III SA 1545/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński (spr.) Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004r., przy udziale uczestnika A. R. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia 7 lutego 2003r., którą orzeczono solidarną odpowiedzialność D. S. i A. R., jako wspólników spółki cywilnej "A", za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące marzec "lipiec, listopad i grudzień 1999r. oraz styczeń 2000r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości. Izba Skarbowa, podtrzymując stanowisko zajęte w decyzji organu I instancji, wywiodła, że zgodnie z art.115§1 Ordynacji podatkowej, wspólnik spółki cywilnej jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej i komandytowo-akcyjnej, nie będący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Przepis ten stosuje się również do byłego wspólnika, jeżeli wynikające z działalności spółki zaległości podatkowe spółki oraz innych wspólników powstały w okresie, gdy był on wspólnikiem ( art. 115§2 Ord. pod.). W przedmiotowej sprawie organy podatkowe ustaliły, że zaległości podatkowe powstały w wyniku nie uiszczenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług wykazanych przez spółkę "A" w deklaracjach VAT-7 za miesiące marzec, lipiec, listopad i grudzień 1999r. oraz styczeń 2000r. w łącznej kwocie 20.875,44zł. Zgodnie z art. 115§4 Ordynacji podatkowej, orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki powstałe w sposób przewidziany w art.21§1 pkt 1 Ord. pod. nie wymaga uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zaległości spółki. Z akt rejestracyjnych spółki wynika, że w okresie powstania przedmiotowych zaległości, wspólnikami "A" s.c. byli D. S. i A. R. Istniały więc przesłanki do orzeczenia ich odpowiedzialności za zaległości spółki skoro istniała zaległość podatkowa. Brak świadomości wspólników o ciążących na spółce zaległościach nie jest podstawą do odstąpienia od orzeczenia o ich odpowiedzialności także za odsetki za zwłokę. Obowiązkiem spółki było bowiem regulowanie zobowiązań podatkowych wykazanych w deklaracjach VAT-7 w ustawowym terminie. Odsetki za zwłokę są konsekwencją powstałych zaległości podatkowych, za które odpowiada na podstawie art. 107§2 pkt 2 Ord. pod. osoba, co do której orzeczono odpowiedzialność za zaległości podatkowe. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa stwierdziła również, że powołany przepis art. 115 Ordynacji podatkowej nie uzależnia możliwości orzeczenia odpowiedzialności wspólnika za zaległości spółki cywilnej od bezskutecznej egzekucji z majątku spółki. Regulacja zawarta w art. 115 Ord. pod. nie przewiduje żadnych przesłanek ekskulpujących od odpowiedzialności wspólnika za zaległości podatkowe spółki cywilnej. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej kwestii są więc okoliczności związane z przewlekłością i niestarannością postępowania oraz brak świadomości istnienia zaległości. W postępowaniu dotyczącym orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy bada bowiem "czy zaistniały przesłanki do orzeczenia tej odpowiedzialności a w sytuacji, gdy są one spełnione - jak w niniejszej sprawie - zobligowany jest do wydania decyzji w trybie art. 108§1 Ord. pod.. Od powyższej decyzji skargę wniosła D. S., wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji "ze względu na rażące uchybienia prawne". W uzasadnieniu skargi, skarżąca zarzuca organom podatkowym orzeczenie odpowiedzialności solidarnej wspólników "całkiem niepotrzebnie, ponieważ ta odpowiedzialność została narzucona przez art. 115§1 Ordynacji podatkowej" a decyzja przerzuca "niedbalstwo i opieszałość" urzędu skarbowego na wspólników. Skarżąca i jej wspólnik w dniu 15 czerwca 2000r. wystąpili bowiem do Urzędu Skarbowego o zajęcie lokaty bankowej i pokrycie z niej należności z tytułu podatku VAT i podatku dochodowego. Organ podatkowy zajęcia jednak nie dokonał. Ponadto skarga zarzuca prowadzenie postępowania z naruszeniem art.140§1 i 2 oraz art. 125 i art. 216§1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez nie informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie i nie podejmowanie stosownych czynności. Skarga podnosi także zarzuty związane z niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności stanu faktycznego i rozpatrzeniem materiału dowodowego sprawy w sposób niewyczerpujący z naruszeniem zasady zaufania do organów administracji. Podnosząc te zarzuty, skarga powołuje art. 7, 8, 9 i 77§1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ....( D. U. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( D.U. nr 153, poz.1269) i art.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz.1270, dalej jako p.p.s.a) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Badając zaskarżoną decyzję w przedstawionym wyżej aspekcie, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że wydana ona została z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania. Należy przy tym zauważyć, że skarga sformułowała zarzuty dotyczące rzekomego naruszenia przepisów postępowania w sposób ogólnikowy, bez odniesienia do konkretnych okoliczności sprawy. Powołała przy tym przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, które nie miały zastosowania w postępowaniu przed organami podatkowymi. W postępowaniu podatkowym stosuje się bowiem przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (D.U. nr 137, poz.926 z późn. zm.). Zgodnie z art. 134§1 p.p.s.a. sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podniesione zarzuty zbadano więc w aspekcie naruszenia art. 121§1 (zasada zaufania), art. 122, art.187§1 i art. 191 Ord. pod. Odnosząc się do tych zarzutów, sformułowanych - jak już zaznaczono -ogólnikowo i bez wskazania konkretnych okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Sąd nie dopatrzył się bowiem w materiałach sprawy naruszenia tych przepisów. W ocenie sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy jest pełny i został należycie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą swobodnej oceny rozważony. Jest to przy tym materiał wystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń oraz prawidłowego zastosowania materialnoprawnych przesłanek orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki cywilnej przewidzianych w art. 115 Ord. pod. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni przy tym zadość wymogom z art.210§4 Ord. pod. Nie są także zasadne zarzuty dotyczące art. 140 Ord, pod., gdyż z akt sprawy wynika, że skarżąca była informowana o podejmowanych czynnościach i przedłużeniu postępowania ( vide; k. 16,22,27 akt adm.) .Co do zasady należy się oczywiście zgodzić ze skarżącą, iż postępowania podatkowe powinny być prowadzone szybko i sprawnie o czym stanowi m.in. art.125 Ord. pod. Naruszenie tej ogólnej zasady nie może jednak być uznane za naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Ze skargi zdaje się przy tym wynikać, że zarzuty dotyczą nie tyle postępowania organów podatkowych przy wydawaniu decyzji o orzeczeniu odpowiedzialności za zaległości spółki, co działań urzędu skarbowego celem uzyskania zaspokojenia należności podatkowych. Te okoliczności nie mają jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w kwestii zastosowania odpowiedzialności przewidzianej w art. 115 Ord, pod. Należy tu bowiem wskazać, że organy podatkowe mogą orzekać co do takiej odpowiedzialności w okresie dopóki nie nastąpi przedawnienie zobowiązania podatkowego. Termin ten, zgodnie z art. 70§1 Ord. pod. wynosi 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W rozpoznawanej sprawie termin ten nie został przekroczony. Zaskarżona decyzja wydana została nadto zgodnie z przepisami prawa materialnego a w szczególności zgodnie z art. 115§1 i 2 Ord. pod. W pełni należy podzielić argumentację przedstawioną w decyzji co do zasad orzekania o odpowiedzialności wspólników za zaległości spółki cywilnej i zaistnieniu przesłanek zastosowania tej odpowiedzialności w niniejszej sprawie. Bezsporne jest bowiem, że skarżąca i A. R. byli wspólnikami w czasie, gdy powstało przedmiotowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Nie budzi także wątpliwości, że w dacie wydawania decyzji zobowiązanie to nie było zaspokojone, stanowiąc zaległość podatkową. Działania podejmowane przez organ podatkowy celem uzyskania zaspokojenia, w tym także poprzez zajęcie lokaty terminowej wskazanej przez wspólników, nie dały rezultatu. Dla kwestii zasadności zastosowania odpowiedzialności z art. 115§1 Ord. pod. nie są przy tym istotne przyczyny, które to spowodowały. W takiej sytuacji wydanie decyzji orzekającej o odpowiedzialności wspólników za zaległości nie tylko było zasadne w świetle art. 115§1 i 2 Ord. pod. ale także konieczne celem pokrycia zaległości z majątku byłych wspólników. Należy nadto zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonej decyzji poglądem, że ustawa nie przewiduje Żadnych okoliczności uchylających odpowiedzialność wspólnika za zaległości podatkowe spółki cywilnej. W nawiązaniu do wniosku skarżącej o uznanie przez sąd, że odsetki nie powstały z jej winy i nie powinna być nimi obciążona, stwierdzić należy raz jeszcze, iż w postępowaniu sądowym badaniu podlega zgodność zaskarżonej decyzji z prawem a nie jej słuszność i nie jest rzeczą sądu badanie winy podatnika. W zakresie orzeczenia o odpowiedzialności za odsetki od zaległości decyzja odpowiada zaś art. 107§2 Ord. pod., który stanowi, że osoby trzecie ponoszące odpowiedzialność podatkową odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości. Całkowicie poza uprawnieniami sądu jest zawarty w punkcie 3. petitum skargi wniosek o "wyciągnięcie konsekwencji służbowych i karnych od pracowników zajmujących się tą sprawą". Zgodnie z art. 3§1 p.p.s.a. sądy administracyjne, sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, stosują środki określone w ustawie. Nie ma wśród nich środków, które czyniłyby zadość wymienionemu wnioskowi skarżącej. W tym stanie sprawy, uznając skargę za bezzasadną, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.