II SO/Ol 6/10
PostanowienieWSA w Olsztynie2010-04-21
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora, Sędzia WSA Marzenna Glabas, Sędzia WSA Katarzyna Matczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego z powodu pokrewieństwa ze stroną postępowania jest zasadny, gdy dotyczy sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, a sprawa została przekazana do rozpoznania innemu sądowi?Ratio decidendi
Sędzia jest wyłączony z mocy ustawy, gdy istnieje związek małżeński z stroną postępowania (art. 18 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, sędzia podlega wyłączeniu na własne żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy sędziowie sądu właściwego do rozpoznania sprawy wnieśli o wyłączenie z powodu pokrewieństwa jednego z nich ze stroną, a sprawa została przekazana do rozpoznania innemu sądowi, należy uznać zasadność tych wniosków, aby zapewnić gwarancję procesową bezstronności sądu.Stan faktyczny
Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnieśli o wyłączenie od rozpoznania sprawy ze skargi I.Z., Z.R. i D.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując, że skarżący I.Z. jest mężem jednej z orzekających sędzi. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosków o wyłączenie. WSA w Olsztynie rozpoznał wnioski sędziów.Rozstrzygnięcie
Wyłączono sędziów: Ireneusza H. Darmochwała, Elżbietę Trykoszko, Danutę Tryniszewską-Bytys, Grażynę Gryglaszewską, Annę Sobolewską-Nazarczyk, N.Z., Stanisława Prutisa, Mirosława Wincenciaka, Mieczysława Markowskiego, Sławomira Presnarowicza, Urszulę B. Rymarską, Jacka Pruszyńskiego, Piotra Pietrasz i Wojciecha Stachurskiego od rozpoznania sprawy ze skargi I.Z., Z.R. i D.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 kwietnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak – Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosków sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wyłączenie w sprawie ze skargi I.Z., Z.R. i D.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" znak: "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu postanawia: wyłączyć sędziów: Ireneusza H. Darmochwała, Elżbietę Trykoszko, Danutę Tryniszewską-Bytys, Grażynę Gryglaszewską, Annę Sobolewską-Nazarczyk, N.Z., Stanisława Prutisa, Mirosława Wincenciaka, Mieczysława Markowskiego, Sławomira Presnarowicza, Urszulę B. Rymarską, Jacka Pruszyńskiego, Piotra Pietrasz i Wojciecha Stachurskiego od rozpoznania sprawy ze skargi I.Z., Z.R. i D.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" znak: "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdu. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
I.Z., Z.R. i D.R. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" znak: "[...]", uchylającą decyzję Prezydenta Miasta z dnia "[...]" znak: "[...]" i umarzającą postępowanie przed organem I instancji.
Orzekający w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku sędziowie: Ireneusz H. Darmochwał, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys, Grażyna Gryglaszewska, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Stanisław Prutis, Mirosław Wincenciak, Mieczysław Markowski, Sławomir Presnarowicz, Urszula B. Rymarska, Jacek Pruszyński, Piotr Pietrasz i Wojciech Stachurski, z powołaniem się na art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wnieśli o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy, ponieważ skarżący I.Z. jest mężem sędzi, orzekającej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, co może wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Sędzia N.Z. złożyła oświadczenie z wnioskiem o wyłączenie na podstawie art. 18 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania przedmiotowych wniosków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Sędzia jest wyłączony w sprawie z mocy samej ustawy w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 18 § 1 pkt 1 - 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy ustawy w sprawie swojego małżonka, krewnych i powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia
Niezależnie od przyczyn wymienionych w powołanym wyżej art. 18 § 1 p.ps.a., stosownie do treści art. 19 powołanej ustawy sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Stosownie do przepisu art. 21 ustawy p.p.s.a. sędzia powinien zawiadomić sąd o zachodzącej podstawie swojego wyłączenia i wstrzymać się od udziału w sprawie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają ze stronami postępowania w relacjach tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności danego sędziego w konkretnej sprawie oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się zatem do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Stosownie do zapisu cytowanego art. 19 ustawy p.p.s.a., wyłączenie sędziego, którego bezstronność może budzić wątpliwości (iudex suspectus), może nastąpić na własne żądanie sędziego lub na wniosek strony. Przyczyną wyłączenia sędziego w takiej sytuacji jest sama możliwość powstania wątpliwości i to zarówno u podmiotów zgłaszających wniosek o wyłączenie, jak i u innych występujących w tym postępowaniu sądowym lub spoza tego postępowania. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy zatem od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał zasadność zgłoszonych wniosków sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku. Sędzia N.Z. wyłączona jest z mocy ustawy na podstawie art. 18 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Natomiast co do pozostałych sędziów zasadne jest ich wyłączenie na zasadzie art. 19 p.p.s.a., ponieważ okoliczność pozostawania jednego z sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy w związku małżeńskim ze stroną skarżącą, mogłaby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziów przy rozpoznaniu przedmiotowej skargi zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku w sprawie sygn. akt II SA/Bk 155/10.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 22 § 2 i 3 w zw. z art. 19 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło