II SO/Ol 8/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Matuszak po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. N. o wymierzenie grzywny Burmistrzowi L. za nieprzekazanie skargi i akt sprawy postanawia 1. wymierzyć Burmistrzowi L. grzywnę w wysokości 50 zł (słownie: pięćdziesiąt złotych) za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy; 2. zasądzić od Burmistrza L. na rzecz wnioskodawcy D. N. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 12 marca 2018 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 14 marca 2018 r., D. N. wniósł o wymierzenie Burmistrzowi L. grzywny za nieprzekazanie Sądowi jego skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej wraz z aktami sprawy. Podał, że w dniu 8 lutego 2018 r. złożył tę skargę bezpośrednio w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie. W dniu 15 lutego 2018 r. otrzymał z Sądu informację o przekazaniu skargi organowi. Następnie w dniu 9 marca 2018 r. uzyskał telefonicznie informację w Wydziale Informacji Sądowej WSA w Olsztynie, że do dnia 9 marca 2018 r. nie wpłynęły do Sądu akta tej sprawy. Do dnia pisania niniejszej skargi, tj. do dnia 12 marca 2018 r., nie otrzymał wiadomości od organu o przekazaniu skargi do Sądu. Wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od otrzymania skargi, zaś w przypadku niezastosowania się organu do wskazanego obowiązku, Sąd na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. W ocenie wnioskodawcy nie budzi wątpliwości, iż w niniejszej sprawie organ dopuścił się rażącego zaniedbania w zakresie nieprzekazania skargi wraz z aktami sprawy do Sądu. Pomimo bowiem udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, organ był zobowiązany do przekazania skargi Sądowi, a czynności tej nie wykonał, czym naruszył prawo skarżącego do skutecznego dochodzenia praw na drodze sądowej. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Burmistrz L. wniósł o jego odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie jednak z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016r. poz. 1764 ze zm., dalej jako: u.d.i.p.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wyraźnie wynika, że na organie administracji, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego, spoczywają określone obowiązki. Niezależnie przy tym od stanowiska organu co do zasadności skargi, organ ma obowiązek jej przekazania wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę właściwemu Sądowi, w określonym ustawowo terminie, który w przypadku skargi z zakresu ustawy o dostępie do informacji publicznej wynosi 15 dni od daty jej wniesienia. Natomiast niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006, Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009r. (sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Ol 26/18 dotyczącej skargi D. N. na bezczynność Burmistrza L. w udostępnieniu informacji publicznej skarga ta została wniesiona bezpośrednio do tut. Sądu i wpłynęła w dniu 12 lutego 2018 r. Z uwagi jednak na tryb wnoszenia skargi, określony w art. 54 § 1 p.p.s.a., skarga została odesłana do właściwego organu, do którego wpłynęła w dniu 15 lutego 2018 r. Zatem dopiero w tej dacie organ otrzymał skargę, a w związku z tym ustawowy termin do przekazania skargi upłynął w dniu 2 marca 2018 r. Tymczasem skarga została przekazana Sądowi w dniu 14 marca 2018 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), zaś akta sprawy zostały doręczone w dniu 26 marca 2018 r. Przy czym w odpowiedzi na wniosek organ nie wyjaśnił przyczyn przekazania skargi po upływie terminu. Podkreślić należy, że ani fakt przekazania przez organ skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, ani okoliczność, że postępowanie przed tut. Sądem w sprawie wszczętej skargą na bezczynność organu, której dotyczy przedmiotowy wniosek, zostało już zakończone wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. (sygn. akt II SAB/Ol 26/18) nie czyni orzekania w sprawie wniosku bezprzedmiotowym. Nie zmienia to bowiem zaistniałego uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Zdarzenia te Sąd bierze jednak pod uwagę, miarkując wysokość grzywny. Należy zatem uznać, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka określona w art. 55 § 1 p.p.s.a. Należy jednak wskazać, że powołany przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czy też czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Wymierzenie organowi grzywny ma bowiem na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny w wysokości 50 zł za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Wskazać bowiem należy, że organ nie wyjaśnił przyczyn nieprzekazania skargi w ustawowo określonym terminie, ograniczając się do wskazania, że skarga ta podlega odrzuceniu. Jak jednak podniesiono wyżej okoliczność ta, nie zwalnia organu z terminowego wykonania obowiązku nałożonego przepisami p.p.s.a. Wymierzając grzywnę Sąd wziął jednak pod uwagę okoliczność, że organ wykonał obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy z niewielką zwłoką (12 dni), a nieterminowe jej przekazanie wyniknęło z niewłaściwej interpretacji przepisów prawa, a nie z celowego działania organu. Dlatego też w ocenie Sądu wymierzona kwota grzywny jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i powinna zdyscyplinować organ w przyszłości. Wyjaśnić przy tym należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w kwocie 100 zł.