III SA 1018/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Wiesława Pierechod Sędzia NSA - Piotr Piszczek Asesor WSA - Renata Kantecka (spr.) Protokolant - Małgorzata Aleksandrowicz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2004r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 27 grudnia 2002r. Nr "[...]" oddala skargę. Postanowieniem z dnia 24 marca 2003r. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art.138§1 pkt 1 w zw. z art.144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art.18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2002r. nr 110, poz.968 ze zm., cyt. dalej jako ustawa o egz. adm.), po rozpatrzeniu zażalenia S. C. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr "[...]" z dnia 17 stycznia 2003r. w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i uchylenia czynności egzekucyjnych dokonanych w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia 27 grudnia 2002r., Nr "[...]", obejmujący zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. w kwocie 117.528,50 zł, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia podano, że w oparciu o decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 31 października 2002r., orzekającą o zabezpieczeniu na majątku S. C. przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996r. w wysokości 700.000 zł, wydano w tym samym dniu zarządzenie zabezpieczające nr "[...]". W toku postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny, zgodnie z art.164§1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o egz. adm., dokonał następujących czynności: w dniu 5 listopada 2002r. zajął pieniądze w kwocie 7000 zł, w dniu 6 listopada 2002r. zajął rachunek bankowy w Banku, w dniu 15 listopada 2002r. obciążył nieruchomość zobowiązanego, oznaczoną KW "[...]", hipoteką przymusową, w dniu 20 listopada 2002r. zajął ruchomość w postaci samochodu osobowego marki P., w dniu 20 listopada 2002r. zajął pieniądze w kwocie 3000 zł. Odpis zarządzenia zabezpieczającego poborca skarbowy doręczył zobowiązanemu przystępując do pierwszej czynności egzekucyjnej, w niniejszym przypadku zajmując w dniu 5 listopada 2002r. pieniądze, Z dniem 27 grudnia 2002r., czyli z dniem doręczenia decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 24 grudnia 2002r., w której określono wysokość zaległości podatkowej, decyzja o zabezpieczeniu wygasła (art. 33§4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm. w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania ww. decyzji). W tym też dniu, a zatem w terminie określonym w art.154§4 ustawy o egz. adm., wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy. Wobec powyższego zajęcie zabezpieczające przekształciło się z mocy prawa w zajęcie egzekucyjne i doszło do przerwy w biegu terminu przedawnienia, o której mowa w art. 70§3 Ordynacji podatkowej. Odpis tytułu wykonawczego, przesłany pocztą, odebrany został przez zobowiązanego w dniu 2 stycznia 2003r. Wypełniona została zatem dyspozycja art.26§6 ustawy o egz. adm., stanowiąca iż w przypadku przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne zobowiązanemu doręcza się odpis tytułu wykonawczego. W świetle opisanego stanu faktycznego oraz brzmienia art. 59§1 i §2 ustawy o egz. adm., w którym wymienione zostały enumeratywnie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec S. C. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 27 grudnia 2002r., bowiem nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996. W skardze pełnomocnik S. C. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako niezgodnego z prawem, zarzucając naruszenie art. 26§5 w zw. z art. 32 ustawy o egz. adm. oraz art.70§1 Ordynacji podatkowej. Zauważył, iż Urząd Skarbowy nie miał podstaw do dokonania zabezpieczenia, bowiem nie zostały spełnione przesłanki z art.33 Ordynacji podatkowej. Zarzucił niewykorzystanie przez organ I instancji instytucji doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 43 i 44 k.p.a. i doręczenie tytułu wykonawczego wraz z kopią protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, za pośrednictwem poczty, w dniu 2 stycznia 2003r., podczas gdy "zaboru" ruchomości dokonano w dniu 27 grudnia 2002r. Z powyższego skarżący wywiódł naruszenie art. 32 