skarga, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W oparciu o informacje poświadczone przez wnioskodawczynię należy przyjąć, iż znajduje się ona w tego rodzaju sytuacji. Stąd też orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie postanowień dotyczących prawa pomocy. Wskazany przez wnioskodawczynię radca prawny zostanie wyznaczony w miarę możliwości i w porozumieniu z nim przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w "[...]" (art. 244 § 3 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło