III SA 1485/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski (spr.) Sędzia WSA - Tadeusz Piskozub Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe oddala skargę. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 6 lutego 2003r. orzekająca o odpowiedzialności T. W., jako członka zarządu "A" sp. z o.o. z siedzibą w O. za jej zaległości podatkowe wynoszące 289245,64 zł. Na sumę zaległości składają się zobowiązania Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 1997r., 10 miesięcy 1998r., 5 miesięcy 1999r., 11 miesięcy 2000r. i za styczeń 2001r., dodatkowe zobowiązania w tym podatku za wymienione w decyzjach miesiące 1996r., 1997r. i 1998r., które to należności zostały określone względnie ustalone decyzjami Inspektora Kontroli Skarbowej - utrzymanymi w mocy przez Izbę Skarbową. Zaległość obejmuje nadto odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne przeciwko Spółce okazało się bezskuteczne. W tej sytuacji wszczęto postępowanie przeciwko T. W. - jedynemu członkowi zarządu Spółki "A", który - stosownie do art.116 Ordynacji podatkowej odpowiada za zaległości podatkowe Spółki. Odnosząc się do zarzutu strony, że w dniu 17 maja 1999r. został złożony wniosek o upadłość Spółki organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że nie nastąpiło to "we właściwym czasie". Umorzenie postępowania upadłościowego - postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 26 listopada 1999r. było spowodowane brakiem środków z majątku Spółki na pokrycie jakichkolwiek jej zobowiązań. W trakcie postępowania podatkowego nie wskazano też mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych. Nie zachodzą zatem okoliczności o których mowa w art.116§1 Ordynacji uzasadniające odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności. W skardze na powyższą decyzję, T. W. podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności: art.122 i art.187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy; art.191 cyt. ustawy poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, zwłaszcza poprzez ustalenie, że skarżący nie zgłosił we właściwym czasie wniosku o upadłość. Skarżący wniósł nadto o przeprowadzenie dowodu z bilansu Spółki sporządzonego na dzień 26 czerwca 1999r. i pism organu egzekucyjnego w przedmiocie zajęcia rachunku bankowego. Uznając, że nie powinien odpowiadać osobiście za zobowiązania Spółki skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zamieszczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który stał się właściwym do rozpoznania skargi - stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) zważył co następuje: Bezzasadność skargi wynika już z samego jej uzasadnienia. Okoliczności faktyczne sprawy są między stronami niesporne, a w szczególności, że: na Spółce "A" w dniu wydania zaskarżonej decyzji ciążyły zaległości podatkowe w kwotach wynikających z ostatecznych decyzji organu podatkowego; egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. Spośród przesłanek egzoneracyjnych, o których mowa w § 1 art.116 Ordynacji skarżący wskazał jedną: złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, co nastąpiło w dniu 18 maja 1999r. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od oceny, czy nastąpiło to we właściwym, jak tego wymaga przepis czasie (jak twierdzi skarżący, dodając, że nie od niego zależał termin rozpoznania wniosku przez Sąd) czy też - jak utrzymuje Izba Skarbowa - był to wniosek spóźniony. Posługując się nieostrym (inaczej mówiąc niedookreślonym) pojęciem ustawodawca nie dał żadnych wskazań do jakiego momentu czas jest jeszcze właściwy do złożenia wniosku o upadłość. Nie ulega jednak wątpliwości, że jest to czas ograniczony, a nie dowolny. Organ podatkowy I instancji trafnie zwrócił uwagę na treść odpowiednich przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 4 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz.U. nr 93, poz.834 ze zm.). W szczególności art.5 § 2 tego rozporządzenia nakazywał m.in. reprezentantowi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zgłoszenie wniosku o upadłość w ciągu dwóch tygodni od ujawnienia, że majątek Spółki nie wystarcza na zaspokojenie długów. Upływ tego właśnie terminu wyznacza koniec właściwego czasu, o którym mowa a art.116 § 1 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy (k.16 akt administracyjnych) decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej - z 31 marca 1999r. doręczono Spółce w tym samym dniu. Decyzja ta podlegała wykonaniu, bez względu na to, czy podatnik wniósł odwołanie (art.224 Ordynacji podatkowej). Z tej to decyzji Prezes Spółki - jak sam podał w skardze - dowiedział się o jej zaległościach podatkowych "przekraczających znacznie jej możliwości finansowe". Pomijając już, że była to w części określającej zaległość podatkową decyzja deklaratoryjna (obowiązek i zobowiązanie podatkowe wynikało z samej ustawy) to w tym najpóźniej momencie doszło do ujawnienia, że majątek osoby prawnej nie wystarcza na zaspokojenie długów. Zatem z dniem 14 kwietnia 1999r. upłynął "właściwy" czas do złożenia wniosku o upadłość Spółki. Dalsze czynności procesowe - to jest złożenie odwołań od tej i kolejnej decyzji (wniosków o wstrzymanie ich wykonania) oraz skarg do NSA (oddalonych) pozostawały bez wpływu na długość wskazanego wyżej okresu. Przyjęcie poglądu skarżącego, że dzień 18 maja 1999r. mieścił się w tym okresie prowadziłoby do przyjęcia, że wniosek o upadłość może być zgłoszony w każdym czasie. Nie wiadomo, jakiemu celowi miały służyć wnioski dowodowe skarżącego (z bilansu Spółki) skoro ten dowód nie mógł doprowadzić do zakwestionowania ustalenia (zgodnego z twierdzeniem skarżącego), że Spółka nie była w stanie spłacić zobowiązań. Również argument, że "wcześniej Spółka nie miała problemów ze spłacaniem długów" nie uwzględnia stwierdzonego w toku kontroli skarbowej niepłacenia od końca 1997 roku należnego podatku od towarów i usług. Nie przemawia on zatem za dobrą - do marca 1999 roku - kondycją finansową Spółki. Mając powyższe na uwadze należało - na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzec jak w sentencji.