II SPP/Ol 13/19

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata złożonego przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2) odmówić ustanowienia dla wnioskodawczyni adwokata. E. G., przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie, wskazanego imiennie, adwokata. W uzasadnieniu podniosła, że nie jest prawnikiem, nie zna się na przepisach prawa i dlatego potrzebuje profesjonalnej pomocy prawnej, a nie stać jej na ustanowienie adwokata prywatnie. Po opłaceniu rachunków i zobowiązań, reszta środków pieniężnych pozostaje rodzinie na wyżywienie i pozostałe bieżące potrzeby. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci. Do majątku małżonków należy mieszanie o powierzchni "[...]" (wartość: "[...]"), samochód osobowy (marki "[...]", rok prod. "[...]", wartość: "[...]") i oszczędności w wysokości "[...]". W rubryce nr 10 wnioskodawczyni wykazała dochody własny i męża z tytułu "[...]" w łącznej kwocie "[...]", natomiast w rubryce nr 11 - wydatki miesięczne: "[...]" w łącznej kwocie "[...]" oraz roczne: "[...]" w łącznej kwocie "[...]", co stanowi średnio "[...]" miesięcznie. Wobec tego, że z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., wnioskodawczyni nie ma w niniejszej sprawie obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie zawodowego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanych z tym kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. To strona ma zatem przekonać rozpoznającego wniosek o przyznanie prawa pomocy, że nie jest w stanie ponieść określonych kosztów postępowania. W warunkach niniejszej sprawy, wnioskodawczyni nie wykazała, że nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na finasowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Zauważyć należy, że 4-osobowa rodzina dysponuje stałymi miesięcznymi dochodami w łącznej kwocie "[...]". Wnioskodawczyni nie wykazała natomiast, że dochody te - po pokryciu koniecznych kosztów utrzymania rodziny - nie dają możliwości opłacenia kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Zauważyć należy, że różnica pomiędzy kwotą dochodów, a kwotą wykazanych w rubryce nr 10 wydatków to "[...]". Wnioskodawczyni wskazała wprawdzie, że kwota ta pozostaje na wyżywienie i pozostałe bieżące potrzeby, lecz nie wykazała jednocześnie, że jest w całości wykorzystywana na zaspokojenie tych potrzeb oraz że należą one do najniezbędniejszych potrzeb 4-osobowej rodziny. Zauważyć natomiast należy, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy wskazanie, że poniesienie kosztów postępowania sądowego będzie stanowiło dla strony uszczerbek w budżecie domowym. Strona wykazać powinna, że pomimo wykorzystania wszystkich zdolności finansowych posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Nawiązując do powyższego, dodać należy, że we wniosku wnioskodawczyni wykazała oszczędności w kwocie "[...]". Nie wskazała natomiast żadnych przeszkód, dla których nie jest możliwe przeznaczenie tych i przyszłych oszczędności na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. W konsekwencji, w przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że pomimo dysponowania stałymi miesięcznymi dochodami i oszczędnościami, nie posiada i nie jest w stanie zdobyć, także przy wykorzystaniu produktów kredytowych, środków pieniężnych na sfinansowanie kosztów związanych z ustanowieniem adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.