II SO/Ol 7/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia "A" w M o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w związku ze skargą Wojewody Warmińsko - Mazurskiego na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia 28 listopada 2023 r. nr LV/203/2023 w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie części nieruchomości stanowiących własność Gminy M. postanawia odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Stowarzyszenia "A" w M. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z 28 maja 2024 r. Stowarzyszenie "A" w M. (dalej jako: wnioskodawca lub stowarzyszenie), wniosło o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody Warmińsko-Mazurskiego na uchwałę Rady Miejskiej w M. z dnia 28 listopada 2023 r. nr LV/203/2023 w sprawie wyrażenia zgody na wydzierżawienie części nieruchomości stanowiących własność Gminy M. W uzasadnieniu wniosku stowarzyszenie wskazało, że otrzymało informację, że na wniosek Wojewody Warmińsko - Mazurskiego prowadzone jest postępowanie sądowe przed WSA w Olsztynie w przedmiocie wyprowadzenia z obrotu prawnego Uchwały nr LV/203/2023 Rady Miejskiej w M. z dnia 28 listopada 2023 r. Stowarzyszenie A jest zainteresowane udziałem w tym postępowaniu w charakterze uczestnika albowiem sprawa ta jest przedmiotem zainteresowania faktycznego i statutowego. W związku z wejściem w życie przedmiotowej uchwały stowarzyszenie złożyło zawiadomienie o przestępstwie oraz poinformowało organy nadzoru o nieprawidłowościach z tym związanych. Stowarzyszenie, jako organizacja strażnicza uważa, że sprawa dotyczy jego statutowej działalności i chce mieć pewność, iż w przedmiotowej sprawie zostaną podniesione wszystkie argumenty. W tej chwili sytuacja wygląda tak, że przedmiotowa uchwała otworzyła furtkę do nieograniczonego czerpania zysków z niegospodarności miasta, przez grupę interesów powiązaną z lokalną władzą samorządową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 - p.p.s.a.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie (art. 33 § 2 p.p.s.a.). Wnioskodawca będący organizacją społeczną zgłosił wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu podnosząc w szczególności, że za udziałem stowarzyszenia w niniejszym postępowaniu przemawia zarówno interes społeczny, jak i okoliczność, że przedmiot postępowania dotyczy działalności statusowej stowarzyszenia. Przede wszystkim wskazać należy, odwołując się w tej mierze do poglądów wyrażonych w orzecznictwie, że wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wojewodę stanowi realizację jednego z przysługujących mu uprawnień, służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem, a zatem legitymacja skargowa tego organu oparta jest na samodzielnej podstawie prawnej - art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 609 - u.s.g.), która nie może być jednocześnie podstawą do wniesienia skargi przez inny podmiot. Stronami postępowania sądowego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są zatem wyłącznie wojewoda jako organ nadzoru oraz właściwy organ gminy. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. postanowienia NSA z: 29 września 2010 r., sygn. akt II OZ 899/10, 29 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1067/13, 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 64/14, 26 maja 2015 r., sygn. akt II OZ 473/15, 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OZ 757/15, 16 września 2015 r., sygn. akt II OZ 855/15, 12 lutego 2016 r., sygn. akt II OZ 1307/15, 2 marca 2016 r., sygn. akt I OZ 129/16, 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 352/17, 31 maja 2016 r., sygn. akt II OZ 563/16, 14 czerwca 2016 r., sygn. akt II OZ 598/16, 7 września 2017 r., sygn. akt II OZ 864/17, 27 lutego 2018 r., sygn. akt II OZ 200/18, 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I OSK 1028/20, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). W postanowieniu z 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 64/14 (orzeczenie dostępne w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Postępowanie z takiej skargi jest więc formą nadzoru nad działalnością organów gminy sprawowanego przez organy nadzoru. Postępowanie takie toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy i jej organu, którego rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet wtedy, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Istota postępowania sądowoadministracyjnego - ze skargi wojewody wniesionej na uchwałę organu gminy na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., wyklucza więc udział w nim innych uczestników postępowania na podstawie regulacji p.p.s.a. Również przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstawy do dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wojewodę stanowi realizację jednego z przysługujących mu uprawnień służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem (...). Jedynie w przypadku określonym w art. 98a u.s.g., przewidziano możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez osobę, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze. Samodzielną skargę do sądu może wnieść również podmiot spełniający warunki określone w art. 101 u.s.g. W zakresie legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przepisy ustawy o samorządzie gminnym stanowią bowiem lex specialis w stosunku do regulacji p.p.s.a. Oznacza to, że nie mają do niej zastosowania ogólne regulacje p.p.s.a. Ponadto, skarga w przedmiotowym postępowaniu została wydana ponadto w innym trybie - nadzoru wojewody nad jednostką samorządu terytorialnego". Sąd podziela przytoczone wyżej poglądy wyrażone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też w niniejszej sprawie stronami postępowania są jedynie organ nadzoru oraz właściwy organ gminy. Wskazać zatem należy, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze skargi wojewody, wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., art. 33 § 2 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Przepis ten musi być bowiem wykładany z uwzględnieniem szczególnych przepisów regulujących wniesienie takiej skargi, które nie przewidują w postępowaniu sądowym oraz w ewentualnym wcześniejszym postępowaniu nadzorczym udziału innych podmiotów niż organ nadzoru i gmina oraz jej organy. Podkreślić należy, że przepisy te nie przewidują udziału w tego rodzaju postępowaniu także organizacji społecznych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2023 r. sygn. akt II OZ 392/23, CBOSA). W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, działając na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.