ustawy o egz. adm. Kolejny zarzut skargi dotyczył przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zdaniem skarżącego o pierwszej czynności egzekucyjnej zobowiązany powiadomiony został w dniu 2 stycznia 2003r., zatem z dniem 31 grudnia 2002r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia z punku widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami, sąd administracyjny nie dopatrzył się aby zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy też proceduralnego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Zgodnie z art.70§1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przedawnienie zobowiązań podatkowych jest jednym ze sposobów ich wygaśnięcia, następuje z mocy prawa i musi być z urzędu uwzględnione przez organ podatkowy. Bieg terminu przedawnienia przerywa jednakże pierwsza czynność egzekucyjna, o której podatnik został powiadomiony (art.70§3 Ordynacji podatkowej). Przerwanie biegu przedawnienia następuje z mocy prawa, przy czym przerwanie w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego może nastąpić tylko raz. Przedawnienie biegnie na nowo od dnia następnego po dniu zakończenia postępowania egzekucyjnego. W rozpatrywanej sprawie pierwszą czynnością zabezpieczającą podjętą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego było zajęcie w dniu 5 listopada 2002r. pieniędzy w kwocie 7000 zł, o którym podatnik został powiadomiony. W dniu 27 grudnia 2002r., czyli z dniem doręczenia zobowiązanemu decyzji Urzędu Skarbowego, określającej wysokość zaległości podatkowej, decyzja o zabezpieczeniu wygasła, stosownie do art.33§4 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W tym samym dniu organ podatkowy wystawił tytuł wykonawczy. Zgodnie zatem z art.154§4 ustawy o egz. adm. zajęcie zabezpieczające przekształciło się z zajęcie egzekucyjne. Odpis tytułu wykonawczego doręczony został zobowiązanemu w dniu 2 stycznia 2003r., czym wypełniono normę art. 26§6 ustawy egz. adm. W niniejszej sprawie, stwierdzić należy zatem, iż organy egzekucyjne nieprawidłowo przyjęły, że przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 5 listopada 2002r., albowiem w związku z przekształceniem się zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, bieg terminu przedawnienia przerwany został z dniem wygaśnięcia decyzji orzekającej o zabezpieczeniu i wystawienia tytułu wykonawczego, czyli w dniu 27 grudnia 2002r. Słusznie więc organ egzekucyjny uznał, iż brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59§1 ustawy o egz. adm. Jednocześnie podkreślić należy, iż użyte w art. 70 § 3 Ordynacji podatkowej pojęcie "został powiadomiony" oznacza powiadomienie w rozumieniu przepisów działu I rozdziału 8 k.p.a. Tylko bowiem doręczenie pisma w sposób przewidziany prawem daje podstawę do uznania, że treść pisma dotarła do adresata i został on powiadomiony o zawartej w tym piśmie treści. W ocenie Sądu organ egzekucyjny nie naruszył przepisów dotyczących sposobów doręczenia pism określonych w k.p.a. Nadto jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2001r., sygn. akt III SA 1719/00 (publ. ONSA 2003/1/30): "Przerwanie biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 70 § 3 ordynacji podatkowej następuje wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej, o której podatnik został powiadomiony. Dla spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie nie jest konieczne, by powiadomienie o pierwszej czynności egzekucyjnej nastąpiło również przed upływem terminu przedawnienia. Nie może budzić wątpliwości, że skuteczność pierwszej czynności egzekucyjnej nie jest uzależniona od powiadomienia o niej podatnika, ale od spełnienia warunków przewidzianych w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skoro tak, to przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje z dniem dokonania pierwszej czynności egzekucyjnej, a nie z dniem powiadomienia podatnika o tej czynności egzekucyjnej. Powiadomienie, o którym mowa w art. 70 § 3 ordynacji podatkowej, ma tylko takie znaczenie, że od dnia jego otrzymania biegnie zobowiązanemu siedmiodniowy termin do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego." Wobec tego, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić z powodu jej bezzasadności.