III SA 1718/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędziowie: Sędzia NSA - Grzegorz Borkowski (spr.) Asesor WSA - Wojciech Czajkowski Protokolant - Anna Fic po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia 27 maja 2002r. Nr "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec i sierpień 1999r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do dnia uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 295,40 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć zł 40 gr.) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w UKS, którą określono B. D. zobowiązanie w podatku od towarów i usług, za miesiące lipiec i sierpień 1999r. w wysokości - odpowiednio - 4903 zł. i 1551 zł., zaległość w tym podatku w kwotach 4903 zł. i 155 zł. oraz odsetki za zwłokę 4647,80 zł. i 142,20 zł. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Podatnik prowadził działalność gospodarczą, w zakresie produkcji mebli z rattanu, którą zakończył z dniem 1.04.1999r. Produkował również kołdry i poduszki, których część nie została sprzedana. Pewną ich liczbę przekazano nieodpłatnie domom dziecka i domom pomocy społecznej. Pozostało jeszcze 85 poduszek i 554 kołdry które, z uwagi na stopień zniszczenia, nie nadawały się do użytku i sprzedaży. Sporządzono - komisyjnie - protokół zniszczenia tych przedmiotów w dniu 10.07.1999r., jednakże w tym dniu nie dokonano ich fizycznej likwidacji. Zostały one przekazane - w celu zniszczenia - R. S., byłemu pracownikowi podatnika. Część towaru R. S. rozdał (45 kołder i 74 poduszki) m.in. schronisku dla zwierząt, a część spalił. Oceniając powyższy stan faktyczny organy obu instancji doszły do zgodnego wniosku, że skoro w momencie spisania protokołu wymienione w nim przedmioty nie zostały zniszczone, a jedynie przekazane R. S., to nastąpiła darowizna. Potwierdza to brak umowy o dokonanie zniszczenia, a co się z tym wiąże brak wynagrodzenia za dokonanie tej czynności i brak protokołu zniszczenia towaru przez osobę trzecią. Sposób jego rozdysponowania przez R. S. (rozdanie 45 kołder i 74 poduszek) wskazuje na swobodę w rozporządzaniu tymi towarami a to z kolei dowodzi, iż towary te zostały mu przekazane jako darowizna. Mając na uwadze treść art.2 ust.3 pkt 4 ustawy z dnia 8.01.1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz.50 ze zm.), z którego wynika, że opodatkowaniu podlega także darowizna towarów Inspektor Kontroli Skarbowej określił kwotę zaniżonego podatku za lipiec i sierpień 1999r. przyjmując takie ceny kołder i poduszek jakie ujęto w arkuszach inwentaryzacyjnych. W skardze na decyzję Izby Skarbowej podatnik zrzucił, że została ona wydana z naruszeniem prawa materialnego i przy takiej jego interpretacji, która ingeruje w zasadę swobody umów (art. 353 k.c.). Ani podatnik nie miał woli udzielenia przysporzenia majątkowego R. S., ani ten ostatni woli przyjęcia takiego przysporzenia. Celem dokonanej czynności (przekazania rzeczy) było ich unicestwienie, a nie wzbogacenie obdarowanego. Brak umowy w tym przedmiocie o niczym nie świadczy, gdyż praktyka życia codziennego wskazuje, że nie zawiera się takich umów. Organ podatkowy tak interpretuje fakty i przepisy prawa, by pasowały one do z góry przyjętej tezy o istnieniu darowizny. W tej sytuacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest w pełni uzasadniona. Statuujący zasadę swobodnej oceny dowodów art.191 Ordynacji podatkowej pozostawia organowi podatkowemu ocenę - na podstawie zebranego materiału dowodowego - czy dana okoliczność została udowodniona. Kontrolując decyzję pod względem jej zgodności z prawem (art.1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. nr 153, poz.1269) Sąd nie może kwestionować takiej oceny ale tylko wówczas, gdy została ona dokonana w sposób wnikliwy i wszechstronny a w szczególności zgodny z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Tym wymogom nie odpowiada ocena materiału dowodowego dokonana przez organy obu instancji prowadząca do przyjęcia, że podatnik zawarł z R. S. umowę darowizny poduszek i kołder. Mimo że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na art. 888 Kodeksu cywilnego, jednakże nie rozważono istoty umowy darowizny. Od innych nieodpłatnych czynności prawnych darowiznę odróżnia chęć wzbogacenia obdarowanego kosztem majątku darczyńcy i to bez uzyskiwania w zamian ekwiwalentnego świadczenia. Jest to umowa konsensualna i zobowiązująca a nie realna ani rozporządzająca. Aby tego rodzaju (co do zawarcia umowy darowizny) ustalenie poczynić należało by wykazać, że: podatnik działał w celu wzbogacenia obdarowanego (tzw. akt szczodrobliwości), R. S. darowiznę przyjął. Brak jest w zebranym materiale jakiegokolwiek dowodu wskazującego na taką intencję podatnika. Kołdry i poduszki przekazano nie w celu wzbogacenia R. S. lecz w celu ich zniszczenia. Co najmniej wątpliwe byłoby wzbogacenie o wartość przedmiotów, których - mimo nieodpłatnego przekazywania m.in. zakładom opieki społecznej - podatnik nie mógł się pozbyć. Te same względy wykluczają przyjęcie, że R. S. przyjął kilkaset kołder i poduszek po to by powiększyć swój majątek. Jeżeli część z nich rozdał potrzebującym i schronisku dla zwierząt, to takie -zasługujące na społeczną aprobatę - zachowanie nie może pociągać za sobą jakichkolwiek konsekwencji dla podatnika - w szczególności w postaci obowiązku podatkowego. Nie ma podstaw do kwestionowania faktu, potwierdzonego protokółem komisji z dnia 10.07.1999r., że wymienione w nim towary przeznaczono do zniszczenia. Wymóg, by osoby wchodzące w skład komisji osobiście asystowały przy ich paleniu lub pocięciu jest oderwany od realiów. Formalizm, jakim kierował się kontrolujący, niewątpliwie konieczny w sprawach podatkowych, został jednak w tym przypadku posunięty zbyt daleko. Reasumując - skoro nie było darowizny, jako czynności podlegającej podatkowi od towarów i usług, brak było podstaw do określenia innej, niż zeznana, wysokości zobowiązania podatkowego, w trybie art.10 ust.2 ustawy z dnia 8.01.1993r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c, 135, 152 i 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.