III SA 1334/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia NSA - Włodzimierz Kędzierski (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Katarzyna Lenartowicz po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" r. Nr "[...]" w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku VAT za 1999r. i umorzenia odsetek od tej zaległości oddala skargę. Izba Skarbowa w O. decyzją z 20.03.2002r., "[...]", utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. z 28.11.2001r., "[...]", odmawiającą W. R. rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 1999r. w kwocie 25164 zł. i umorzenia odsetek od zaległości podatkowej w kwocie 21641,70 zł., wydaną na podstawie przepisów art. 48 § 1, 67 § 1 i art. 207 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) oraz § 2 ust.1 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z 04.05.2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 40, poz.463). Izba Skarbowa w uzasadnieniu decyzji wywiodła: Z materiału zebranego w sprawie wynika, że do grudnia 1999r. podatnik prowadził działalność gospodarczą w zakresie usług blacharsko-dekarskich. Nie posiada majątku ruchomego ani nieruchomości. Jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Posiada orzeczenie - z 24.09.2001r. - o lekkim stopniu niepełnosprawności na okres 3 lat, z przeciwwskazaniem dźwigania ciężarów. Podatnik wnosząc o udzielenie ulgi podatkowej upatrywał "ważnego interesu podatnika" w tym, że obecnie znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Wywody o trudnej sytuacji materialnej nie są przekonywujące, gdyż w dniu sporządzania protokołu o stanie majątkowym - 08.11.2001r. - podatnik oświadczył tylko, że nie posiada żadnych dochodów. Odmówił udzielenia dalszych informacji. Nawet trudna sytuacja zobowiązanego nie uzasadnia udzielenia ulgi przewidzianej w art.48 § 1 i art.67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Decyzje w przedmiocie przyznawania ulg mają charakter decyzji uznaniowych. Zarzut nieprawidłowego określenia zobowiązania podatkowego w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowej i umorzenie odsetek nie ma wpływu na wynik sprawy. Proponowane przez podatnika warunki spłaty zaległości podatkowej w ratach po 100 zł. miesięcznie pozostają w sprzeczności z interesem publicznym, gdyż okres spłaty zaległości trwałby około 20 lat. W. R. na decyzję Izby Skarbowej w O. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze domagał się ponownego określenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 1999r. oraz o rozłożenie na raty tak określonej zaległości oraz naliczonych odsetek. W uzasadnieniu skargi wywiódł, że zaległość podatkowa została nieprawidłowo określona, gdyż organy podatkowe nie uwzględniły kwot uwidocznionych w fakturach i w rachunkach uproszczonych. Odnosząc się do decyzji - będącej przedmiotem zaskarżenia - dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej umorzenia odsetek od tej zaległości, wywiódł, że decyzja ta narusza prawo, gdyż nie uwzględnia jego tragicznej sytuacji zdrowotnej i materialnej. Do 08.03.2003r. był zakwalifikowany do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, a od kwietnia 2002r. pobierał zasiłek stały wyrównawczy w kwocie 284,60 zł. miesięcznie. Z zasiłku tego zmuszony jest utrzymywać bezrobotną żonę, której nie przysługuje prawo do zasiłku oraz osiemnastomiesięczne dziecko. Te okoliczności - zdaniem skarżącego - uzasadniają wniosek o uwzględnienie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona została w maju 2002r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie z przepisem art.97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy właściwym do rozpoznania jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Odnosząc się do meritum sprawy zauważyć należy, że zarówno przepis art.48 § 1 jak też art.67 § 1 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.) zawierają zapis "... w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może...". W przypadku art.48 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa chodzi o odroczenie lub rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, zaś art.67 § 1 powołanej ustawy dotyczy umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę albo opłaty prolongacyjnej. Użycie w obydwu powołanych wyżej przepisach ustawy Ordynacja podatkowa wyrazu "może", oznacza, że decyzje wydawane na podstawie tych przepisów mają charakter decyzji uznaniowych. Umorzenie zaległości bądź jej rozłożenie na raty jak też umorzenie odsetek może mieć miejsce tylko wówczas, kiedy zebrany w sprawie materiał pozwoli na ustalenie, iż występuje ważny interes podatnika lub interes publiczny. Jeżeli nie wystąpiłaby żadna z tych przesłanek, to rozłożenie na raty zaległości bądź umorzenie zaległości lub odsetek w ogóle nie mogłoby wchodzić w rachubę. Dopiero stwierdzenie, że jedna bądź obydwie te przesłanki występują organ podatkowy może orzec o rozłożeniu na raty zaległości bądź umorzeniu zaległości lub odsetek. Uznanie administracyjne wyraża się w decyzji umarzającej bądź odmawiającej rozłożenia na raty lub umorzeniu zaległości. Ocena czy w konkretnym przypadku zachodzą okoliczności wymienione w powołanych wyżej przepisach ustawy Ordynacja podatkowa została pozostawiona organowi podatkowemu (zobacz wyrok NSA z 30.05.1998r. III SA 107/88, zobowiązania podatkowe, Komentarz do ustawy, Bogumił Brzeziński i inni, TNO i K "Dom organizatora", Toruń 1997r., str.178). Również w wyroku z 01.03.1994r., sygn. akt SA/Gd 1071/93, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, to tym samym uzasadnione przypadki powinny mieć taką samą cechę (powołany wyżej Komentarz str.180). W sprawie niniejszej organy podatkowe dokonały ustaleń dotyczących stanu majątkowego podatnika i jego sytuacji życiowej. Analizując te ustalenia doszły do wniosku, że w sprawie brak jest przesłanek do zastosowania ulg przewidzianych w art.48 § 1 i art.67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zebrany materiał nie pozwala Sądowi na stwierdzenie, iż Izba Skarbowa w O. wydając zaskarżoną decyzję przekroczyła granice uznania administracyjnego, przez co naruszyła przepisy art.48 § 1 i art.67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Zwrócić też należy uwagę i na to, że z protokołu z 08.11.2001r. dotyczącego ustalenia stanu majątkowego podatnika, podatnik odmówił udzielenia szczegółowych wyjaśnień. Podkreślić tutaj należy, iż podniesiony zarzut nieprawidłowego określenia zobowiązania podatkowego nie miał wpływu na ocenę zasadności decyzji dotyczącej odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowej i umorzenia odsetek. Zarzut ten mógł być rozpoznawany przy zaskarżeniu decyzji wymiarowej. Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa i dlatego na podstawie art.151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) oddalił skargę.